sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Uitsterven in een refodorp

Omringd door vijf grote kerken is de Vrije Evangelische Gemeente de kleinste kerk van Scherpenzeel. Met krap 50 leden is het moeilijk om alle bordjes in de lucht te houden. Volgens Bas Pullen, hoofd van de kerkenraad, blijft de gemeente er toch nuchter in. “Gemeentes komen en gaan. Het moet ook niet een vaste factor worden.”

Omringd door vijf grote kerken is de Vrije Evangelische Gemeente de kleinste kerk van Scherpenzeel. Met krap 50 leden is het moeilijk om alle bordjes in de lucht te houden. Volgens Bas Pullen, hoofd van de kerkenraad, blijft de gemeente er toch nuchter in. “Gemeentes komen en gaan. Het moet ook niet een vaste factor worden.” 

In het reformatorische dorpje Scherpenzeel zijn de straten 's ochtends van 9 uur tot half 10 gevuld met mannen in zwarte pakken en vrouwen in rokjes. Maar tussen deze menigte die de kerkbanken voor 12 uur niet uitkomt, lopen ook vrouwen in broeken en mannen in hun spijkerbroek. Ze zijn onderweg naar de Vrije Evangelische Gemeente. 

De Opstandingskerk, een klein kerkje naast de begraafplaats vult zich met een klein aantal mensen. De bijna 50 leden die zich elke zondagochtend verzamelen in het kleine kerkje zingen uit volle borst mee met de liederen uit de Johannes de Heer liedbundel en opwekking. Na afloop wordt er lekker een bakje koffie gedronken en praten ze bij. Zo ziet de zondagochtend eruit voor de leden van de enige Evangelische gemeente in het dorpje Scherpenzeel.

 

Vrije Evangelische Gemeente 

Al 35 jaar lang maakt Bas Pullen deel uit van de kerkenraad in de Opstandingskerk in Scherpenzeel: een Vrije Evangelische Kerk. Deze stroming is ontstaan in het midden van de 19e eeuw omdat men zich wilde verzetten tegen de overheidsbemoeienis met de kerk (vrij) en meer aandacht wilde geven aan de zending (Evangelisch).

Meer dan een eeuw later, in 1975, is de Opstandingskerk opgericht. Het begon met het bezoeken van diensten in de Vrije Evangelische Gemeente in Amersfoort. De groep besloot toen om zelf samenkomsten te gaan houden. Het startte als iets kleinschalig, maar bloeide uit tot een zelfstandige kerk. Het was op dat moment het eerste Evangelische geluid in de omgeving. 

 "De bond ging bepalen hoe we de kerk vorm moesten geven"

Federatie en de Bond 

Na hun oprichting sloten ze zich aan bij de Vrije Evangelische Bond. Deze Bond ontstond in 1881 met 5 gemeenten, ondertussen zijn er meer dan 60 gemeenten bij aangesloten. Toch is de Opstandingskerk recent uit de bond gestapt en over gegaan naar de federatie. “Op een gegeven moment kregen we het idee dat de bond ging bepalen hoe we onze kerk vorm moesten geven”, vertelt Bas Pullen. 

De vrijheid die de Vrij Evangelische Gemeente zo belangrijk vind, werd hierdoor minder. Een van de ouderlingen uit de Opstandingskerk zat in het comité van de bond. “We hebben geprobeerd om de Bond van binnenuit te corrigeren. Al die jaren die je met elkaar hebt opgebouwd wil je niet zomaar opgeven.”  

Het bleek een moeilijke klus. Daarom besloten ze zich los te maken van de Bond en zich aan te sluiten bij de Federatie van Vrije Evangelische Gemeenten. Hier waren de kerken bij aangesloten die al eerder uit de bond waren gestapt. 

 

 

 

 

 "De kern is Jezus"

 

Jezus alleen 

Iedere zondagochtend vindt er een dienst plaats in de Opstandingskerk, om 10 uur precies komen de leden bij elkaar.  Aan de tafel op het podium hangt een doek met de tekst: Jezus alleen. Deze woorden zijn typerend voor wat deze gemeente wil uitstralen: het zendingsverhaal. “Jezus is gekomen om mensen te redden van hun zonden, en ze terug te brengen naar hun Vader waardoor we eeuwig leven mogen hebben.” 

Ook gehoorzaam zijn aan het woord van God is voor hen heel belangrijk. “We hebben geen belijdenisgeschriften als de Nederlandse Geloofsbelijdenis, Dordtse leerregels of catechismus. De kern is Jezus. Jezus alleen.” Dit betekent niet dat ze niet geloven in de Drie-Eenheid. Ze geloven in de Vader, de Zoon en de Heilige Geest dit staat boven alles. “Wel uit het oogpunt van Johannes 14: ‘Ik ben de weg de waarheid en het leven.’ Door Hem kom je bij de Vader. Jezus alleen, omdat hij de toegang is tot de vader.”

 

Activiteiten 

Niet alleen op zondagmorgen komen de leden van de Opstandingskerk bij elkaar. Ook hebben ze Iedere 14 dagen kringwerk en gaan ze in gesprek over het woord van God. Daarnaast hebben ze ook een Bijbelstudie, het gaat hier om de studie die uitgedragen wordt en minder om het gesprek.

De Opstandingskerk heeft zelfs een eigen koor. Hij telt 27 leden, de helft komt van buiten de kerk. Ze treden vaak op in diensten of in het ziekenhuis.

Circa 7 jaar geleden richtte de gemeente het initiatief Gezelligheid Gezocht op. Zes keer per jaar komen alleenstaande en belangstellenden bij elkaar om ongedwongen, gezellig samen te zijn. Iedereen is hierbij welkom. Op de bijeenkomsten wordt gezellig gekletst, een spelletje gedaan en lekker gegeten. “We hebben dit opgericht omdat we dichter bij de Scherpenzeelse bevolking wilden staan.” Iedereen is welkom, het maakt niet uit of je in een God je gelooft.  “Het gaat er om dat mensen elkaar vinden en uit die eenzaamheid komen.”  

Naast de ochtenddienst op zondag is er voor de dienst ook het ochtendgebed waarin de gemeenteleden bidden voor elkaar en de kerk. Ook vind twee keer per jaar de ledenvergadering plaats. 

 

"We werken er hard aan om onze kerk nieuw leven in te blazen"

 

Toekomst

De Opstandingskerk telt op dit moment 40 leden. 110 leden is het maximaal aantal leden wat deze kerk in de jaren heeft geteld. Er zijn nagenoeg geen kinderen meer in de kerk. De gemiddelde leeftijd in de kerk ligt hoog. Ze zijn vergrijst en soms ook bang dat de kerk uit zal sterven. Toch zijn ze er ook heel rustig onder. “Gemeentes komen en gaan. Het moet ook niet een vaste factor worden. De kerk is beweging en zo niet dan roest je vast en sterf je ook uit.” 

Het voortbestaan van de kerk is ook emotioneel. “Ik heb er 35 jaar in geïnvesteerd en een band opgebouwd met de mensen.” De vraag waar iedereen onderdak zal vinden als de kerk daadwerkelijk uitsterft is iets wat Bas ook bezighoudt. “Aan wiens herderlijke zorg vertrouwen we ze dan toe?” 

De hoop geven ze voorlopig nog niet op. “We werken er hard aan om ons kerk nieuw leven in te blazen.” Bas heeft samen met de kerkenraad een visie plan geschreven waarin staat dat ze zich vooral gaan richten op jonge gezinnen. Op die manier is de continuïteit gewaarborgd.

De toekomst is nog onzeker. “Er is een kans dat er over een maand weer honderd man zit, maar er is ook een kans dat we dan niet meer bestaan.” Toch blijft Bas heel realistisch over de dreiging van het uitsterven. “Of we nou zouden blijven bestaan of stoppen, als vrije Evangelische Gemeente waren we hier het eerste Evangelische geluid in de omgeving. Mensen die hier nu weg zijn zitten in dit soort gemeentes in de buurt. Het is een olievlek geweest die zich verspreidt heeft. Wellicht blijft die olievlek wel bestaan, maar waar het uit voort komt sterft uit. Dan kan.”

 

De crossmediale kaart van Scherpenzeel