sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Op bezoek naar de gereformeerde kerk: "Pepermuntjes horen erbij"

Sander en Celine gaan op bezoek bij de Petrakerk in Ede. In deze reportage vertellen ze over hun ervaringen, en hoe zo'n kerkdienst er eigenlijk aantoe gaat.

De kerkklokken luiden al. Het ritmische geluid is al van ver te horen. Deze keer zijn het de klokken van de Petrakerk in Ede, een gereformeerde gemeente aan de rand van de stad. Rijen auto’s wachten totdat de verkeersleiders - vrijwillige gemeenteleden - ze naar hun plaats begeleiden. De kerkdienst begint zo, een middagdienst onder leiding van de vertrouwde dominee Joossen. Geen onbekende naam in de gereformeerde kringen. Het geluid van tikkende hakken op de kerktrap begint steeds harder te worden en de houten kerkbanken vullen zich langzaamaan met steeds meer mensen. Op de borden is het programma al bekend gemaakt; vandaag wordt er gepreekt uit zondag dertien van de catechismus.

Begrijpen wat er in de Bijbel staat

De catechismus, een uitleg van de belangrijkste punten uit de Bijbel, wordt wekelijks gebruikt. De inhoud is in 1566 opgeschreven, in 1566 vertaald naar het Nederlands en in 1568 op de synode van Wesel ‘getoetst aan inhoudelijke betrouwbaarheid’. De tijd waarin de catechismus geschreven was de reformatie gaande in ons land. In deze periode braken veel mensen met de Katholieke kerk en sloten zich aan bij de nieuwe, gereformeerde, bewegingen. Via de catechismus konden de mensen toen eenvoudig begrijpen wat er in de Bijbel stond, iets wat compleet nieuw was voor die tijd. Voor de meeste gereformeerde kerken is wat toen opgeschreven en gezegd is, nog steeds ontzettend belangrijk. Dit onderscheid de kerk van andere christelijke gemeenten, zoals de pinkster- of evangelische gemeente. Deze gemeenten maken geen gebruik van de catechismus.

"Pepermuntjes horen er eigenlijk wel echt bij"

‘In mijn Bijbel zitten naast het boek zelf, ook de catechismus en de psalmen, zo kun je alles meelezen en zingen,’ laat André van den Bos (21) zien. De jonge student uit Ede komt uit de gereformeerde gemeente en neemt ons mee naar deze kerk, in de buurt van waar hij op kamers zit. ‘Mocht ik laat zijn, ik kan zo vanuit mijn bed de kerk in rollen,’ lacht hij. Speciaal voor vandaag heeft hij pepermuntjes gekocht, want ‘dat hoort er eigenlijk wel echt bij’. Eéntje voor aan het begin van de preek en nog twee tussendoor. Niet hard op kauwen, maar zachtjes opzuigen. Zo doe je er ook nog eens extra lang mee.

De kerkzaal is groot en gevuld met lange houten banken. Dominee Joossen staat op een eigen predikantstoel, die een groot deel van de voorkant van de kerk vult. Op het houten blad dat voor hem hangt staan de tekens alpha en omega. ‘Dat wil zeggen dat God het begin en het einde is,’ licht André toe.

Leefregels voor elke dag

Aan de linkerkant van zijn predikantstoel hangt de geloofsbelijdenis; een belangrijk formulier dat om de zondag wordt voorgelezen, in hout gebeiteld. Een jongetje met net gekamde haren en een giletje kijkt er al een tijdje naar terwijl de rustige woorden van de dominee aan hem voorbij te lijken gaan. Aan de rechterkant hangen de tien geboden; een bijbelse tekst die ook om de zondag wordt voorgelezen, ook in hout gebeiteld. Ze wisselen elkaar af.

De tien geboden zijn geciteerd uit de Bijbel, uit Exodus twintig om precies te zijn. Het zijn belangrijke leefregels voor deze christenen. Veel van deze geboden zijn opgenomen in de Nederlandse wetgeving en normen en waarden. Dingen als niet stelen, niet liegen, niet moorden, maar ook het in ere houden van de zondag. Een punt dat in deze tijd meer onder vuur lijkt te liggen dan ooit, nu de winkels op zondag steeds vaker opengaan.

De geloofsbelijdenis (NGB) is in 1561 opgesteld door Guido de Brès. Deze belijdenis is oorspronkelijk bedoeld als uitleg aan de Spaanse koning (Filips II) van de inhoud van het christelijke geloof. Guido de Brès, destijds predikant, wilde uitleggen dat de mensen van de reformatie geen oproerkraaiers waren. Zij waren christenen, net als de Rooms katholieken. Vandaag de dag wordt de geloofsbelijdenis gebruikt als teken dat je bij de kerk van Christus hoort. In de gereformeerde gemeente wordt dit gezien als een erg belangrijk onderdeel. Vandaar dat deze gemeente ervoor koos het zo groot op te hangen. Hier wordt de geloofsbelijdenis om de week voorgelezen, maar dat hoeft niet in elke gereformeerde gemeente zo te gaan.

"Mijn kerkbezoek is een bezoek bij de koning"

De kerkzaal is verder bescheiden, maar wordt opgevrolijkt door een bonte verzameling hoedjes in allerlei soorten en maten. André had het al aangekondigd. Alle vrouwen droegen er eentje, net als de jonge meisjes, gepaard met een rok of jurk tot aan de knie of langer. Alles perfect op elkaar afgestemd.

Tim Bakker (22), trouwe bezoeker van de Petrakerk, vertelt waarom hij de nette kleding zo belangrijk vindt. ‘Ik zie mijn kerkbezoek als een bezoek bij God, de Koning. Het is naar mijn idee gebruikelijk om netjes gekleed bij de koning langs te gaan. Als we in de Bijbel lezen zien we ook kledingvoorschriften als het gaan om het bezoeken van de tempel. Voor mij is het alleen nog niet duidelijk hoe dit precies zit. Want de ene regel lijkt zwart-wit overgenomen en de andere weer niet.’

"Voor mij is het nog niet duidelijk hoe dat precies zit"

Het is anders, heel anders, dan bijvoorbeeld een evangelische christelijke gemeente, waar iedereen in een spijkerbroek en T-shirtje aan komt lopen. Dezelfde God wordt op een totaal andere manier geëerd; je krijgt de Bijbel ineens te horen vanuit een heel ander perspectief. De Statenvertaling die ze gebruiken is soms moeilijker te volgen, door het oudere taalgebruik. Ook is het opvallend te noemen dat je als ‘buitenstaander’ een blik krijgt van ‘hé, wat gek, nieuwe gezichten.’ Begroetingen onderling zijn ingetogen, eenvoudig, net zoals het afscheid. De stoet komt weer op gang en iedere familie vertrekt weer naar huis. En volgende week zondag, gaan ze, heel trouw, weer opnieuw.