sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Ons bezoek aan de Al – Fath Moskee

Sophie Golbach en ik (Kristel van den Bergh) zijn beide niet gelovig opgevoed. We hebben wel de basiskennis van de verschillende stromingen, maar echt van dichtbij hebben we het niet meegemaakt. Voor ons bezoek hebben wij de Al – Fath moskee gekozen in Arnhem, na een telefoontje te hebben gepleegd mochten wij komen kijken bij het vrijdagmiddag gebed.

We werden ontvangen door een nauw betrokkene, de leider / Imam was bezig met het voorbereiden van het gebed en dus niet beschikbaar. Bij binnenkomst moesten onze schoenen uit, we voldeden aan de kledingvoorschriften dus we mochten naar binnen. Voor mensen die spontaan langkomen hebben ze een voorraad Hijabs die de bezoeker dan kan omdoen voor het bezoek.

Onze verwachting was om één grote zaal te zien, net zoals bij de kerk. Dit was wel zo, maar toch was er iets anders. Het is namelijk zo dat de mannen en vrouwen gescheiden bidden, de voorste rij is voor de mannen, de achterste voor de vrouwen. Op de grond lag een groot dik vloerkleed met prachtige patronen, dit vloerkleed is verdeelt in kleinere vakken: precies groot genoeg voor 1 persoon. In de zaal hebben wij gesproken met een vrouw: Asena T. (29)

”Het geloof is erg belangrijk voor mij en mijn gezin, het dienen van Allah is mij van kleins af aan geleerd. Het geeft zin en betekenis, je weet wat wel mag en wat niet. Anders kan iedereen maar doen wat hij / zij wil, dan krijgen we chaos” zegt Asena lachend.

“Nederland heeft twee kanten, de ene kans is heel goed voor ons. Ze accepteren ons en helpen ons. De andere kant is tegen ons en doet er alles aan om ons weg te krijgen. Ik hoop dat op een dag iedereen goed is voor iedereen.”

Het gebed

Tijdens het gebed nemen de gelovigen plaats op deel van het vloerkleed. De Imam begint met spreken, in het Arabisch. De gelovigen luisteren en prevelen soms een stuk (ik denk een vers) mee. Dan buigen ze ineens naar voren, richting Mekka. Terwijl de Arabische woorden nog door de speakers van de zalen klinken. Dit gebeurd zo’n drie keer voordat de Imam het gebed afsluit en de mensen opstaan. Na het gebed wordt de moskee gebruikt als ontmoetingsplaats.

Wij spreken hier met een man, Abdel- Mouad C. (56).

“Ik vind het heel goed dat jullie hier zijn. Er komen niet vaak mensen van buitenaf, ik denk dat als dat wel zo zijn dat de relatie met de rest van Nederland beter zou zijn. Er zijn veel vooroordelen, vaak zijn deze niet waar. Maar wij moslims zijn daardoor wel een aparte groep.

Die vooroordelen komt door het nieuws en de extremisten. Wat zij daar doen (Taliban, Al Qaida en de IS) heeft iets met mijn geloof te maken. Ik wil anderen geen pijn doen, ik wil juist een mooie wereld waar iedereen goed is voor elkaar."

 

Moslims bidden 5 keer per dag, dit kan op alle locaties. Om dit te faciliteren beidt de moskee 6 gebedstijden per dag aan. Vooral tijdens de ramadan is dit populair, het vrijdagmiddag gebed is verplicht voor alle mannelijke moslims. Vrouwen, slaven, reizigers, zieken, blinden en lammen zijn niet verplicht aan het gebed deel te nemen, maar ze mogen het wel. Vrouwen bidden op de achterste plaatsen of op een verhoogde plaats.

 “De hanafitische madhhab gaat uit van zeven condities voor verplichte deelname aan salat al-djuma:

- Man zijn                                                                                                                                           

- Persoon (geen gevangene)

- Ter plaatse woonachtig

- Gezond zijn (niet te ziek om te kunnen komen)

- Niet blind of slechtziend zijn

- Niet kreupel zijn

- In veiligheid van vijanden leven.

- Ook hevige neerslag en dergelijke omstandigheden ontslaan van de verplichting deel te nemen.”

 

Voorwaarden voor de geldigheid:

“De hanafitische madhhab gaat uit van zes bepalingen voor de geldigheid van salat al-djuma[5]:

- De plaats waar het gebed verricht wordt moet een grote gemeente met stadsrechten zijn of een dorp met overeenkomstige voorrechten;

- Het vrijdaggebed moet worden geleid door de leider of diens plaatsvervanger;

- Het moet op het tijdstip van dhuhr verricht worden;

- Er moet een khutbah voor de verzamelde mensen worden uitgesproken;

- Buiten de imam dienen minimaal drie personen aanwezig te zijn;

- De plaats moet vrij toegankelijk zijn.”

Als laatste spraken wij met de man die ons ontving, Darid M. Hij is nauw betrokken bij de Moskee, en de Islam zit hem in het bloed. De Imam was niet beschikbaar voor een gesprekje.

“Het geloof geeft mijn leven een doel, ik weet dat mijn acties zin hebben en dat als ik de fout in ga dat Allah mij zal straffen. De grootste waarden in de Islam zijn waarheid, lievendheid, oprechtheid, onbaatzuchtigheid, nederigheid, geduld, vergevingsgezindheid, zuiverheid en schoonheid, eerlijkheid, goedheid en vriendelijkheid, consideratie met en respect voor anderen en bescheidenheid. Ik kan me erg vinden in deze waarden, deze waarden maken je een goed mens. “

 “Stel uw leven in dienst van Allah, en hij zal voor u zorgen. Als een vogel die ’s morgens met honger heen vliegt en ’s avonds voldaan terugkeert naar zijn nest."

 

Het bezoek aan de Al Fath Moskee

De naam van de moskee waar we naartoe gaan, is de Al Fath Moskee in Arnhem.  Voordat we er heen gingen, waren er wel bepaalde ideeën en verwachtingen die we hadden over de religieuze gemeenschap. Een idee was bijvoorbeeld dat de meeste moslims in het Midden-Oosten wonen en minder in westerse landen, dat ze erg streng gelovig zijn, weinig begrip hebben voor mensen die iets anders of niet geloven, heel veel waarde hechten aan het huwelijk en families. Dit waren ook ideeën die wij hadden bij het naar binnen gaan. We verwachten dan ook te moeten voldoen aan kleding- en gedragsvoorschriften. We willen natuurlijk niet respectloos overkomen.

De normen en waarden, omgangsregelingen en kledingvoorschriften zijn voor moslims anders dan voor iedereen buiten het geloof,  dit bleek uit een artikel van Rodgers (2016). Dit artikel ging voornamelijk over de regels voor een bezoek aan moskee, waar moest je je als een bezoeker houden? Bij binnenkomst moet je bijvoorbeeld je schoenen uit doen, eventueel een hoed en/of zonnebril moet ook af. Het is belangrijk om respectvol te zijn, dit kan je doen door je telefoon uit te doen, geen kauwgom te kauwen en geen eten of drinken mee naar binnen te nemen. Gepaste kleding is vereist en men wordt gevraagd om de huid zoveel mogelijk te bedekken. Vrouwen zijn verplicht om hun hoofd te bedekken. Ook moeten zij al hun huid bedekt hebben, lange mouwen dragen die voorbij de polsen komen en enkellange rokken of broeken dragen. Broeken en rokken die te onthullend of strak zijn mogen niet worden gedragen. Op deze website van Etiquette (http://www.etiquette.nl/buitenland/gebruiken-moslimland/) wordt meer uitgelegd over de omgangsregels tijdens een bezoek aan een moskee.

 

De dimensies van de godsdienst

De emotionele of ondervindingsdimensie

Deze dimensie wordt genoemd in het boek van Smart (2008), waarin het voorbeeld van de visioenen van de profeet Mohammed wordt genoemd. Mohammed wordt gezien als de laatste profeet, volgens dit artikel (Anoniem, 2008). In 570 na Chr. werd hij geboren in Mekka en werd opgevoed door zijn grootvader nadat zijn vader overleed. Toen zijn grootvader overleed ging Mohammed bij zijn oom wonen. Zijn oom was een handelaar, en nam Mohammed vaak met zich mee op reis. Mohammed werd ook een handelaar, en had een goede reputatie in Mekka. Hij was gelovig, en trok zich af en toe terug in de bergen om te vasten. Tijdens een van die keren tijdens de Ramadan kreeg hij zijn eerste visioen en de engel Gabriel die hem toesprak. Hierna vluchtte Mohammed terug naar zijn vrouw, die haar neef om uitleg vroeg. Hij zei dat het waarschijnlijk de engel Gabriel was, en dat Mohammed de laatste profeet was. De profeest moest mensen overhalen tot zijn geloof. We hebben deze dimensie uitgekozen omdat het verhaal belangrijk lijkt en veel waarde lijkt te hebben voor de mensen in deze religieuze gemeenschap, het is ten slotte iets is waar ze sterk in geloven.

De verhalende of mythische dimensie

Het verhaal van Mohammed past ook goed bij deze dimensie, omdat dit een beetje lijkt op de kracht en betekenis van de religieuze ondervinding of mystieke ervaring, volgens Smart (2008). Ondervindingen worden namelijk ook naar voren gebracht in geheime vertellingen of mythen. Het is kenmerkend voor het geloof om verhalen door te geven aan volgende generaties, en het verhaal van Mohammed is ook zo’n verhaal. Het leven van Mohammed is een historische gebeurtenis voor de gelovigen. Degene die de godsdienst bestuurt, vindt wel degelijk dat er een dergelijke vraag is ondergeschikt aan de betekenis en de functie van de mythe, en hoewel historici soms wat vraagtekens zetten bij deze geschiedkundige verhalen of mythen, is het voor de gelovige per definitie wel geschiedenis.

De morele dimensie

Een verhaal of mythe die als basis wordt genomen voor een geloof heeft vaak invloed op de normen en waarden van een godsdienst, ze leggen een wereldbeeld bloot of doen iets om een redding aan de orde te stellen. Het islamitische leven heeft volgens Smart (2008) altijd onder gezag gestaan van de sjari’a, die zowel een politieke als religieuze gemeenschap creëerde. Moslims bidden vijf keer per dag, met het gezicht richting Mekka, eten geen vlees en moeten altijd voldoen aan kledingvoorschriften (Anoniem, 2015).

De sociale of institutionele dimensie

Volgens het boek van Smart (2008) heeft deze dimensie te maken met de concrete gedaante van de godsdienst. De religieuze beweging heeft gestalte gekregen in een groep mensen die zeer formeel is georganiseerd, bijvoorbeeld als een moskee. Er zijn bijvoorbeeld charismatische personen die door hun gedrag en hun daden zoveel geestelijke kracht uitstralen dat ze een bezielend effect hebben op het geloof van de grote massa. Dit zijn bijvoorbeeld de heiligen, goeroes, mystici of profeten, zoals Mohammed was voor de Islam. Zijn woorden en voorbeeldige gedrag deden het enthousiasme van de mensen oplaaien en gaven betekenis aan de rituelen en waarden van de Islam.

 

De religieuze atlas van Nederland

Volgens het boek van Jonkers, Kronjee, van de Donk en Plum (2006) ontstond de eerste moslimgemeenschap in Nederland rond 1947, in 1955 opende zij haar eerste moskee. In Friesland werd in datzelfde jaar een tweede moskee gebouwd: een houten moskee voor islamitische Molukkers, dit was de eerste omvangrijke moslimgemeenschap in Nederland. Door dekolonisatie en arbeidsmigratie komen er vanaf de jaren 60 meer moslims naar Nederland, uit Marokko, Turkije en Suriname. In 1970 werd het mogelijk om familie over te laten komen. Het aantal moslims in Nederland groeide ze sterk en in grote en middelgrote steden kwamen steeds meer Moskeeën. Tussen 1993 en 2004 is het aantal moslims gegroeid van 566 (x1000) naar 944 (x1000). Dit is gegroeid van 3,7 % van de bevolking naar 5,8 %.  Een oorzaak van deze groei is de immigratie en geboorte.

Moslims wonen vooral in de grote steden in het land. De meeste moslims wonen Zuid-Holland, waar 285 (x 1000) moslims wonen. Dit is 8,3 % van de bevolking. De minste moslims wonen in Drenthe, waar het gaat om 8 (x 1000) moslims. Hier is het 1,7 % van de bevolking. In Gelderland, waar moskee Al Fath in Arnhem staat, wonen 78 (x 1000) moslims, wat gelijk is aan 4 % van de bevolking.

De Al Fath moskee heeft de leer van de Soennitische richting. Zij volgen het voorbeeld van Mohammed en houden de gemeenschap van de moslims in stand. Een kenmerk is dat de traditie van Mohammed een uitgangspunt is bij deze leer. Ze kennen twee bronnen van religieuze rechtsontwikkeling: de analogie en consensus van de schriftgeleerden (te vergelijken met de kerkvaders in de christelijke traditie).

 

Aanhang, etniciteit en ontstaan van de religieuze gemeenschap

Volgens de website van de Al Fath Moskee (http://www.moskee-al-fath.nl/wie-zijn-wij/) kwam de eerste generatie Marokkanen rond het eind van de jaren 60 en het begin van de jaren 70 naar Arnhem. Aan de Hertogstraat hebben zij toen in verschillende panden een gebedsruimte ingericht.

Toen de groep Marokkanen in Arnhem te groot werd moest er een grotere gebedsruimte gevonden worden. In 1985 is deze gevonden aan de Van Oldebarneveldstraat 85. Deze is op 24 mei 1988 officieel geopend door toenmalige burgemeester Drijber. De Marokkaanse gemeenschap heeft toen gezorgd dat de vereniging genaamd Marokkaanse Islamitische Vereniging kon ontstaan. De vereniging zit nog steeds aan de Van Oldebarneveldstraat 85, en heeft een bestuur met vijf leden. Ook is er een onderwijscommissie die het onderwijs in de moskee coördineert.

Nu is de gemeenschap enorm gegroeid, en de moskee wordt niet alleen door moslims bezocht maar ook door mensen van verschillende nationaliteiten. De moskee is hierdoor te klein geworden, en veroorzaakt bovendien overlast doordat het zich midden in een woonwijk bevindt. Nu is de gemeenschap op zoek naar een locatie voor de bouw van een nieuwe, grotere moskee.

Tot de doelgroep van de Al Fath Moskee behoren alle moslims in en rond Arnhem, waaronder kinderen, mannen, vrouwen, jongeren en ouderen. Maar ook scholen, kerken, werkgevers en overige instellingen die niet gelovig of niet moslim zijn, zijn welkom. Dit gaat dan vooral om voorlichting over de Islam en rondleidingen in de moskee.

De meeste moslims die naar de Al Fath Moskee gaan komen uit Marokko, en de taal waarin de Islam is geopenbaard is het Arabisch. Dit is ook de taal van de Koran. De geloofsgetuigenis is daarom ook in het Arabisch en moet ook in het Arabisch worden uitgesproken

Ten slotte doet de Al-Fath moskee graag aan educatieve, sociaal-culturele en maatschappelijke activiteiten. De moskee organiseert godsdienstlessen, koranlessen en Arabische lessen, ook doen ze aan sport- en leeractiviteiten of brengen ze bezoeken aan pretparken en musea in het kader van sociaal-culturele activiteiten. Als laatste werkt de moskee samen met de gemeente en verschillende organisaties om voorlichtingsbijeenkomsten, themabijeenkomsten en dialogen te organiseren.

 

Persoonlijke reflectie Sophie Golbach

We werden door de gemeenschap van de moskee vriendelijk ontvangen; ze wisten dat we kwamen. We werden ontvangen door Darid M.  die we ook aan de telefoon gesproken hadden toen we onze afspraak maakten en aan hem konden we wat vragen stellen. Hij vertelde en liet ons ook dingen zien. Iets wat ik niet zo begreep, al zou het me misschien niet zoveel moeten verrassen als het deed, was dat er zo’n scheiding was tussen mannen en vrouwen. Bij het bidden zitten mannen namelijk vooraan en vrouwen achteraan, dat was een beetje apart om te zien. Misschien dat dit ook wel iets is waar ik een beetje moeite mee heb, omdat ik het niet gewend ben. In onze samenleving mogen mannen en vrouwen gewoon alles samen doen, zijn gelijk en worden ook zo gezien, maar in de moskee was er toch een scheiding tussen hen. Dat was wel een beetje vreemd om te zien. In deze zaal hebben wij ook nog gesproken met Asena T. Zij vertelde ons wat over haar geloof in Allah.

Wat ik mooi vond aan deze moskee is dat ze ook openstaan voor andere groepen zoals bijvoorbeeld mensen die niet moslim of gelovig zijn en allerlei activiteiten organiseren. Ze werken samen met de gemeente en organisaties en geven veel om educatie. Ze dragen bij aan de samenleving op deze manier, en vinden dat ook echt belangrijk. En wat ik ook mooi vond om te zien was hoe vriendelijk iedereen was. We werden echt goed ontvangen.

Ik denk dat mijn beeld van de gemeenschap wel wat veranderd is na dit bezoek, vooral door hoe ze op hun eigen manier bijdragen aan de samenleving. Het is mooi om te zien hoe ze zoveel om educatie en dus om anderen geven, en veel educatieve activiteiten zoals Arabische lessen organiseren.

 

Persoonlijke reflectie Kristel van den Bergh

Ik vond het erg interessant om de moskee van binnen te zien, het gebed bij te wonen en de mensen te spreken. De Islam staat ver van mij af, ik ken niemand die moslim is en alles wat ik er over hoor komt uit het nieuws. De berichtgeving over de Islam heeft vaak een negatieve ondertoon, ik vond het fijn om een keer met eigen ogen te zien hoe het echt zit. En nu blijkt dus dat de meeste moslims de acties van terroristen ook veroordelen. Verder zie ik vooral veel overeenkomsten met het Christendom en andere geloofsstromingen: Het is zingeving. Het geloof geeft zin aan het leven van de gelovigen. Het is ook een manier om orde te creëren, als iedereen zich aan de regels houdt krijgt je nooit botsingen.

Ikzelf ben niet gelovig, maar ik vind het wel heel mooi om te zien dat het voor sommigen zo’n belangrijke rol speelt. Ik vind het heel knap dat je je leven in dienst kan stellen van iets waarvan je niet 100% zeker best dat het is, er is immers geen bewijs voor.

 

*De mensen die wij gesproken hebben wilden niet met de volledige naam in het artikel

Bronvermelding van de afbeelding: https://plus.google.com/106166713705894856179

Discussieer mee Hoe is het bezoek aan de Al Fath Moskee verlopen?