sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Voorthuizen: Van pleisterplaats tot trekpleister

VOORTHUIZEN – Zodra je Voorthuizen, de Entree van de Veluwe, binnenloopt valt het toeristische karakter van dit dorp gelijk op. De komst van veel vakantiegangers en dagjesmensen zorgt ervoor dat het inwoneraantal van deze plaats in de zomer verdubbeld. Tijd om uit te zoeken waar de oorsprong van het toerisme in Voorthuizen ligt, hoe het zich heeft kunnen ontwikkelen tot wat het nu is en hoe het VVV daarbinnen heeft meebewogen. Toerisme in Voorthuizen: Toen en nu.

VOORTHUIZEN – Zodra je Voorthuizen, de Entree van de Veluwe, binnenloopt valt het toeristische karakter van dit dorp gelijk op. De komst van veel vakantiegangers en dagjesmensen zorgt ervoor dat het inwoneraantal van deze plaats in de zomer verdubbeld. Tijd om uit te zoeken waar de oorsprong van het toerisme in Voorthuizen ligt, hoe het zich heeft kunnen ontwikkelen tot wat het nu is en hoe het VVV daarbinnen heeft meebewogen. Toerisme in Voorthuizen: Toen en nu.

Alles in Voorthuizen lijkt ingericht op toerisme. De vlaggen die door het hele dorp hangen heten iedereen van harte welkom op de Entree van de Veluwe. De toeristen kunnen voor hun overnachting terecht op de vele vakantieparken en campings. En voor een hapje of een drankje is er het bruisende centrum met het kroegenpleintje, ijssalons en gezellige winkels. En veel toeristen komen hier dan ook al langer, zoals Wim Verweij. In de dertig jaar dat hij hier zijn vakanties doorbrengt heeft hij het dorp zien veranderen en vernieuwen.

 

 

Handelstoerisme

Het toerisme in Voorthuizen gaat veel verder terug. Om precies te zijn naar de zeventiende eeuw. In die tijd liep er een handelsroute tussen Apeldoorn en Amersfoort, en Voorthuizen lag midden op deze weg. Veel postkoetsen stopten hier, om even te rusten. Er werden paarden gewisseld en mensen hadden de mogelijkheid wat te eten of te drinken. “Voorthuizenaren boden in die tijd gemeubileerde kamers aan, een soort pensions, voor de handelaren die wilden overnachten”, vertelt Gerjan Crebolder.

 

Gerjan Crebolder

Gerjan Crebolder, oud-gemeentearchivaris en auteur van

'Voorthuizen, veel vertier en eenen tamelijken bloei'

Toch werd het toerisme in Voorthuizen niet door iedereen goed ontvangen. Veel mensen keken argwanend naar de komst van de toeristen in hun dorp. Ze vonden de komst van vreemdelingen maar raar. Dit zal ook komen doordat Voorthuizen zelf eigenlijk geen toeristische trekpleisters heeft, en eigenlijk ‘bij toeval’ zo toeristisch is geworden.

Langzaamaan ontstond naast het zakelijke toerisme van de handelsroute ook recreatief toerisme. In de twintigste eeuw trokken steeds meer toeristen naar de rust van Voorthuizen. Vooral uit de Randstad kwamen mensen om in Voorthuizen te genieten van hun vrije tijd. Daar is ook de bijnaam van de plaats ontstaan: Entree van de Veluwe. Gerjan Crebolder: “Vanuit Amsterdam gezien is Voorthuizen de eerste plaats van de Veluwe die je tegenkomt. Het biedt een ingang naar de natuur.”

 

Slapen in het kippenhok

Hier speelden de inwoners van Voorthuizen op in. Waar gasten eerst bij mensen in vrijstaande kamers sliepen, werd het dorp steeds meer ingericht op toeristen. Zo telde Voorthuizen eind jaren dertig al 36 pensions, twee hotels en een aantal kampeerlocaties. Tegenwoordig is dit beeld alweer totaal veranderd:

 

 

Zoals te zien is in de infographic hebben de pensions plaatsgemaakt voor een behoorlijk aantal campings. Deze campings zijn inmiddels weer vervangen door luxere vakantieparken met bungalows en chalets. “Voorthuizen gaat met zijn tijd mee en beantwoord aan de vraag van toeristen. Waren eerst campings populair, zijn dat nu de vakantiehuisjes. Toerisme is continu in beweging”, aldus Gerjan Crebolder.

De eerste campings waren echter geen reactie op de vraag van toeristen. Sommige kampeergelegenheden ontstonden uit noodzaak. Een voorbeeld hiervan is de camping van de familie Kamphorst. Ze runden eerst een pluimveebedrijf, maar door de dreiging van de Tweede Wereldoorlog liep het financieel minder goed. Op zoek naar manieren om aan geld te komen, ontstond het idee om het pluimveebedrijf voor een deel te veranderen in een vakantieoord.

Zo kwam het dat er rond de Tweede Wereldoorlog mensen overnachtten in de leegstaande kippenhokken, die genoeg ruimte boden voor een aantal toeristen. Mensen die elk jaar terugkwamen naar de kampeergelegenheid mochten uiteindelijk lid worden van de ‘Zilveren Kamphorstclub’. Een groep vakantiegangers die jaarlijks bij elkaar kwam voor een reünie.

 

Het echte buitenleven

Een ander succesverhaal van toerisme in Voorthuizen is vakantiepark De Zanderij. De vader van de huidige eigenaar, Ab Roos, woonde vroeger in Badhoevedorp en was eigenaar van een vakantieparkje in Beekbergen. Op de route tussen deze twee plaatsen lag het toeristische Voorthuizen en daar kwam de familie regelmatig langs. Zo ontstond het idee om in Voorthuizen grond te kopen en daar een vakantiepark te beginnen.

In de jaren dat de kampeergelegenheid werd opgebouwd, hielpen vakantiegangers vaak mee. De toeristen zagen het meewerken als het echte buitenleven. Zo is De Zanderij van een stuk grond met een aantal ingerichte tenten uitgegroeid tot een groot en modern vakantiepark.

Net zoals het recreatiepark Zeumeren, dat ontstaan is bij het aanleggen van de snelweg A1 in 1971. Wat begon als een afgraving voor zand, wat nodig was bij het aanleggen van de snelweg, is door de jaren heen uitgegroeid tot een mooi recreatiegebied. Het gebied is ongeveer negentig hectare groot, waarvan 32 hectare water. Elk jaar trekt het park veel toeristen door de recreatieplas, stranden en ligweides.

 

Schateiland Zeumeren

 

Vreemdelingenverkeer

Al die toeristen moeten natuurlijk ook geïnformeerd worden over wat er te doen is in- en rondom Voorthuizen. De VVV Voorthuizen houdt zich hier al vanaf 1907 mee bezig. Deze Vereniging voor Vreemdelingenverkeer is opgericht door een aantal Voorthuizenaren. Een aparte situatie in die tijd, want toeristen waren niet altijd even welkom. Maar de oprichters van de VVV zagen dat er mogelijkheden waren op gebied van toerisme in Voorthuizen.

Volgens Wilco de Jong van VVV Voorthuizen, werd de organisatie pas echt serieus in de jaren vijftig. Na de Tweede Wereldoorlog nam de populariteit van de Veluwe als vakantiebestemming toe. “Het toeristische bedrijfsleven legde geld op tafel voor een gezamenlijke VVV-post, een informatiepunt voor toeristen in Voorthuizen.” Het initiatief van de VVV-post kwam dus in het begin vooral van Voorthuizenaren die betrokken waren bij het toerisme.

In de jaren daarna ging de gemeente Barneveld zich steeds meer bezig houden/ bemoeien met de VVV. De informatiepost was eerst alleen open in de toeristische zomermaanden, maar de gemeente wilde dat toeristen het hele jaar terecht konden bij een VVV-post in de omgeving van Barneveld. Hierdoor kwam er een VVV in de Langstraat in Barneveld die het hele jaar open was. “Maar ze kwamen er al snel achter dat dit geen succes werd”, aldus Wilco de Jong.

Ondanks de drukte liep de VVV in Voorthuizen niet altijd goed. Er zijn zelfs jaren geweest dat er geen VVV-post was in het dorp. “Tot drie jaar geleden had Voorthuizen geen VVV. Toen besloten een aantal toeristische bedrijven dat een VVV-post toch wel belangrijk was.” Sinds die tijd staat er in de periode van april tot oktober op het Smidsplein een Pipowagen die dienst doet als VVV-post.

 

VVV Pipowagen

De Pipowagen van VVV Voorthuizen, met reclame van toeristische bedrijven op de zijkant.

 

Geheime plekjes

Het idee voor de Pipowagen kwam voort uit een brainstorm van ondernemers in de toeristische branche. Er was vraag naar een nieuwe VVV-locatie, maar waar deze moest komen was een punt van discussie. Totdat iemand het idee opperde voor een mobiele VVV-post, die op verschillende plekken zou kunnen staan. Inmiddels is er zelfs het plan dat de wagen in de winterperiode als reclame zou kunnen worden gebruikt op evenementen zoals de Winterfair op Paleis ’t Loo en vakantiebeurzen.

Deze zomer is de wagen er gewoon voor de toeristen, die worden geholpen door acht actieve vrijwilligers, échte Voorthuizenaren. Deze mensen hebben een zwak voor hun eigen Voorthuizen en kunnen enorm enthousiast vertellen over al het moois. “Wie kan de toeristen nou beter op weg helpen dan de Voorthuizenaren zelf. Zij weten de geheime plekken, de must-sees.”

Net als de hele toeristische sector is ook de VVV continu in ontwikkeling. Tegenwoordig ligt de nadruk steeds meer op de online informatievoorziening.  Er is een nieuwe website waarop alle toeristische informatie te vinden is. “In de toekomst willen we dat toeristen via de website kunnen reserveren voor hun vakantie of dagje uit.”

 

Papieren kaart

Veel toeristen vinden het toch fijner om even bij de Pipowagen om informatie te vragen. “Mensen willen toch dat foldertje vasthouden of even op een papieren kaart kijken als ze de weg niet weten. Dan wippen ze even langs bij onze vrijwilligers op het Smidsplein.” Dit zal ook komen door de vele senioren die buiten het hoogseizoen om een bezoek brengen aan de Veluwe. “Maar ook jongere mensen komen regelmatig om een brochure vragen.”

De Pipowagen wordt dan ook druk bezocht. “Zeker in de maanden juni, juli en augustus komen er tientallen toeristen per week. De mensen willen toch even weten wat er te doen is in Voorthuizen. Wat voor leuks kunnen we vandaag ondernemen? Wordt er nog iets gezelligs georganiseerd?” Voor die vragen weten ze de weg naar de VVV goed te vinden.

Het toerisme in Voorthuizen heeft verschillende periodes gekend. Wat begon als een dorp dat simpelweg op de juiste plek lag, is nu een aantrekkelijke plaats voor toeristen uit verschillende hoeken van Nederland en ook Duitsland. De vele vakantie- en recreatiegelegenheden, de natuur van de Veluwe en de gastvrijheid die in de loop van de jaren is ontstaan, maken het een populaire trekpleister. De toeristische sector beweegt mee met de vraag van toeristen en daarom zal Voorthuizen naar verwachting ook de komende jaren nog vele toeristen gaan verwelkomen.

 

Door: Lieke Loman | Suzan van Loenen

 

Bronnen:

Gerjan Crebolder

Wilce de Jong, Marketing Moments

Crebolder, G., Donkersteeg, G., Graaff, G. de, Manssen, J., Rozemond, F., & Veldhuizen, D. (2009). Voorthuizen, veel vertier en eenen tamelijken bloei. Barneveld, Nederland: Koninklijke BDU Uitgevers B.V.

CBS, NRIT Media, NBTC Holland Marketing, & CELTH. (2015). Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2015. Geraadpleegd van http://download.cbs.nl/pdf/trendrapport-toerisme-recreatie-en-vrije-tijd-2015.pdf

Veldhuizen, Dick. (jaartal onbekend) Korte geschiedenis van toerisme in Voorthuizen. Geraadpleegd op 9 juni van http://www.mijngelderland.nl/inhoud/canons/barneveld/korte-geschiedenis-van-toerisme-in-voorthuizen

StadIndex. Geraadpleegd op 9 juni 2016 van http://www.stadindex.nl/voorthuizen

Zeumeren. Geraadpleegd op 9 juni 2016 van http://www.zeumeren.nl/educatie/

Zeumeren. Geraadpleegd op 9 juni 2016 van http://www.zeumeren.nl/over-zeumeren/

Barneveld Vandaag,2015. Feestelijke eerste oogst wilgenplantage Zeumeren. Geraadpleegd op 9 juni 2016 van http://barneveldvandaag.nl/nieuws/feestelijke-eerste-oogst-wilgenplantage-zeumeren-1.5454747

Over de auteur

Hey! Ik ben Suzan en schrijf op dit moment artikelen voor het dossier Slimme Ondernemers. Het liefste schrijf ik over mensen met een mooi verhaal dat gedeeld móet worden met de wereld. Veel leesplezier met de artikelen op Nieuwsvallei :)