sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Tot hoever rijkt de saamhorigheid van Otterlo?

Als je in Otterlo een kwartiertje over straat loopt en de mensen vraagt wat Otterlo typeert, dan geven ze een eenduidig antwoord: saamhorigheid. Volgens de dorpelingen is dat altijd goed te zien als er iets georganiseerd moet worden. “Iedereen helpt dan mee, mooi vind ik dat!”, vertelt een dame op leeftijd. Die saamhorigheid is dus een handig middel om iets voor elkaar te krijgen. Zo ook bij de protestmars tegen het AZC in het najaar van 2015.

Als je in Otterlo een kwartiertje over straat loopt en de mensen vraagt wat Otterlo typeert, dan geven ze een eenduidig antwoord: saamhorigheid. Volgens de dorpelingen is dat altijd goed te zien als er iets georganiseerd moet worden. “Iedereen helpt dan mee, mooi vind ik dat!”, vertelt een dame op leeftijd. Die saamhorigheid is dus een handig middel om iets voor elkaar te krijgen. Zo ook bij de protestmars tegen het AZC in het najaar van 2015. 
 

De bedoeling was dat Otterlo een AZC zou krijgen met 600 asielzoekers. Een relatief groot aantal, gezien het inwoneraantal van het dorp wat in 2012 lag op 1515 inwoners. Dat schoot bij groot deel van de inwoners in het verkeerde keelgat, bijna de helft aan ‘vreemdelingen’ erbij. Er werd dan ook snel beroep gedaan op de Otterlose saamhorigheid. Binnen mum van tijd had het dorp een protest tegen het AZC georganiseerd. In de media leek het al snel alsof heel Otterlo achter deze beslissing stond en spreidde hiermee haar saamhorigheid ten toon. Maar betekent deze ogenschijnlijke verbroedering ook daadwerkelijk dat elke Otterloër achter dit protest stond? In dit stuk wordt gekeken naar de definitie van saamhorigheid en tot hoever deze reikt in een gemeenschap als die van Otterlo.


Wat houdt saamhorigheid in?

Saamhorigheid, het gevoel van bij elkaar horen, eendracht en solidariteit. Je voelt je verbonden met bepaalde mensen, je past ergens bij. Een voor allen, allen voor een. In Otterlo betekent saamhorigheid het kennen van elkaar en samen achter één beslissing staan. Het naar buiten treden als één hecht dorp.

Met verschillende activiteiten die er elk jaar plaatsvinden laat Otterlo zien dat het een hecht dorp is.  Althans, dat is wat we denken. Bijvoorbeeld de maanden van Van Gogh en de Otterlose Fiets 4-daagse trekken veel bekijks, ook voor buitenlanders. Otterlo is een toeristisch dorp met betrekking tot de Hoge Veluwe en het Kröller Müller Museum. Het naar buiten treden van een saamhorig dorp is iets waar Otterlo zich aan vasthoudt. Samen de dorpsfeesten organiseren, samen in opstand komen tegen het AZC en samen sterk staan.

De vraag is alleen of Otterlo echt zo saamhorig is als we denken? Staat iedereen achter de demonstratie van het AZC? Kan het zijn dat er ook mensen tegen de demonstraties zijn? En waarom laten ze dat niet merken?

 

De media in combinatie met saamhorigheid

De media laten zien dat Otterlo saamhorig is. Het is een klein dorp, organiseert veel activiteiten en hebben redelijk veel voorzieningen. Afgezien van het ontbreken van een centrum hebben de Otterloërs weinig reden om Otterlo uit te gaan. De kleine Spar voorziet in genoeg en als ze meer of grotere boodschappen willen kunnen ze naar de Plus in Harskamp. Hierdoor blijft Otterlo erg op zichzelf en treedt minder naar buiten. Door het beeld wat wij krijgen vanuit de media, zien wij Otterlo al snel aan voor een hecht en saamhorig dorp. Hun identiteit wordt mede gevormd door de media en door ons.

De media hebben dus veel invloed op het gebied van beeldvorming. Zeker als meerdere media hetzelfde berichten. Dan heeft het publiek al snel de neiging om de berichtgeving in zijn geheel als waarheid te beschouwen, zonder verder veel aandacht te schenken aan de tegengeluiden. Dat valt het publiek ook niet kwalijk te nemen. De media is nu immers onze bril waardoor we naar de wereld kijken. We moeten de media maar vertrouwen op hun betrouwbaarheid.

Al is een medium nog zo betrouwbaar, kunnen we nog niet altijd uitgaan van volledige correctheid. Elke publicatie moet je met een gezonde hoeveelheid scepticisme bekijken. De media kunnen namelijk niet alles evenveel aandacht geven, waardoor sommige aspecten van een verhaal onderbelicht raken. De focus komt dan te liggen op hetgeen wat het meest triggert.

Toen het dorp in het najaar van 2015 haar stem liet horen tegen het AZC, kwamen de media al gauw naar buiten met koppen als ‘Otterlo blijft zeer kritisch over mogelijk AZC’ (feb. 2016, De Gelderlander) en ‘Otterlo tegen komst AZC’ (nov. 2015, Omroep Ede). Hierdoor wordt dus het beeld geschetst dat alles en iedereen in Otterlo tegen het AZC is, maar er zijn ook andere geluiden.

Een juf van de Ericaschool te Otterlo zegt: “Persoonlijk vind ik dat hele gedoe rondom dat AZC verschrikkelijk, die arme mensen hebben niks meer, zijn hun huis uitgeschoten. Je moet die mensen helpen. Als ik heel eerlijk ben schrik ik ervan hoe het dorp zich tegen dat AZC keerde. Ik heb hier mijn leven lang al gewoond, maar dit is voor het eerst dat ik me schaam voor mijn dorp.” Een tegengeluid in het zo saamhorige Otterlo. Niet alleen een tegengeluid, zelfs een stukje angst. “Noem maar liever niet mijn naam erbij, ik weet niet hoe het dorp erop zal reageren.”


De angst van saamhorigheid

Dit is een belangrijk aspect van de Otterlose saamhorigheid, de angst. Bang om anders te zijn en hun mening te vormen. Bang om het woord saamhorigheid onrecht aan te doen. Want wat zal er gebeuren als je in een saamhorig dorp een andere mening hebt en je dorp bij nader inzien niet zo saamhorig blijkt te zijn als iedereen dacht? Hierdoor zijn er Ottertloërs die geen andere mening durven te vormen en wordt de minder mooie kant van de Otterlose saamhorigheid in stand gehouden.

Otterlo ActiviteitenMaar het saamhorige Otterlo heeft zo ook zijn voordelen. Doordat het dorp saamhorig bleef, ondanks de mensen die er tegen waren, zijn de AZC plannen gestaakt. Koster Henk Roelofsen zei: ‘’600 asielzoekers in een dorp van ongeveer 1500 inwoners is gewoon te veel. Met maar één Spar kan je dit idee niet waarmaken.’’ Er waren uiteindelijk 20 stemmen die voor het AZC waren, de rest was tegen. Het saamhorige heeft gewonnen.

Saamhorig ja, als het neerkomt op Otterlo. Maar voelen buitenstaanders zich wel welkom en hoe zit het met het welkomsgevoel van toeristen?

 

Hoe kijken mensen tegen buitenstaanders aan en zijn we veilig?

Grijs en wit, de enige kleuren in Otterlo. Er zijn slechts een paar getinte huidjes die over straat wandelen. “Het is hier voornamelijk grijs”, vertelt de eigenaresse van de Campingwinkel. “De meeste Otterloërs hebben hier hun roots en zijn nooit vertrokken of keren toch terug.” Hierdoor blijft Otterlo ongekleurd. Soort zoekt vaak soort, maar omdat er geen buitenlanders in Otterlo wonen, is het voor hen dus ook geen aantrekkelijke woonplaats.

De kinderen van Otterlo trekken daarentegen wel de stad uit, omdat er maar één basisschool is. “Dat gaat dan ook niet altijd even makkelijk.”, vertelt de juffrouw van groep zeven van de basisschool de Ericaschool. “Als zij bijvoorbeeld op de middelbare school in Ede kinderen met een andere huidskleur zien, schrikken zij wel even.” Maar juist dít is schrikbarend, gezien het feit dat van de bijna 17 miljoen inwoners van Nederland meer dan 1/4 deel allochtoon is. (mei 2016, CBS)

De kinderen moeten dan ook wennen aan het feit dat ze van een dorpsschool naar een echte stadsschool gaan. En dat gaat niet altijd zo makkelijk. “Ze denken dat ze alles kunnen zeggen wat hier gezegd kan worden. Bij één kind is dit verkeerd afgelopen. Er ontstond een flinke ruzie, hoorde ik van de ouders.”

 

Gesloten kring

Je kunt dan snel beamen dat Otterlo een heel gesloten kring is. Ze zeggen wel open te staan voor anderen en dat iedereen welkom is, maar de ‘100 ok 600 nee’-verhouding tegenover een azc spreekt dit behoorlijk tegen. Het import-gehalte van Otterlo is dan ook voornamelijk blank. “Dat mensen tegen het AZC zijn, is angst voor het onbekende. Met Nederlanders heeft niemand moeite.”, vertelt een mevrouw die al haar hele leven in Otterlo woont.

Het is niet zo dat de alle inwoners van Otterlo tegen het AZC zijn. Van de 939 bewoners wilden 48 procent helemaal geen AZC. Dit is minder dan de helft. Het grotere aantal die het wel wilden, hadden hun meningen verdeeld. Zij stelden een limiet aan het aantal AZC bewoners. De inwoners waren vooral boos omdat het besluit hen ‘door de strot is gedrukt’. Een groep van 600 is te groot voor een inwonersaantal van 1.500. Ede

Begrijpelijk. Want in Otterlo is er voor 600 vluchtelingen niet genoeg te doen. Met maar één supermarkt, één basisschool, een paar café’s en enigszins ook geen ‘bekenden’ is het vermoedelijk dat verveling kan gaan spelen en misschien verkeerd kan uitpakken. Afname van veiligheid is waar iedereen bang voor is. Er is meer sprake van veiligheid dan vijftig jaar terug, maar men ervaart er juist meer inbreuk op, zoals de komst van een AZC. Deze veiligheidsparadox dwingt mensen te kijken naar eventuele negatieve punten, zoals een te groot verschil in cultuur en dus normen en waarden. Deze kan hun onveiligheidsgevoel dan bevestigen.

 Activiteiten

Tot hoever rijkt te saamhorigheid van Otterlo?

Als we alle gegeven argumenten tegen elkaar afwegen kunnen we tot een eenduidige conclusie komen: De saamhorigheid in Otterlo reikt een heel eind, tot er voor de dorpelingen een gevoel van ‘onveiligheid’ gaat heersen.

In deze kwestie komt dat gevoel hoofdzakelijk door het grote onbekende. Buitenstaanders zijn welkom, zolang het maar vertrouwde Nederlanders zijn die dezelfde normen en waarden hebben als de dorpelingen. Mensen uit exotische gebieden als Syrië en Irak passen niet in dat beeld, dat is voor de dorpelingen onvertrouwd en weten niet wat ze van die mensen kunnen verwachten.

Of toch wel? De media geven de dorpelingen ook weer een beeld van de buitenstaanders. Eéntje die gefocust is op de negatieve verhalen. Dat boezemt de Otterloërs nog meer angst in. Dan hebben we het cirkeltje rond en de rol van de media uitgelicht. De buitenstaanders krijgen een beeld van de Otterloërs en de Otterloërs krijgen een beeld van de buitenstaanders, allemaal door de hulp van de media.

Om nog even terug te komen op de saamhorigheid. Het blijkt dus ook dat die mooie, hechte gemeenschap wel degelijk scheurtjes vertoont. Niet iedereen is het eens met de grote stem van de saamhorige massa. Om de rust en het hechte, warme gevoel te behouden laten een aantal mensen hun mening en principes varen. Allemaal in dienst van het grote goed.

De saamhorigheid  heeft dus meerdere gezichten. Als eindconclusie kunnen we stellen dat de saamhorigheid zoals de meesten dat zien een utopie is. De saamhorigheid in Otterlo is verre van vlekkeloos, maar desalniettemin zorgt deze ervoor dat het kleine Otterlo sterk staat tegen de grote, boze buitenwereld.

 

Redactie Otterlo, Bart Gilhuis, Isa Schill en Jorinde Spreeuwers

Bronvermelding:

http://edestad.nl/lokaal/onze-saamhorigheid-heeft-tot-resultaat-geleid-77350 
http://edestad.nl/lokaal/uitslag-peiling-bevestigt-limiet-100-vluchtelingen-azc-otterlo-96992
http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?VW=T&DM=SLNL&PA=37325&D1=0&D2=a&D3=0&D4=0&D5=0-4&D6=l&HD=110629-1412&HDR=G5,T,G3,G2,G4&STB=G1
http://www.gelderlander.nl/regio/de-vallei/otterlo-blijft-zeer-kritisch-over-mogelijk-azc-1.5735247
http://www.lokaleomroepede.nl/nieuws/2273-otterlo-tegen-komst-azc-2