sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Rivaliteit komt niet voort uit een geintje

VOORTHUIZEN - “De krant van Voorthuizen? Wat moet ik daarmee? Ik kom uit Barneveld!” reageren Barnevelders wel eens wanneer zij de krant krijgen aangeboden van Voorthuizen. Dit vertelt Yvonne van Steenbergen. Gek, zou je denken. Het is namelijk een gebied dat onder de gemeente Barneveld valt.Toch lijkt de rivaliteit vanuit Voorthuizenaren naar Barnevelders groter dan andersom. Hoe komt dit?Hieronder een fragment over de rivaliteit tussen Barneveld en Voorthuizen: G. de Wit komt oorspronkelijk uit Waalwijk. Zijn pleegouders kregen het op het hart gedrukt om naar Barneveld te verhuizen. Een tijdje gingen zij als gezin naar een kerk in Voorthuizen. Totdat ze op een dag een kerkgemeente in Barneveld bezochten. “Warmer”, zegt De Wit. Hij kijkt met geïnteresseerde ogen door zijn ongepoetste brilglazen. “In Barneveld werden we écht open ontvangen en voelden wij ons meteen welkom. Ik merk dat het geloof hier veel meer aanwezig is en dat voelt voor mij als thuis”. Over de rivaliteit zegt hij: “Ik merk dat beide dorpen een heel ander karakter hebben. En, ja… Verschillende karakters botsen wel eens.” In het centrum van Voorthuizen zet Monique haar fiets op slot. Ze heeft niet veel tijd. “Barneveld?” Vraagt ze met een bekrompen gezicht. “Daar heb ik niks te zoeken! Ik ben in Voorthuizen geboren en opgegroeid, dus dit is mijn thuis”, zegt ze stellig. “Nee, ik zou ook niet in Barneveld kunnen wonen. Waarom niet? Ja… Ik heb er gewoon niks mee”, antwoordt Monique. Gehaast loopt ze verder. In een hobbywinkel aangekomen staat Yvonne van Steenbergen achter de toonbank. “Eigenlijk kan ik er niet zoveel over zeggen”, begint ze. Na even maakt ze een sierlijk gebaar met haar handen vanaf haar heupen naar beneden en fluistert: “Rokken”. Ze begint te giechelen: “Die dragen ze daar wel veel”. Dominee Diemer de Jong in de Gereformeerde Kerk VoorthuizenHier leest u hoe het er met de Gereformeerde Kerk voor staat in Voorthuizen.Hier leest u overde Nieuw-Apostolische kerk in Voorthuizen, wat houdt deze stroming in?

VOORTHUIZEN - “De krant van Voorthuizen? Wat moet ik daarmee? Ik kom uit Barneveld!” reageren Barnevelders wel eens wanneer zij de krant krijgen aangeboden van Voorthuizen. Dit vertelt Yvonne van Steenbergen. Gek, zou je denken. Het is namelijk een gebied dat onder de gemeente Barneveld valt. Toch lijkt de rivaliteit vanuit Voorthuizenaren naar Barnevelders groter dan andersom. Hoe komt dit?

Hieronder een fragment over de rivaliteit tussen Barneveld en Voorthuizen:

G. de Wit komt oorspronkelijk uit Waalwijk. Zijn pleegouders kregen het op het hart gedrukt om naar Barneveld te verhuizen. Een tijdje gingen zij als gezin naar een kerk in Voorthuizen. Totdat ze op een dag een kerkgemeente in Barneveld bezochten. “Warmer”, zegt De Wit. Hij kijkt met geïnteresseerde ogen door zijn ongepoetste brilglazen. “In Barneveld werden we écht open ontvangen en voelden wij ons meteen welkom. Ik merk dat het geloof hier veel meer aanwezig is en dat voelt voor mij als thuis”. Over de rivaliteit zegt hij: “Ik merk dat beide dorpen een heel ander karakter hebben. En, ja… Verschillende karakters botsen wel eens.”

In het centrum van Voorthuizen zet Monique haar fiets op slot. Ze heeft niet veel tijd. “Barneveld?” Vraagt ze met een bekrompen gezicht. “Daar heb ik niks te zoeken! Ik ben in Voorthuizen geboren en opgegroeid, dus dit is mijn thuis”, zegt ze stellig. “Nee, ik zou ook niet in Barneveld kunnen wonen. Waarom niet? Ja… Ik heb er gewoon niks mee”, antwoordt Monique. Gehaast loopt ze verder. In een hobbywinkel aangekomen staat Yvonne van Steenbergen achter de toonbank. “Eigenlijk kan ik er niet zoveel over zeggen”, begint ze. Na even maakt ze een sierlijk gebaar met haar handen vanaf haar heupen naar beneden en fluistert: “Rokken”. Ze begint te giechelen: “Die dragen ze daar wel veel”.

                                                  Dominee Diemer de Jong in de Gereformeerde Kerk Voorthuizen

Hier leest u hoe het er met de Gereformeerde Kerk voor staat in Voorthuizen.

Hier leest u over  de Nieuw-Apostolische kerk in Voorthuizen, wat houdt deze stroming in?

Emoties
Een enkeling uit Barneveld geeft toe dat er sprake is van rivaliteit. De meeste Barnevelders hebben er echter geen flauw benul van. De groep Voorthuizenaren die rivaliteit voelt met Barneveld is daarentegen groter. De meesten zien het als een grap en plagen Barnevelders. Maar er is ook een groep die zegt ergens diep van binnen gevoelens van afkeer, concurrentie, wantrouwen, achterdocht en zelfs haat te ervaren wanneer het gespreksonderwerp ‘Barneveld’ luidt. Waar komen deze emoties toch vandaan?

Redacteur Geertjan Jansen van de Barneveldse Krant denkt ook dat Voorthuizenaren meer rivaliteit voelen met Barnevelders dan andersom. “Ik weet niet precies hoe het zit, maar de rivaliteit stamt uit het verleden. Toch geldt die serieuze rivaliteit maar voor een heel kleine groep Voorthuizenaren. Voor de meesten is het gewoon een ‘geintje’”, vertelt Jansen.

Verschillen
In Barneveld speelt het geloof een veel grotere rol dan in Voorthuizen. Het zou daarom een verklaring kunnen zijn voor rivaliteit. Kijken Voorthuizenaren neer op Barnevelders? Omdat zij het een vreemd volk vinden gezien Barnevelders ‘altijd maar lange rokken dragen’. Wat zij niet begrijpen, omdat ze zelf niet zo streng gelovig zijn? Zou het dan ook zo zijn dat Barnevelders minder rivaliteit voelen omdat hun belangrijke waarde ‘naastenliefde’ overheerst?

Toch zijn er meer verschillen. In de tabel hieronder staan deze aangegeven:



Van wie is Voorthuizen?
Oorspronkelijk zat het bestuurscentrum in Garderen, niet in Barneveld. In de veertiende eeuw vond er in Barneveld een grote economische groei plaats, waardoor de schout (lokaal ambtenaar belast met bestuurlijke en gerechtelijke taken en het handhaven van de openbare orde) besloot naar Barneveld te verhuizen. Vervolgens werden de rechtszittingen van Garderen en Voorthuizen  verplaatst naar Barneveld. Uit het ambtsarchief 1617-1818 van Barneveld blijkt dat op 1 januari 1812 Barneveld werd verdeeld in de gemeenten Barneveld, Voorthuizen en Garderen. Zes jaar later werd volgens het Reglement voor het platteland van de Provincie Gelderland besloten Voorthuizen weer in te lijven bij gemeente Barneveld.

In 1887 was in Barneveld de tweede afscheiding van de Nederlandse Hervormde Kerk aangebroken. Dit gebeurde mede onder invloed van predikant W. van den Bergh uit Voorthuizen. In Voorthuizen vond de kerkscheuring al op 4 februari 1886 plaats. In 1892 verenigden de twee afscheidingen van de Nederlandse Hervormde Kerk zich.  Later In Barneveld besloot men de naam te wijzigen in ‘Gereformeerde Kerk te Barneveld’. Waardoor Voorthuizen minder gelovig is geworden dan Barneveld, maken de geschiedenisboeken en het gemeentearchief niet duidelijk.



Ontstaan toerisme
“Veel boeren aan de oostkant van Voorthuizen hebben hun schrale weiden en akkers veranderd in campings en bungalowparken, waar mensen uit de steden graag het hele jaar door zouden willen blijven wonen”, staat er in 'Voorthuizen veel vertier en eenen tamelijken bloei' (2009, G. Crebolder, G. Donkersteeg, G. de Graaf, J. Manssen, F. Rozemond en D. Veldhuizen) geschreven. “Het toenemende recreatieverkeer doet het dorp in twee stukken uiteenvallen. De middenstand heeft weinig te klagen”, gaat het verder. Het zou kunnen betekenen dat niet elke Voorthuizenaar toeristisch gezind is. In straatinterviews komen de meningen van de inwoners van Voorthuizen daarover naar voren. Deze kunt u in het Dorpsportret van Voorthuizen lezen. De economie in Barneveld werd al die tijd in stand gehouden door varkens- en pluimveehouderijen. Hier staat het dorp dan ook om bekend.

Een opvallend iets uit de geschiedenis is de verandering van treinstations in en rond Barneveld. In het begin van de 20e eeuw bestond Station Voorthuizen nog. Daarbij bestonden ook nog de stations: Barneveld-Voorthuizen en Barneveld. Het station dat precies tussen Barneveld en Voorthuizen lag, was voor beide dorpen niet praktisch bereikbaar. Barnevelders konden naar het station met een omnibus en Voorthuizenaren moesten naar het station lopen door velden met hoog gras. De stations die vandaag bestaan zijn: Barneveld Zuid, Barneveld Centrum en Barneveld Noord. Er rijdt nu wel een bus van Barneveld naar Voorthuizen.

De trap van een oud gebouw genaamd 'De Punt' in Voorthuizen. Sommige Voorthuizenaren geven de gemeente de schuld dat er niks met dit gebouw gebeurt en zijn tegen plannen om het gebouw te slopen. Meer over 'De Punt' leest u hier. 

Machtsstrijd
Toch blijken al deze opvallendste gebeurtenissen uit de geschiedenis van Barneveld en Voorthuizen waarschijnlijk niet de directe aanleiding te vormen voor de rivaliteit. Gemeentearchivaris en schrijver Gerjan Crebolder houdt zich al een lange tijd met de geschiedenis van de twee dorpen bezig. Over de rivaliteit tussen de twee dorpen zegt hij: “Ik denk dat het vooral een machtsstrijd is”. Hij vertelt ook dat er in het verleden een aantal kleine gebeurtenissen hebben plaatsgevonden die bij elkaar tot een gevoel van rivaliteit kunnen hebben geleid. Zo kreeg Barneveld bijvoorbeeld van de gemeente een brandweerauto en Voorthuizen niet.

Het lijkt er dus op dat Voorthuizenaren Barneveld zien als hun concurrent. Daarbij worden gevoelens van rivaliteit sterk aangewakkerd door de gebeurtenissen die in het verleden hebben plaatsgevonden. Het heeft volgens veel Voorthuizenaren gezorgd voor een oneerlijke behandeling tussen Barneveld en Voorthuizen door de gemeente. Het gevoel heerst dat gemeente Barneveld zichzelf voortrekt op het dorp Voorthuizen. Er is dus een groep uit het dorp zonder eigen gemeente dat zich achtergesteld voelt. 

Is dit gevoel terecht? Barneveld heeft een eigen gemeente en Voorthuizen niet. Barneveld heeft meer inkomsten dan Voorthuizen. Barneveld heeft een duidelijke eigen identiteit waardoor elke Barnevelder zijn of haar dorp duidelijk kan omschrijven. Voorthuizen daarentegen lijkt uit elkaar gevallen: er is geen eenheid die en duidelijke identiteit vormt. Dáár lijkt een deel uit Voorthuizen jaloers op te zijn wat leidt tot soms felle reacties wanneer de naam ‘Barneveld’ valt.

    Het gebouw tegenover het gemeentehuis in Barneveld met op de voorgrond het water van een fontein.

Verklaring
Het zou verklaren waarom Voorthuizenaren soms een gemeentebord met ‘Barneveld’ bekladden. Het zou verklaren waarom de ‘gemeente’ de schuld krijgt als er plannen voor verbouwing in Voorthuizen wel of niet doorgaan. Het zou verklaren waarom Voorthuizenaren voor geen goud in Barneveld willen wonen, want in zee gaan met de concurrent staat gelijk aan dorpsverraad. Tegelijkertijd zou het ook een verklaring zijn voor de Voorthuizenaren die de rivaliteit meer zien als een ‘grapje’, omdat zij zich realiseren dat ze anders zijn dan Barnevelders.

Tenslotte zou het verklaren waarom het grootste deel van de inwoners uit Barneveld en Voorthuizen helemaal niks van deze rivaliteit afweet. Neem Trude van den Aardweg: “Rivaliteit tussen Barneveld en Voorthuizen? Daar merk ik niks van. Ik kom zelf uit Voorthuizen, maar ga altijd naar Barneveld om te winkelen. Ze hebben hier veel meer en leukere winkels dan in Voorthuizen. Ik heb totaal geen probleem met de mensen hier”. Trude is zich wel bewust van de verschillende karakters van de twee dorpen, maar accepteert dat.

Dat geeft gelijk nog een reden waarom de twee dorpen kunnen botsen: ze zijn niet hetzelfde. Het lijkt er dus op dat Voorthuizenaren diep van binnen jaloers zijn op het machtigere Barneveld. Vandaar dat de gemeente misschien akkoord ging met het plaatsen van het Overpeinzingsbankje in Voorthuizen. Daar kunnen Voorthuizenaren hun zorgen eens even goed uitdenken.

Overpeinzingsbank mede door steun van gemeente Barneveld door enthouisasme van Voorthuizen neergezet te Voorthuizen.


 

 

Door Fabiënne van Laar en Deborah de Meijer

Discussieer mee Snap jij dat sommige Voorthuizenaren zich achtergesteld voelen?
Over de auteur

Hoi, ik ben Deborah. Ik vind het leuk om naar passievolle verhalen van mensen te luisteren. En oja, ik mag mezelf 'redacteur' van de redactie 'Slimme Ondernemers' op Nieuwsvallei.nl noemen.