sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Jongeren trekken weg, ook uit Lunteren?

LUNTEREN - Steden groeien, dorpen krimpen. De verstedelijking is over de hele wereld in volle gang. “Volgens het SCP speelt een groot deel van de levens van (jongere) dorpsbewoners zich buiten het dorp af,” aldus het NRC (2015). De Lunterse jongeren spreken dit echter tegen. “Ik heb hier veel bekenden, familie en vrienden wonen. Dit zou ik niet op willen geven door te verhuizen,” vertelt Gerwin Schimmel (20).

LUNTEREN - Steden groeien, dorpen krimpen. De verstedelijking is over de hele wereld in volle gang. “Volgens het SCP speelt een groot deel van de levens van (jongere) dorpsbewoners zich buiten het dorp af,” aldus het NRC (2015). De Lunterse jongeren spreken dit echter tegen. “Ik heb hier veel bekenden, familie en vrienden wonen. Dit zou ik niet op willen geven door te verhuizen,” vertelt Gerwin Schimmel (20).

Verstedelijking is wereldwijd een feit. Unicef wijdde er zelfs een kaart aan. Op die kaart wordt voorspelt hoe de urbanisatie in de toekomst zal huishouden over de hele wereld. Het vooruitzicht dat Unicef schetst voor Nederland is beangstigend voor de kleine dorpjes. In 2020 zal 86 procent van de Nederlandse bevolking in steden wonen. Gaan de Lunterse jongeren mee in deze trend?

Leegloop
“Als we uitgaan, doen we dat in Ede. Even een wijntje doen of borrelen met vriendinnen, dat kan niet in Lunteren,” aldus een anonieme twintigjarige Lunterse jongevrouw. Ze is niet de enige die het uitgaansleven ergens anders opzoekt. “Als je Lunteren wat uitgaansgelegenheden betreft vergelijkt met Ede, dan kan Lunteren nog wat verbetering gebruiken,” valt een achttienjarige jongeman haar bij.

Hierin volgt de jeugd van Lunteren het onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Uit dit onderzoek blijkt dat het leven van jongeren zich voornamelijk buiten dorpen afspeelt. Dit heeft als gevolg dat jongeren zich minder verbonden voelen met het dorp. Deze ontwikkeling beschreef Geert Mak in 1996 al in zijn boek Hoe God verdween uit Jorwerd.

Grafiek CBS
De laatste jaren neemt de bevolkingsgroei steeds meer toe en concentreert zich vooral in de vier grootste steden van Nederland: Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Dit blijkt uit onderzoek van het CBS (2014). In die vier gemeenten vindt 37% van de bevolkingsgroei plaats sinds 2009. In andere gemeentes vindt er haast geen bevolkingsgroei plaats. Deze neemt zelfs af.

Door het gebrek aan uitgaansleven en winkelgelegenheid in Lunteren trekken de jongeren naar andere plaatsen. Voor een dorp als Lunteren zou dit een doodsteek kunnen zijn. 

Verbonden
Uit het eerdergenoemde onderzoek van het SCP bleek echter dat inwoners van ‘mooie’ dorpen meer verbondenheid voelen met hun dorp, omdat zij zeer tevreden zijn met hun fraaie woonplaats. De Veluwe, waar Lunteren onder valt, noemt het Wageningse bureau Alterra als een mooi gebied om te wonen. Dit telt voor de Lunterse jongeren veel zwaarder mee dan veel uitgaansgelegenheden.

Uit een enquête onder 75 Lunterse jongeren komt een overheersend geluid naar voren: “Mooi dorp. Ik zou er niet weg willen”, of: “Mooi en rustig” en: “Ik kan er enorm genieten van de natuur.” In hun vrije tijd zijn ze dan ook vaak in Lunteren te vinden. 62 procent van de jongeren die de enquête beantwoordden zegt regelmatig tot vaak in hun vrije tijd in Lunteren te zijn. Ze voelen zich echt verbonden met het dorp. Renate Lagerweij (18) vertelt: “Veel mensen kennen elkaar. Gebeurt er iets, dan staat half Lunteren op zijn kop. Je merkt dan dat men elkaar veel steunt. Veel mensen weten belangrijke dingen van elkaar. Wat ik mooi vind aan Lunteren is de mooie rustige omgeving, het Bosbad waar iedereen elke zomer wel een keer heen gaat en de zomermarkten op elke woensdag in de zomervakantie.” Veel jongeren verzamelen bij een hangplek of spreken bij vrienden thuis af. “In de weekenden gaan de meeste vriendengroepen bij iemand thuis zitten,” vertelt Renate Verweij.

Gert van Koesveld, oud-marktmeester van de Oud Lunterse Dag, vertelt dat op bijzondere dagen, zoals de Oud Lunterse Dag, jong en oud verenigt om alles in goede banen te leiden. De jongeren hechten veel waarde aan deze dag. De Oud Lunterse Dag typeert het dorp en maakt het tot een aantrekkelijke plaats om te wonen,” vindt Gerwin Schimmel.

Het is opmerkelijk dat de jongeren hun vrije tijd graag in Lunteren besteden, maar wanneer ze uitgaan toch Lunteren verlaten. Dat doen ze niet graag, de meesten zouden immers het liefst in Lunteren blijven.

Ons kent ons
“Meer terrasjes zouden het dorp al veel aantrekkelijker maken voor de jeugd," is één van de reacties uit de enquête. En daarvan zijn er meer. De jeugd verlangt ernaar uit te kunnen gaan in hun eigen dorp. Naast uitgaansgelegenheden missen ze ook winkels en activiteiten gericht op jongeren. Ze willen meer beweging in het dorp. “Wat we in Lunteren naar mijn mening missen,” zegt Gerwin, “is een gezellig tentje met een terrasje."

De vraag naar een café of kroeg in het dorp verklaart het hoge aantal mensen dat buiten Lunteren uitgaat. Vele Lunterse jongeren genieten van de natuur die Lunteren hen biedt, zo blijkt uit de enquête. Ze bestempelen het dorp over het algemeen als gezellig, mooi en rustig.“Het dorp is me heerlijk eigen geworden. Ons kent ons. Ik werk bij de slager. Daar komen veel vaste klanten met grote regelmaat. Daar klets ik dan mee en zeg ik gedag.”

Wat Gerwin Schimmel opvalt aan de jongeren van Lunteren is het verschil tussen jongeren in het buitengebied en het binnen-gebied van het dorp. “Jongeren in het buitengebied stoppen meestal zo snel mogelijk met school om te kunnen werken, terwijl in het binnen-gebied de jongeren er vaker voor kiezen om door te leren.”

Werk aan de winkel
Dat Lunteren als rustig wordt ervaren, kan komen door de vergrijzing. Van alle leeftijdscategorieën is de categorie 45-64 jaar het best vertegenwoordigd met 26 procent. Daarbij komen ook nog de 19 procent 65+ers bij. Dat het dorp rijk is aan grijze haren is een feit, maar jong bloed is belangrijk om het dorp vitaal te houden. Dat vindt ook Herko van Beek, ChristenUnie-raadslid in de gemeente Ede."De waarde van jonge mensen is groot voor een dorp als Lunteren. Het dorp is gebaat bij vitaliteit en leefbaarheid. Om dit te bereiken is het noodzakelijk om (een deel van) de jeugd voor het eigen dorp te behouden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan afwisseling in gemeenschap en winkelaanbod.Ook het verenigings- en kerkelijk leven is afhankelijk van jonge aanwas.Is deze er niet, dan kan het voortbestaan hiervan op den duur in het gedrang komen. Concluderend durf ik te stellen dat ‘onze’ jeugd van onschatbare waarde is voor Lunteren!”

De gemeente Ede zorgt er dan ook voor dat de jongeren hun toekomst in Lunteren kunnen opbouwen, door starterswoningen te realiseren. Het eerste bouwproject is voltooid en alle vijfentwintig woningen zijn al gevuld.

“We zijn aan het onderzoeken of er een nieuw CPO project mogelijk is in Lunteren of omgeving,” aldus de website www.ikwoonbetaalbaar.nl (z.j.). Dit is een goed initiatief, want de bouw van nieuwe huizen is vrijwel noodzakelijk als Lunteren zijn jeugd binnen wil houden. Uit de enquête blijkt namelijk dat 79% van de ondervraagde jongeren in Lunteren wil blijven wonen. Dat betekent dat er nog minstens zestig huizen gebouwd moeten worden om al deze jongeren te huisvesten. Een aantal van de jongeren geeft aan hier alleen te blijven wonen als er goedkopere huizen komen. Een gestructureerd plan voor woningbouw is dus noodzakelijk.

De twee grootste behoeften voor jongeren in Lunteren zijn een goede uitgaansgelegenheid en meer keuze uit goedkopere woningen. Nigel Essers (16): De kans is wel groot dat ik later nog steeds in Lunteren woon of terug keer naar Lunteren. Maar er is niet veel te doen voor de jeugd. Op zondagmiddag zijn er ook geen gezellige terrasjes open. Daarvoor moet je naar Ede. Maar het is wel vredig en gezellig hier in Lunteren en je kent elkaar. Het is makkelijk en vertrouwd.”