sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Een wandeling door een storp

Is Ede een stad of een dorp? Een vraag die al jaren wordt gesteld volgens een artikel dat Cobouw in 1993 schreef. Daarin wordt Ede een storp genoemd. Geen stad en geen dorp. Tegenwoordig heersen er veel meningsverschillen over deze kwestie onder de bevolking. Veel ouderen vinden Ede te veel een stad worden, terwijl de meeste jongeren het echt een dorp vinden.

Op straat hoor je veel verschillende meningen, maar over één ding zijn bijna alle ouderen het met elkaar eens: Ede wordt een stad. Een reden voor deze ontwikkeling zijn de vele verbouwingen. De gemeente wil Ede innoveren. Dat blijkt uit hun visieplan voor 2030, waarin precies wordt beschreven hoe de gemeente Ede wil vernieuwen. Hoe deze innovaties er precies uit zullen zien is niet helemaal duidelijk. Volgens Jan Peter van der Schans, raadslid van het CDA, staat het visieplan nog redelijk in de kinderschoenen: ‘Daar is nog weinig concreets over.’

Om te weten te komen welke verbouwingen  er voor zorgen dat Edenaren van mening zijn dat Ede een stad wordt, maken we een wandeling langs alle belangrijke plekken. Wandel je mee?

Wil je weten hoe we tot dit onderwerp zijn gekomen? Luister dan naar onze podcast hier onder!

 

De wandeling die we maken op de kaart.

Marktplein

Midden in het centrum ligt het Marktplein. Momenteel hoor je als je hier rondloopt vooral bouwgeluiden. Sinds februari 2018 word er hard gewerkt aan vernieuwing. Het ontwerp van het nieuwe Marktplein kwam tot stand in het voorjaar van 2017 na een prijsvraag die gewonnen werd door ontwerpbureau Hosper met het ontwerp ’Van Marktplein naar Overtuin’.  Dit ontwerp is een eigentijdse vertaling van de historische overtuinen. Overtuinen waren tuinen die vooral een sierfunctie hadden.

Tot nu toe vonden de meeste Edenaren het Marktplein erg saai en geen fijne plek om te komen. Het werd zelfs wel ‘één van de vervelendste plekken om te komen’ genoemd. Daar komt nu verandering in. Het nieuwe marktplein moet een plek van gezelligheid, ontspanning en groen worden. Daarom worden er overtuinen aangelegd met daarin de ruimte voor terrassen en speelgelegenheden. Op het plein worden waterspuitertjes aangelegd.  Verder is er genoeg open ruimte om markt op te houden en evenementen te organiseren.

 

 

 Onder de foto’s zit een link die gaat naar een website waar je live mee kan kijken met de verbouwingen van het marktplein.

Tot nu toe was het Marktplein een saaie plek met amper groen en vooral stenen. Astrid Altena (20) woont dichtbij het centrum en is blij met de verandering: ‘‘Ik ben heel benieuwd! Ik hoop dat het mooi groen word. Dat zou echt heel fijn zijn! Ik ben echt iemand die van groen houd, haha! Tot nu toe waren het een paar stenen en that’s it.’

Niet alleen jongeren zijn positief, ook ouderen zijn blij met de verandering van het Markplein. Piet Koot van 80 is positief over de verbouwing: ‘Het is wel jammer nu al dat lawaai, maar ik vind het wel leuk dat er een beter Marktplein komt!’ Toch spreken sommige ouderen ook hun twijfels uit. Adrie (68) is bang dat het nieuwe Marktplein nog meer hangjongeren trekt. ‘Dan komen ze hier alleen om overlast te veroorzaken, nou dat hoeft van mij niet hoor!’

 

Deze video hebben we gemaakt toen we door het centrum van Ede liepen.

 

Kerktoren

Wie door het centrum van Ede loopt merkt het al gauw op, de kerktoren staat in de steigers. Dit is al bijna een jaar het geval. In september 2017 begon de verbouwing en deze zou tot januari 2018 moeten duren. Het loopt helaas erg uit. En dat niet alleen, de kosten die eerst rond de 200.000 euro lag, wordt nu 515.000 euro duurder, blijkt uit een artikel van de Gelderlander. De toren blijkt in een nog slechtere staat dan geschat, wat zorgt voor hogere kosten en meer werk. Het probleem hiervan voor de Edenaar is dat de steigers al maanden het straatbeeld van Ede aantasten.

 

Niet heel positief volgens Donna (23) en vele andere jongeren. ‘Het is echt een tegenvaller die verbouwingen en zonde van het straatbeeld ook.’ Ze heeft begrip voor de restauratie van de kerktoren en gelooft ook wel dat het mooi gaat worden. ‘Ik vind het goed dat Ede steeds groter wordt en innoveert.’ Toch hoopt ze dat de restauratie aan de Oude Kerk niet heel veel langer gaat duren.

Veel van de ouderen in Ede vinden het net als de jongeren niet heel positief dat de restauratie zo lang duurt. Mevrouw van Elst (92) is één van die mensen. ‘Het zal uiteindelijk wel mooi worden de kerktoren, maar ik vind het nu wel heel lastig dat het er zo uit ziet. Het is heel sfeerloos.’ Zij en de mensen in haar omgeving hopen dat de Oude Kerk zo snel mogelijk uit de steigers is. ‘Het zal dan ook een stuk rustiger zijn.’

Wel blijkt dat een aantal ouderen zich niet genoeg geïnformeerd voelt over de Oude Kerk. Volgens Jan Pieter van der Schans, raadslid van het CDA, wordt iedereen op dezelfde manier op de hoogte gebracht. ‘Wat relevant is voor de doelgroep worden ouderen apart over geïnformeerd, maar het is niet zo dat bij het verbouwen van bijvoorbeeld de kerktoren dat er twee persberichten worden opgesteld eentje voor de 65 min en 65 plus.’

 Achterdoelen

We lopen door vanaf de kerk naar één van de winkelstraten.. Sinds het failliet van de V&D is het akelig stil in winkelstraat De Achterdoelen. De Achterdoelen loopt parallel aan de Grotestraat, ook een winkelstraat. Maar in tegenstelling tot de Grotestraat is het een stuk rustiger in de Achterdoelen. Veel panden staan leeg en er hangen veel ‘TE HUUR’ posters voor de ramen. Er hangt een grimmige en onheilspellende sfeer.
De gemeente wil in de toekomst meer groen gaan aanleggen in de straat om de sfeer iets gezelliger te maken, maar veel Edenaren hebben hier geen vertrouwen in. Ze gaan bewust niet naar de Achterdoelen, omdat het daar zo ongezellig is en er bijna geen winkels open zijn.

 

 Het leegstaand V&D pand.

Danna (29) vindt het, net als de meeste mensen, heel erg ongezellig in de Achterdoelen. ‘Als ik er al eens een keer ben, zie ik ook nooit iemand daar. Het is zo stil en heel veel winkels staan leeg. Ik voel me er ook niet op mijn gemak als ik er loop. ’s Avonds zou ik er niet alleen willen lopen.’ Danna hoopt dat de gemeente maatregelen gaat treffen, want ‘dit kan zo niet langer.’

Mevrouw Vos (84) vindt de situatie van de Achterdoelen op dit moment schandalig. ‘Je hebt er helemaal niets meer aan. Eigenlijk hebben we nog maar één winkelstraat over. Het maakt het centrum van Ede veel ongezelliger.’ Ook is Mevrouw Vos is bang dat het een hangplek voor jongeren gaat worden. ‘Het moet weer levendig worden en de gezelligheid van vroeger moet gewoon weer terugkeren.’

 

 De stilte in de Achterdoelen.

Vanaf de Achterdoelen lopen we nu snel door naar de bibliotheek in het Cultura pand.

Bibliotheek
Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 was één van de stellingen: Verhuizing van Cultura naar Achterdoelen is noodzakelijk om centrum levendiger te maken. Het is volgens het college van burgemeester en wethouders een kans die je maar één keer in je leven krijgt. Het is de bedoeling dat Cultura en daarmee ook de bibliotheek naar het oude V&D pand wordt verhuisd. Of dit ook echt gebeurt is nog niet zeker. Wethouder Johan Weijland noemt het zelfs een unieke kans om meer sfeer te brengen in centrum zoals in het visieplan van 2030 staat beschreven.

 

 Het pand waar Cultura tegenwoordig in zit.

Geen probleem vinden Esther (26) en andere jongeren. Volgens haar is het geen probleem als Cultura naar het V&D pand zou verhuizen. ‘Het centrum mag van mij wel wat meer sfeer hebben en als de bibliotheek naar de Achterdoelen gaat kan dat ook wat meer sfeer met zich meebrengen.’

Het pand waar de bibliotheek tegenwoordig in zit, is tegenover een flatgebouw waar veel ouderen wonen. Eén van hen is Rieta (79). Zij en veel andere mensen in haar omgeving willen de Achterdoelen weer wat levendiger maken, maar daar hoort de verhuizing van de bibliotheek niet bij. ‘Het is ver lopen naar de Achterdoelen voor mij. Nu is de bibliotheek dichtbij en dat vind ik wel prettig.’

 

Met de valleilijn gaan we richting Kennis Campus bij de christelijke Hogeschool Ede.

 Kennis Campus

De campus Ede ligt aan de Zandlaan en staat bekend als ‘Kenniscampus Ede’. Deze campus is ‘een unieke campus waar leven, leren en innoveren samenkomen.’
Op deze unieke plek is er plaats voor zo’n 12.000 studenten en scholieren van de Christelijke Hogeschool Ede, Aeres VMBO & MBO, Aeres Tech, ROC A12 & Dulon College en CSG Het Streek. Naast deze scholen zijn er ook studentenflats beheerd door Idealis. Hier kun je een kamer huren als je student bent aan de CHE, de WUR of het Aeres MBO. 

Astrid Altena (20) studeert al bijna 3 jaar aan de CHE. ‘De campus ziet er mooi uit. De studentenflats geven ook wel dat gevoel dat het echt een studieplek is.’

 

Als eerste campus in Nederland is de Kenniscampus Ede bovendien een ‘gezonde campus’. Er wordt veel aandacht besteed aan gezond eten en bewegen. Zo voldoen alle kantines van de scholen op de campus aan de voedingsrichtlijnen van het Voedingscentrum. Midden op de campus kom je tijdens je wandeling een calisthenicspark tegen waar je in de frisse buitenlucht kunt trainen.


Om leerlingen en studenten meer te laten bewegen is er de sportkaart. Met deze kaart kun je voor weinig geld op en buiten de campus sporten. Studente Irene den Heijer (21) maakt veel gebruik van deze sportkaart: ’Wat heel fijn en handig is voor mij, is de sportkaart. Voor een laag bedrag per maand kan ik sporten bij verschillende sportscholen en lekker baantjes zwemmen voordat ik naar school ga! Hier wordt niet veel voor geadverteerd, maar die is voor iedereen aan te raden!’

Station Ede-Wageningen

Station Ede-Wageningen gaat begin volgend jaar compleet worden verbouwd. Kiki Jamar is communicatieadviseur bij Project Spoorzone, een samenwerking van gemeente Ede, NS en ProRail. Zij zegt dat ‘het huidige station aan verbetering toe is’. In 1984 is het station voor het laatst vervangen. Er is tegenwoordig ‘te weinig ruimte voor de grote hoeveelheid reizigers en dat aantal blijft maar oplopen. Het huidige station kan deze drukte gewoon niet aan.’ De bouw van het nieuw station zal 150 miljoen euro gaan kosten en gaat eind 2021 in gebruik worden genomen. Jamar denkt wel dat de deadline van 2021 gehaald gaat worden. ‘Zoals het er nu naar uit ziet gaan we dat wel halen. Een factor die dit zou kunnen verstoren, is bijvoorbeeld het weer. Maar we gaan er gewoon vanuit dat het nieuwe station in 2021 klaar is.’ Het nieuwe station wordt een tiental meters ten oosten van het huidige station gebouwd. Hierdoor blijft het huidige station tijdens de bouwwerkzaamheden gewoon open.

Wim (80) vindt het, net als veel ouderen, positief dat het station verbouwd wordt. ‘Als het goed is wordt het veel mooier dan dat het nu is. Ik ben alleen bang dat het heel lang gaat duren voordat het klaar is.’ Wim heeft niet veel vertrouwen in de deadline van 2021. ‘Alles wat gebouwd of verbouwd wordt, heeft altijd vertraging. Ik hoop dat de reizigers er in ieder geval geen problemen gaan ondervinden.’

Nynke (21) is heel blij met de verbouwing van het station. ‘Ik heb gezien dat het echt prachtig gaat worden. Het oude station was ook nodig aan vernieuwing toe.’ Wel vindt Nynke de verbouwing  zonde van het straatbeeld. ‘Het is dan maanden lang een bouwput en dat vind ik er gewoon niet mooi uit zien.’

Het volledige ontwerp van het nieuwe station Ede-Wageningen kunt u hier vinden.

 

 Een video die we maakten op station Ede-Wageningen.

Conclusie

Ondanks de vele gesprekken die we hebben gevoerd, berichtjes die we hebben gehad en telefoontjes die we hebben gepleegd is er niet één duidelijk antwoord op de vraag of Ede een dorp of stad is. Volgens de een is het een gat, terwijl de ander het echt een stad vindt. Het enige antwoord dat je kunt geven is dat het volgens de norm qua inwonersaantal onder de steden valt.

Wel hebben we veel leuke en ook interessante gesprekken gehad met mensen op straat en online. Daardoor hebben we als het ware ons publiek echt leren kennen en wisten we ook waar we dit verhaal voor schrijven. Ook al is er dus niet een concreet antwoord uit de vraag of 'Ede een stad of dorp is' gekomen. Misschien is het dan toch zoals in 1993 al werd gezegd 'een echt storp'.

Wil je weten hoe we het maken van dit product hebben ervaren? Luister dan naar de podcast hier onder!

 

Dagmar Pasop;

Annelie den Engelsman;

Emma Casson

Discussieer mee Is Ede nu een stad of een dorp? Vertel ons jouw mening!