sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Een kerk om in te herdenken

RHENEN- Verscholen achter huizen en bomen ligt een rooms-katholieke parochie, de Gedachteniskerk. Niet de eerste kerk die opvalt, aangezien de Cunerakerk en toren meteen alle aandacht opeisen, maar wel de kerk die elke Rhenenaar kent. De kerk die is opgericht om te herdenken.

RHENEN- Verscholen achter huizen en bomen ligt een rooms-katholieke parochie, de Gedachteniskerk. Niet de eerste kerk die opvalt, aangezien de Cunerakerk en toren meteen alle aandacht opeisen, maar wel de kerk die elke Rhenenaar kent. De kerk die is opgericht om te herdenken.

Zoals te lezen in een eerder bericht op NieuwsVallei, ligt de herinnering van de slag om de Grebbeberg nog diep in Rhenen. Iedereen weet ervan en leeft nog steeds mee met de nabestaanden. Dit jaar besloot de Gedachteniskerk om op de tweede Pinksterdag een herdenkingsdienst te houden voor onder andere veteranen met als thema ‘Geloof, hoop en liefde’. De herdenking bestond uit liederen en gedichten.

Stenen gebouw

De oud-directeur van de Cuneraschool, Theo Peek, weet alles af van de Gedachteniskerk. “De geschiedenis van de kerk kort en bondig vertellen? Dat is niet mogelijk”, zegt Peek verontwaardigd. En terecht, want het is niet zomaar een geschiedenis. De gedachteniskerk is ontsproten uit het brein van pastoor Verhoeven, een man die de verschrikkingen van de Grebbeberg heeft meegemaakt. Middenin de oorlog in 1943 werd de st. Cuneraparochie opgericht. Meneer Verhoeven beloofde aan de katholieken dat ze een stenen gebouw zouden krijgen, want met die dubbeltjes en kwartjes die ze ieder jaar spaarden kwamen ze nog niet verder.

Lootjesactie

Om wel aan dat geld te komen kwam er een lootjesactie. “Er werden lootjes verkocht in de vorm van steentjes. ‘s Avonds op de KRO-radio hoorde je dan of je een prijs had. Als je lootje aan de achterkantlicht gaf, moest je hem doormidden hakken. Op het lootje stond een nummer dat je moest bellen. Dan hoorde je welke prijs je gewonnen had. Die actie heeft uiteindelijk ruim 400.000 gulden opgebracht, daar hoorde ook een architectenprijsvraag bij. Ruim dertig architecten hadden 250 ontwerpen ingediend en de winnaar was Jules Kirch,” vertelt Peek.

Architectuur van de kerk

Kirch vond het belangrijk om een koepel in het plafond van de kerk te maken die naar boven wijst, hemelgericht. Peek weet nog van vroeger dat Kirch moeite had om voor lichtinval te zorgen. “Hij had een nieuw ontwerp bedacht voor in de koepel. Golfjes om de koepel heen, dat voor licht moest zorgen. Dat nieuwe ontwerp leek onbedoeld op een parachute. Bovenin de koepel hangt een kroonluchter met 37 lampjes die flikkeren als op een nieuwe Pinksterdag. Tweede Pinksterdag 1940 was de dag waarop de meeste soldaten sneuvelden. Daarom hebben de nabestaanden besloten om op elke tweede pinksterdag hier in Rhenen te komen om hun dodenappèl te houden."

Herdenken uit schuldgevoel

Toen de kerk nog niet zo lang bestond, werd hij bijna niet gebruikt om te herdenken. “Pastoor Vredendaal was heel slim, die zei dat hij een Gedachteniskerk wilde wat tevens een Cunerakerk zou zijn voor de st. Cuneraparochie in Rhenen. "Zo", zei hij, "hebben jullie toch een stenen gebouw". Daar hebben wij als kerk dankbaar gebruik van gemaakt: hier werd gedoopt, getrouwd en begraven. Toen Kirch dat hoorde vroeg hij zich af waarom hij een Gedachteniskerk had ontworpen, waar helemaal niet herdacht werd. Schuldbewust hebben toen vijf mannen de Gedachteniscommissie gevormd, een passende naam voor de kerk bedacht, ‘de Gedachteniskerk’, en als logo een vlam. Ook de contouren van de Grebbeberg werden uitgetekend en op een boek met alle namen van de slachtoffers van de slag om de Grebbeberg gemaakt,” aldus Peek. 

Komende weken is de redactie Rhenen op zoek naar wat leeft onder de Rhenenaren. Wij nemen u graag mee in onze zoektocht naar opvallende verhalen en bijzondere personen. Zo willen wij u laten zien wat er speelt in het hart van deze mooie stad. Kent u meer bijzondere gebouwen in Rhenen? Was u zelf ook bij deze dienst of gaat u liever naar de Cunerakerk? Laat het ons weten in een reactie!

Dit artikel hoort bij het dossier over de stad Rhenen, op de kaart hieronder staan alle artikelen over deze stad.