sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

De vluchtelingengeschiedenis achtervolgt Lunteren

Vluchtelingen in Lunteren: een inbreuk op je rustige leventje of een uitbreiding van culturele contacten? Een vraag die al langer speelt dan vandaag. In de jaren '90 bood Lunteren ook al onderdak aan vluchtelingen. Is nu, twintig jaar later, de geschiedenis zich aan het herhalen? Wij legden het gedrag van de vluchtelingen rond de jaren '90 in Lunteren in vergelijking tot nu, onder de loep.

Vluchtelingen in Lunteren: een inbreuk op je rustige leventje of een uitbreiding van culturele contacten? Een vraag die al langer speelt dan vandaag. In de jaren '90 bood Lunteren ook al onderdak aan vluchtelingen. Is nu, twintig jaar later, de geschiedenis zich aan het herhalen? Wij legden het gedrag van de vluchtelingen rond de jaren '90 in Lunteren in vergelijking tot nu, onder de loep.

Diefstal, brandstichting en een slapende asielzoekers in de schuur zijn enkele speculaties geweest rond de jaren '90. In sommige gevallen aannames; slechts een enkeling was zelf getuige. Wat is er daadwerkelijk gebeurd? We luisteren naar de verhalen van de Lunteranen, maar laten ook de gemeente, vluchtelingenorganisaties en kerken aan het woord. Wat hebben de Lunteranen van het hele 'vluchtelingen naar Lunteren'-proces meegekregen? Wat is de rol van de gemeente Ede? Zijn de Lunteranen het hiermee eens? Hoe kijken ze tegen de hele ontwikkeling aan? En welke rol hebben de kerken, vluchtelingenorganisaties en de media hierin gespeeld?  

 

Camping de Goudsberg, plaats waar de vluchtelingen zullen verblijven.

 

Lunteranen over vluchtelingen

Wij horen diverse geluiden van de inwoners van Lunteren. De een is er niet blij mee, terwijl de ander er eigenlijk niets van meekrijgt. Wat denken de Lunteranen nu echt?

Ruby de Goede vertelt:

Terwijl Dick van Dijk, een 70-jarige Lunteraan, weer iets heel anders zegt:

 

Wat voor gevoelens zijn er nu over de vluchtelingen? En speelt er angst onder de Lunteranen?

Ruby zegt:

Dus vroegen we een vrouw die in de buurt woont, zij woont al 66 jaar in Lunteren:

Maar om ook de juistje nuance aan te blijven brengen, Dick:

 

Gedrag jaren '90 

“Als je het aan de politie vraagt, zijn er vrijwel geen meldingen geweest, toen er in de jaren '90 vluchtelingen waren hier op de Goudsberg,” zegt woordvoerder van de gemeente Ede, wie zijn naam anoniem wilt houden.

Rick Zeggelaar, 80-jarige inwoner van Lunteren, vertelt wat over het gedrag van de vluchtelingen in de jaren '90: 

Woordvoerder van de gemeente Ede zegt dat er vooral kleine dingen gebeurden, die in andere dorpen ook rondgingen. “Die kleine dingen worden wel opgepompt,” zegt hij. 

“Die kleine dingen worden wel opgepompt”

Er was een man die tot laat in het centrum was. Hij liep terug over de Engweg, waar het 's nachts altijd pikkedonker is en was verdwaald. Uiteindelijk is hij in een schuur gaan liggen en 's ochtends vroeg betrapt. Terwijl de huizen 200 meter van die weg staan. Dit is zo'n verhaal dat rondging. Ook was er een moment waarbij de vrouw alleen thuis was en een vluchteling door het het raam heeft gekeken. “Dat is natuurlijk bedreigend, dat snap ik wel, maar zulk soort dingen worden zo groot gemaakt,” aldus de woordvoerder.

 Dick van Dijk zegt:

Truus, een vrijwillger van de Maranathakerk, kijkt optimistisch tegen de situatie aan. Dat er net als in de jaren '90, nu weer vluchtelingen komen. “Als er rottigheid was, werd er al snel gezegd dat het de vluchtelingen waren. Vaak waren het gewoon lui buiten het dorp. Er werd niet zoveel over gepraat verder”, aldus Truus.

 

De gemeente informeert

Wat is de rol van de gemeente, wat hebben zij gedaan om de burgers te informeren en zijn de burgers wel goed geïnformeerd? Volgens de woordvoerder van gemeente Ede is er keuze tussen twee opties: als gemeente een reclamecampagne houden over dat alles goed komt, of een transparant proces waarin ook echt iedereen gehoord mag worden. Hij vertelt dat de burgermeester heeft gezegd dat het niet bij een gemeente hoort om een reclamecampagne op te zetten, maar dat het hoort bij de gemeente om een zorgvuldig en transparant proces te lopen.

 

“Ik durf te zeggen dat dit het meest transparante proces is geweest in heel Nederland”

Gemeente Ede heeft voor de tweede optie gekozen, zegt de woordvoerder, “Ik durf te zeggen dat dit het meest transparante proces is geweest in heel Nederland. Er is geen enkel document geheim, alles is altijd gecommuniceerd, alles is altijd naar buiten gebracht.”

Zijn de lunteranen het hier mee eens? Voelt het voor hen alsof ze goed op de hoogte zijn gesteld? Zijn de Lunteranen goed geïnformeerd? “Ja, dat denk ik wel, maar volgens mij was alles al besloten voordat wij er iets van konden zeggen. Als wij er tegen waren stond dat toch al vast. En als dit echt zo is, is dat niet netjes natuurlijk,” zegt Ruby de Goede.

“Wat de gemeente doet, daar weet ik niets van. Maar ze komen toch, dus of je er nou voor of tegen bent, dat maakt niet uit. Er is geen protest meer om aan te tekenen, dus dat heeft geen enkele zin meer,” de vrouw die al 66 jaar in Lunteren woont. Bianca Floor zegt: “Ik heb er wel een keer iets over gehoord, maar dat is eigenlijk het ene oor ingegaan en het andere weer uit.”

De gemeente is haar belofte niet nagekomen. In de jaren '90 werd vertelt dat er geen vluchtelingen meer zouden komen, maar dat is duidelijk niet het geval. Dit bevestigt Dick van Dijk: 

 

Het 'vluchtelingen naar Lunteren'-proces

De woordvoerder van gemeente Ede vertelde ons ook het actuele stappenplan van de gemeente om de vluchtelingen op te vangen. Dit hele stappenplan is ook gepubliceerd. “Je kunt precies zien hoe we het hebben gedaan,” zegt hij. Eerst is er een plan gemaakt door de gemeente.

Hierbij werd er gekeken naar de hoeveelheid personen per opvang en per plaats. “Minimaal 600 vluchtelingen, verspreid over meerdere plekken in Ede, omdat we voor de kleinschaligheid wilden gaan.” De gemeenteraad heeft dit besloten.

 

“We hebben mensen opgeroepen, om locaties voor te dragen, dat is massaal gebeurd”

Bij de volgende stap zijn ook anderen betrokken: “We hebben advertenties geplaatst, mensen opgeroepen, om via Vluchtelingen@Ede.nl locaties voor te dragen, dat is massaal gebeurd. Er zijn ongeveer 150 locaties door jan en alleman aangemeld.” Van die 150 locaties, waar de drie huidige locaties opstaan, zijn alle niet bruikbare locaties eruit gefiltert. Uiteindelijk stonden er nog 36 locaties op de longlist.

Om te beslissen welke locaties er op de shortlist zouden komen hebben ze de 4 b's bedacht: 

1. Beschikbaarheid: Is de locatie beschikbaar of beschikbaar te maken? Dit antwoord moet ja zijn, anders lukt het niet.

2. Bereidheid (van de eigenaar): Is de eigenaar bereid om aan de vestiging van een AZC mee te werken? Dus de locatie te laten dienen als AZC.

3. Beleidslijn van COA: Aan welke eisen moet de locatie minimaal aan voldoen om COA het ermee eens te laten zijn. Dit afwegingskader staat ook online.

4. Bestemming, de gemeente heeft gezegd: 'We willen een AZC realiseren waar werken, wonen of recreëren al plaatsvond, en niet op plekken waar bijvoorbeeld agrarisch en midden in de natuur.' Dus vooral een plek waar echt geleefd kan worden en de vluchtelingen niet zomaar in the middle of nowhere worden geplaatst. “We hebben helaas nooit een plek aangewezen gekregen waar in de toekomst weleens een AZC geplaatst zou kunnen worden,” zegt de woordvoerder. 

Dick van Dijk zegt het volgende over de locatie die de gemeente nu gekozen heeft in Lunteren: 

 

De media over vluchtelingen

Henk de Rooy, oprichter van de Lunterse Krant, vertelt dat hij weinig met het vluchtelingennieuws heeft gedaan. Hij denkt dat de Lunteranen hier gewoon een beetje nuchter in zijn. “Hier in Lunteren heb je altijd een paar die lopen te schreeuwen, die hebben de overhand.” Hij denkt dat het grootste deel van de bewoners het wel ziet als het zover is. Zelf hoort hij er weinig over, zeker op het moment is het rustig.

Bewoner Dick van Dijk beaamt dat het op dit moment rustig is, in de media en onder de mensen. “Dus zo hoog zit het ook al weer niet.” De mensen waarbij het wel hoog heeft gezeten, waren volgen Van Dijk niet eens Lunteranen. “Die kwamen van buitenaf een beetje onrust stoken, zoals verder in Nederland ook gebeurde.”

Bernard Sloof, een 83-jarige inwoner van Lunteren, vertelt wat over de kranten:

 

“Ik zet het wel in de krant als het definitief is”

De vluchtelingenproblematiek gaat De Rooy naar eigen zeggen niet uit de weg. Hij probeert nuance aan te brengen en niet mee te gaan met de hysterie. Zo had de gemeente begin dit jaar een aantal mogelijke locaties. “Ik denk: mogelijke locaties? Dat is dus nog niet eens zeker. Ik zet het wel in de krant als het definitief is.”    

Ede Stad koos ervoor om het wel te berichten, dat was op een woensdag. “Dat is hun pakkie 'an en hun goed recht.” De Lunterse krant wordt altijd in het weekend uitgegeven, De Rooy geeft aan dat als hij aan het begin van de week had gezeten, hij ook was meegegaan met de berichtgeving. “Maar nu kom ik achter de andere kranten aan.”

 

De rol van de kerk en vrijwilligerswerk

Drie vrouwen die betrokken waren bij het AZC op de Goudsberg in de jaren 90 delen ook hun kijk op de situatie toen en nu. Florry den Besten, Truus Bos en Greet Louwé delen los van elkaar hun verhaal. Met elkaar werkten ze zo nu en dan in ‘het kledingwinkeltje’, dat geen specifieke naam had, maar waar kleding werd ingezameld voor de vluchtelingen.

Vrijwilligerswerk

Er waren verschillende taken in het kledingwinkeltje. Er was een groep dat zich bezighield met kleding sorteren, uitwassen, repareren, enzovoorts. “Ik zat in de verkoop”, vertelt Truus. “Dat was best leuk! Er zaten allerlei verschillende soorten vrijwilligersvrouwen; de een gelovig, de ander niet.” Voor een paar cent konden de vluchtelingen kleding kopen in de winkel. 

Tussen 1990 en 1995 is Florry den Besten vrijwilligster geweest in het opvangkamp voor vluchtelingen in Lunteren. “Het was bijna een soort gevangenis, ze mochten niet bij ons thuis komen en we mochten ons adres niet zeggen.” De sfeer was niet zo goed, er zaten twee verschillende bevolkingsgroepen. De mannen moesten alles doen. Als er geen vrouwenmiddagen werden georganiseerd, kwamen de vrouwen de caravan niet uit. Er is hooguit een enkeling in de kerk geweest.

De kerk

Truus Bos, een bekende van Florry den Besten, heeft zich ook een tijd ingezet voor de vluchtelingen. Ze vertelt dat er weleens vluchtelingen meegingen naar de Maranathakerk. Ze werden dan opgehaald door mensen uit de kerk, die zelf het initiatief namen. Namens de kerk mochten ze niet gehaald worden, vertelt zij. Er kwamen dus wel eens vluchtelingen in de kerk. In de kerk van Florry, was er een enkeling of nog iemand in die kerk geweest. “Ze moesten niet naar de kerk.” Het werd niet aangemoedigd, de gedachte was meer 'laat ze maar'.  

Contact met de vluchtelingen

Een korte tijd geleden had Truus contact met Sarah, een vluchtelingvrouw die ze in die tijd heeft leren kennen. “Ik vroeg pas aan mijn vriendin: “Goh, hoe zou het met Sarah gegaan zijn?”. We hebben toen het nummer van vroeger geprobeerd en ze nam op!” Sarah kwam rond 1991 naar Lunteren. Ze riep op het station om hulp en Truus schoot haar te hulp. Ze bracht haar naar het AZC op de Goudsberg en zo ontstond er een vriendschap. “Als ze dan weleens in het dorp was, vroeg ik haar op de koffie. We zijn zelfs een dagje weggeweest! Toen ze een vergunning kreeg en een woning in Groningen, heb ik samen met een vriendin geholpen met verhuizen. We hadden allemaal kennissen opgeroepen om Sarah te helpen met het inrichten,” vertelt Truus.

Florry zegt dat er altijd wel dingen kunnen gebeuren. “En er zou best verkeerd volk tussen de nieuwe groep vluchtelingen kunnen zitten, maar ook als ik kleine kinderen had zou ik niet bang zijn, dat komt wellicht door mijn ervaring,” zegt ze. “Bovendoen hoorde ik toen nooit alarmverhalen zoals je die nu hoort. Ik vind het zo overdreven.”

“Wat mij betreft zijn de vluchtelingen van nu weer van harte welkom!”

“Wat mij betreft zijn de vluchtelingen van nu weer van harte welkom!” zegt ze. Ze vraagt zich af of er wel echt zoveel mensen tegen zijn. Op een bijeenkomst in het Westhoffhuis, georganiseerd door de gemeente Ede, waren er wel een aantal fanatiekelingen. “De mensen die voor zijn, die houden hun mond. Een aantal grootsprekers krijgt dan alle aandacht.” Volgens Truus moeten we hulp bieden met elkaar. Ze verwijst naar de berichten in het nieuws, waarbij verhalen naar boven komen van gevluchte mensen. “Het is toch verschrikkelijk? Mensen die niet weg willen van hun geboorteplaats, maar wel moeten omdat hun huis aan puin ligt? Die mensen moeten geholpen worden!”

Discussieer mee Hoe heeft het gedrag van de vluchtelingen in Lunteren tijdens de jaren ‘90 de huidige situatie rondom vluchtelingen in Lunteren beïnvloed?