sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Oud- hoofdverzorger Jan Veldhuis is blij met EU Fokprogramma

Jan Veldhuis (57) is langer dan tien jaar hoofdverzorger geweest in dierenpark Burgers' Zoo. Zes maanden geleden maakte hij de overstap van hoofdverzorger naar assistent curator. Dit houdt in dat hij momenteel verantwoordelijk is voor alle zoogdieren in 'zijn gedeelte' van het park. Hij regelt o.a de verzorging, is het aanspreekpunt vanuit andere afdelingen en adviseert het parkmanagement.

De Geboorte van Naomi

Babyneushoorn Naomi is op 1 Maart 2018 ter wereld gekomen in Burgers' Zoo Arnhem. Voor moeder Kwanzaa is Naomi het zesde jong, beiden maken het goed. Naar verwachting mogen ze zich over een maand bij de andere dieren in het verblijf aansluiten.

“Naomi is nu nog te kwetsbaar om bij de andere dieren te zijn. " vertelt Veldhuis. "Stel je voor dat ze een trap krijgt van de andere dieren… daar wil je niet over nadenken. In de afgelopen drie weken is ze al 50 kilo aangekomen, over een maand zal ze sterk genoeg zijn om bij de andere dieren te verblijven.”

Overdag zijn de breedlipneushoorns te vinden in de safari van het park, samen met de giraffes, de grantzebra’s, ellipswaterbokken en de oostelijke witbaardgnoes. Alle dieren gaan 's nachts naar een afzonderlijk verblijf. Dit is om de nachtrust van de dieren te waarborgen.

 

De levensloop van een Burgers' Zoo neushoorn

Een vrouwtje is pas na vier jaar vruchtbaar, als ze is bevallen kan ze in principe gelijk weer drachtig worden. Bij een normale cyclus zou er elke twee jaar een jong geboren worden. Als een neushoorn bij een leeftijd van tien jaar nog geen jong heeft, kun je ervan uit gaan dat het ook niet meer zal gebeuren.

“Het grootste risico ligt bij de bevalling, het liefst hebben we dat helemaal niemand daarbij aanwezig is, ook geen verzorger. We kunnen haar monitoren op afstand en ingrijpen als het misgaat, maar het liefst laten we de natuur haar gang gaan" vertelt Veldhuis. "Als het de eerste keer is dat een vrouwtje is bevallen zijn de maanden erna ook erg spannend, de moeder moet wennen en leren wat het moederschap inhoudt. Reageert ze goed op de roep van haar jong? Staat ze toe dat het jong drinkt? Dat houden we allemaal erg goed in de gaten de eerste maanden.”

Als Naomi vier jaar oud is zal zij ook het fokprogramma in gaan, er is een grote kans dat ze naar een andere dierentuin gaat. Waarheen is nog niet bekend, dit wordt gecoördineerd vanuit safaripark Beekse bergen. De coördinator houdt een genetische stamboom bij en kijkt zo wat de slimste match is, op die manier voorkom je dat je twee familieleden bij elkaar zet. Alle dieren van Burgers Zoo zijn ondergeschikt aan het Europees fokprogramma.

Het ultieme doel van het fokprogramma is een zo gezond mogelijke populatie van dieren in de dierentuinen te creëren. Dit kan dienen als basis voor die dieren in het wild, mocht het fout gaan zullen ze gezonde jonge dieren uitzetten in het wild.

 

Geen dieren uit het wild

De afgelopen 30 jaar halen de dierentuinen geen dieren meer uit het wild. Alle dieren zijn geboren in de dierentuinen. "De status van de neushoorn in het wild zal ik als slecht omschrijven, al ligt dat er wel aan welk soort je bedoeld. De Zwarte neushoorn, Javaanse neushoorn en de Indische neushoorn hebben het label 'ernstig bedreigd'. Dit komt vooral door stropers. De witte neushoorn heeft een populatie van 20 duizend en is daarmee het minst bedreigd. Door de dieren in wildparken op te vangen proberen we de neushoorns en andere dieren te beschermen."                                                                               

De dierenparken leggen op deze manier een basis voor het wild. Er zijn al verschillende diersoorten gered door fokprogramma’s, zoals Przewalski paard en de Europese Bizon. De populatie van deze soorten is door een fokprogramma weer opgekrikt en nu zijn ze geen bedreigd diersoort meer.

 

Genetische voortplanting

Vorige week is de laatste mannelijke Noordelijke Witte Neushoorn Sudan overleden. Toch is het volgens Veldhuis mogelijk om ze voort te planten. “Van bijna 300 diersoorten zijn er eicellen en zaadcellen ingevroren. Dit blijft nog eeuwen goed. Het moet mogelijk zijn om in een petrischaaltje een eicel te bevruchten en deze dan in de baarmoeder van een van de nog levende vrouwelijke Noordelijke Witte neushoorns te plaatsen. Zij fungeert dan als een soort oventje." vertelt Veldhuis 

"Ik vraag me soms wel af of het ethisch verantwoord is, je knoeit met de natuur. Het gaat uiteindelijk niet om het individu maar om het totaal plaatje. Natuurlijk is het erg als er diersoorten uitsterven, zeker als het door ons mensen komt. Maar we moeten niet vergeten dat de natuur zich altijd aanpast. Het zal veranderen, maar het zal niet in een keer een stuk slechter gaan.”