sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

School Veenendaal herdenkt oorlogsslachtoffer

VEENENDAAL - Het Christelijk Lyceum Veenendaal stond een dag lang in het teken van de herdenking van een oud-leerlinge die gedurende de Tweede Wereldoorlog is omgekomen in Auschwitz. Geschiedenisleraren van de school besloten hun eigen leerlingen bewust te maken van "de verschrikkingen van de Holocaust op het individu" middels een biografie, gastlessen en de plaatsing van een monument. De vraag is of de organisatie haar doel bereikt heeft.

VEENENDAAL - Het Christelijk Lyceum Veenendaal stond een dag lang in het teken van de herdenking van een oud-leerlinge die gedurende de Tweede Wereldoorlog is omgekomen in Auschwitz. Geschiedenisleraren van de school besloten hun eigen leerlingen bewust te maken van "de verschrikkingen van de Holocaust op het individu" middels een biografie, gastlessen en de plaatsing van een monument. De vraag is of de organisatie haar doel bereikt heeft.

 

Ton van Toutert, projectcoördinator
Ton van Toutert

De joodse Veronie van Essen was vijftien jaar toen zij op 27 augustus 1943 vermoord werd in de gaskamers van concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz in Polen. ''Met haar, een meisje van hun leeftijd, kunnen leerlingen zich identificeren zodat de misdadige werkelijkheid van Auschwitz in zekere zin voorstelbaar wordt en tevens een krachtige waarschuwing biedt: nooit meer Auschwitz", zo vertelt geschiedenisdocent en projectcoördinator Ton van Toutert. Samen met zijn team heeft hij vanaf november vorig jaar onderzoek gedaan naar de geschiedenis van Veronie en haar familie.
                                                                                                                                                                                                                                            

"nooit meer Auschwitz"

"Het is een verhaal wat erin hakt door de toespitsing op één persoon. Zowel de 'gewone' mensen als de leerlingen zijn er stil van. De zes miljoen vermoorde joden hebben ieder een eigen verhaal en wij hebben het verhaal beschreven van iemand die het dichtst bij de leerlingen staat: dezelfde leeftijd, dezelfde school, dezelfde woonplaats, maar met een ander leven omdat ze joods was", aldus Van Toutert. Een aanzienlijk deel van het onderzoek en de gehele biografie met de naam: 'Wij moeten weg', kunnen toegeschreven worden aan geschiedenisdocente Elma ter Burg. Nieuwsvallei heeft de eer om als eerste te melden dat Sjoerd de Boer, docent Nederlands aan het Lyceum, de biografie van Ter Burg heeft ingekort en dat deze ingekorte versie zal verschijnen in de eerstvolgende uitgave van het tweemaandelijks verschijnende magazine 'Wereld in Oorlog'.

"Indrukwekkend"

Tijdens de onthulling van het monument gebeurde er iets bijzonders. Honderden leerlingen, gewoonlijk vrolijk en luidruchtig door de school lopend, waren stil. Een halfuur lang waren ze stil om, aan het einde van de ceremonie, de stilte te doorbreken met een luid applaus. Een applaus voor Veronie. De ingetogen speech van burgemeester Wouter Kolff, een gebed voor een dode van opperrabbijn Binyomin Jacobs, er werd geluisterd met respect. Nog geen uur daarvoor hadden de leerlingen de verhalen gehoord van de mensen, nu in de tachtig of negentig, die erbij waren geweest. Verhalen uit de eerste hand met alle bijbehorende emoties, een lach en een traan. Veronie kan het zelf niet meer vertellen, maar de leerlingen begrepen haar verhaal. Een kind zoals zij nu zijn, alleen in de verkeerde tijd.

Ook enkele joodse sprekers waren in de Tweede Wereldoorlog zo oud als de leerlingen nu. Zij hadden meer geluk dan Veronie, zij ontsnapten aan de Duitse vernietigingsmachine. Soms door slimheid, soms door kinderlijke brutaliteit, soms door enorm veel geluk. Hun verhalen over de meegemaakte verschrikkingen hebben een diepe indruk achtergelaten op de leerlingen. "Indrukwekkend" zeiden enkele leerlingen op de gang nadat zij hun lokalen hadden verlaten, ze moeten voor iedereen hebben gesproken. Het ongeloof bij velen was groot, voor hun klassen stonden de uitzonderingen op de regel. Zij waren ooit de 'Untermenschen', zij waren een te vernietigen volk, zij hebben Hitler overwonnen.

Doel bereikt

De organisatie mag oprecht zeggen dat het doel bereikt is. De leerlingen zijn meer dan ooit met de Holocaust in aanraking gekomen door deze verschrikkelijke periode dichterbij te ervaren dan zij tot nu toe gedaan hebben. Ze hebben de belevenissen gehoord van de kinderen van vroeger, op Veronie na verteld door de kinderen van vroeger. Verhalen in hun puurste vorm. Deze verhalen zullen in de geheugens gegrift staan, het monument op de muur zal de tastbare herinnering blijven voor
de toekomst. 

 

Eindreactie: Gioia Tolmeijer