sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Het schooltuintje is groot geworden

In het voorjaar van 2019 pakken vijfentwintig volwassenen en tien kinderen hun koffers en trekken ze in de gloednieuwe woningen bij de oude boerderij aan de Huissensedijk 32. Ze zijn wetenschapper, organisator, mensenrechtenactivist, ICT-er, docent, theatermaker of schrijver. Wat ze samenbindt? Hun droom; een duurzame woongemeenschap waarin ze samen delen.

ARNHEM - In het voorjaar van 2019 pakken vijfentwintig volwassenen en tien kinderen hun koffers en trekken ze in de gloednieuwe woningen bij de oude boerderij aan de Huissensedijk 32. De groep bestaat uit ouderen en jongeren, singles en gezinnen. Ze zijn wetenschapper, organisator, mensenrechtenactivist, ICT-er, docent, theatermaker of schrijver. Wat ze samenbindt? Hun droom; een duurzame woongemeenschap waarin ze samen delen, voedsel verbouwen en van de natuur genieten.

Kimo van Dijk (33) is de initiatiefnemer van dit project, genaamd Arneco. “Het was een persoonlijke droom. Het was vooral een wens om groener te leven – wel bij een stad in de buurt, maar niet er in. Ik woon nu in een rijtjeshuis in Ede en ik houd ervan mijn eigen voedsel te verbouwen. Ik had een wens voor een grotere tuin om hier meer mee te kunnen doen. Toen ben ik gaan kijken op Funda. Dat is nu vijf jaar geleden. Op een gegeven moment zag ik dit pand en ik vond het een supermooie plek. Het is een forse, statige boerderij met één hectare grond. Toch liet ik het even liggen en ben ik verder gaan kijken. Ik ben toen gaan kijken naar panden die buiten de stad lagen, want die waren goedkoper. Maar de locatie van die boerderij trok zo erg. Ik kwam er achter dat er een groot bouwvlak is waar je woningen op mag bouwen. Dat creëerde een mogelijkheid om er met meerdere mensen te gaan wonen. En op een avond, nu zo’n tweeëneenhalf jaar geleden, heb ik familie en vrienden een voorstel gedaan: zouden jullie het leuk vinden om zoiets op te pakken? Binnen mijn vriendengroep zitten veel mensen in het duurzaamheidsnetwerk. Zij hadden dus wel interesse.”

Steeds meer plannen
Vanaf dat moment worden Kimo’s ideeën langzaamaan werkelijkheid. Er ontstaat een groep van twintig mensen die verder gaan om de plannen concreter te maken. Samen met een architect worden er tekeningen gemaakt en ze raken in gesprek met de gemeente over de mogelijkheden. Op een gegeven moment valt een deel van de groep echter weg. “Sommige mensen waren wat dromerig en zagen dat het naar een richting ging die niet paste bij hun oorspronkelijke ideeën. Toen viel het terug naar vijf huishoudens, maar daar schrokken we niet van. Binnen de kortste keren hebben we een nieuwe groep bij elkaar gekregen. Je hebt doeners, denkers en dromers, zeg ik altijd maar. En we hadden eerst een groep waarbij de dromers de overhand hadden. Op een gegeven moment moesten we de boerderij gaan kopen en dat ging wel om zeven á acht ton, wat betekende dat mensen geld in moesten leggen.”


"Je hebt doeners, denkers en dromers."

De afgelopen twee jaar is er volop gebouwd op het terrein. De groep heeft er bewust voor gekozen dat iedereen zijn eigen woning krijgt. “We kozen voor verschillende groottes, want er waren singles, koppels en gezinnen. Ons idee was om bio-based te bouwen – met natuurlijke materialen. We wilden bijvoorbeeld houtbouw toepassen. Maar houtbouw is in Nederland heel duur. De bouw verloopt nu nog steeds duurzaam, maar niet met zoveel natuurlijke materialen als we hadden gewild.”

Bouwtekeningen

De plannen op papier

De groep heeft allerlei plannen voor het duurzaam leven met elkaar. “We hopen te bereiken dat onze eigen voetafdruk verkleind wordt. We willen ervoor zorgen dat er minder energie verbruikt wordt en dat de energie die we verbruiken zelf opgewekt of uit duurzame bronnen gehaald wordt. We gaan ook zonder gas leven, dus wij dragen niet bij aan de problemen in Groningen. En verder is het heel belangrijk dat we zelfvoorzienend gaan leven. Eén hectare grond is niet genoeg om al het voedsel voor de hele groep te produceren, maar het is wel genoeg om groente en fruit op te verbouwen. En we hebben ook wat notenbomen. We willen zo zelfvoorzienend mogelijk leven.”

Kimo is bioloog en doet onderzoek naar het sluiten van nutriëntenkringlopen. De meeste mensen kijken er niet gek van op als land bemest wordt, alleen wordt dat gebruikelijk gedaan met kunstmest of dierlijke mest. “Maar ook met onze eigen mest – onze grote en kleine boodschap – kan je iets. We hebben besloten dat we hierin een soort voortrekkersrol willen vervullen door (waarschijnlijk) onze eigen urine, na een aantal tussenstappen, te gebruiken op het land. We willen ons afvalwater zuiveren om zo de kringloop lokaal te sluiten.”

Schooltuintjes
De groep van Arneco heeft in het begin besloten dat ze een voorbeeldfunctie willen zijn voor de omgeving. “We hopen dat mensen bij ons langs zullen komen en geïnspireerd raken. Maar we willen ook graag een buurtfunctie vervullen, dus een functie waarbij we bijvoorbeeld af en toe een middag muziek aanbieden. We hebben een plan bij de gemeente ingediend om schooltuintjes te organiseren. Op eigen terrein mag dat, maar er is een perceel tegenover de boerderij wat we graag zouden willen gebruiken om een maatschappelijke functie aan te koppelen en actief als burger bij te dragen. Jammer genoeg heeft de gemeente daar tot op heden geen toestemming voor gegeven. Ze vinden het open karakter van dat stukje grond belangrijker dan een maatschappelijke functie. Onderzoek laat zien dat zo’n schooltuintje enorm veel positieve invloed kan hebben op de duurzaamheidsbeleving van een kind. Dat was bij mij ook het geval.”

"Een schooltuintje kan enorm veel positieve invloed hebben op een kind. Dat was bij mij ook het geval."

“De interesse voor natuur heb ik een klein beetje van mijn ouders meegekregen. Het zat altijd wel in me, maar de reden dat het echt iets eigens werd was mijn schooltuintje. In Amsterdam geven ze sinds 1920 elk kind in ieder geval één jaar een schooltuintje. Ik had een tuintje in het Westerpark, waar mijn school in de buurt was. Dat heeft me heel erg geïnspireerd.” In Ede heeft Kimo, toen hij in de gemeenteraad actief was, ervoor gezorgd dat kinderen een schooltuintje krijgen. In Arnhem wil hij nu hetzelfde gaan doen.

Kimo
Kimo bij de boerderij © Carlotte Cruijsen

De waarde van samenzijn

“Mijn oorspronkelijke doel was zelfvoorzienend te zijn, voedsel te produceren en meer ruimte te hebben – eigenlijk individuele belangen. Het leek me leuk om wat mensen om me heen te hebben, maar mijn ideeën waren toen nog niet zo groot. Mijn eerste idee was wat kleinschaliger. Ik merk dat de waarde van een diverse groep mensen en het samen delen van spullen, steeds belangrijker voor mij is geworden.”

De groep is erg divers, maar heeft ook veel gemeen met elkaar. Het zijn allemaal sociale mensen die niet de drukte van een stad willen, maar op zoek zijn naar wat meer rust. Ook staan biologisch eten, in de tuin werken, duurzaam leven en samen met anderen wonen hoog op het wensenlijstje van de toekomstige bewoners. “Die gemeenschappelijkheid is belangrijk. De mensen willen ook graag spullen delen – een beetje het idee van de nieuwe economie.” De meeste mensen zijn doeners die weten van aanpakken.

De groep
De groep toekomstige buren

Tegenslagen
“Het is een leuk en leerzaam proces geweest, maar ook een zwaar proces. Je hoort vaak alleen maar de mooie verhalen, maar dit soort processen vragen om een grote investering. Zo hebben we ongeveer anderhalf jaar lang om de twee weken vergaderd. En dan niet even een uurtje, maar de hele zondag. Je ziet regelmatig dit soort projecten waarbij de woningen worden verhuurd. Dan is er een woonstichting bij betrokken, of een geldschietende organisatie. In Nijmegen is EWAN – de zogenoemde strobalenwoningen – een supermooi project, waar ze de woningen van stro en hout hebben kunnen maken. Maar dat is onder andere mogelijk geweest, omdat zij heel veel hulp van de gemeente hebben gekregen. Ons project is daarin anders en dat maakte het ook extra moeilijk, want het geld moest snel op tafel komen.”

“De samenwerking met de gemeente was oké. Maar het was niet een meewerkende overheid zoals je ‘m zou willen. Het moest veelal vanuit ons komen. Op het gebied van energiemaatregelen – denk aan isolatiemateriaal – waren er geen subsidies voor ons type project. Daar kwamen we helaas ook de hele tijd maar tussen wal en schip. Maar we hebben het alsnog gered.”

Een veredelde straat
Alle stress die daarbij komt kijken kan tot spanningen leiden. “We zijn best een hechte groep, maar het gaat niet altijd perfect. Er zijn ook echt spanningen, maar het lukt steeds om bij elkaar terug te komen. We hebben allemaal onze eigen plek, maar we zullen ook veel samen zijn. Of het nou in een bejaardentehuis, een studentenhuis of een gezin is – waar mensen samen zijn, zijn af en toe ook spanningen. Dan is het belangrijk dat je de ander soms laat, maar soms ook juist de interactie aangaat.”

"Het is een veredelde straat. We hebben onze buren kunnen kiezen."

“Het is eigenlijk gewoon een veredelde straat, zou ik zeggen. Iedereen heeft zijn eigen huis, we wonen op een heel mooie plek. Dat hebben we kunnen creëren door dit samen op te zetten. We gaan intensiever met elkaar om dan in een gemiddelde straat. De zorg voor kinderen zal ook wat meer gedeeld worden dan gemiddeld. We hebben onze buren kunnen kiezen en bouwen samen iets op.”

Boerderij
De oude boerderij

De woondroom van Kimo en zijn toekomstige buren zal tussen januari en april 2019 werkelijkheid worden, als de woningen worden opgeleverd. Wil je meer weten over dit project en alle plannen (zoals de kakkar)? Neem een kijkje op www.arneco.org

Foto header © Carlotte Cruijssen

Discussieer mee Zijn er aspecten van zo'n project die jou aanspreken? En waarom?