sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Lichtstralen tussen donkere wolken

Sinds het ontstaan van de Europese Unie is er veel veranderd. Een van de belangrijkste ontwikkelingen is de toename van de nationale en internationale handel. Toch zijn de glorie-jaren van de Nederlandse boer voorbij. Donkere wolken voeren de boventoon, het geraas is vernietigend. Hoe zal het agrarische landschap eruit zien na de storm?

Sinds het ontstaan van de Europese Unie is er veel veranderd. Een van de belangrijkste ontwikkelingen is de toename van de nationale en internationale handel. Toch zijn de glorie-jaren van de Nederlandse boer voorbij. Donkere wolken voeren de boventoon, het geraas is vernietigend. Hoe zal het agrarische landschap eruit zien na de storm?   

Bij het ontstaan van de Europese Unie werden invoerheffingen en andere handels barrières opgeheven. Het groeiende aantal producenten en de toenemende massaproductie zorgde ervoor dat Nederland de tweede Agro Exporteur ter wereld werd. Het aanbod nam toe, en de verscheidenheid in producten nam af. Supermarktketens eisen de hoogste kwaliteit voor de laagste prijs en de druk op de schouders van de tuinders en boeren werd groter en groter.

In 2009 voorspelde Antoon Vermeer al een Perfect Storm in de Nederlandse landbouw. We zijn nu precies 5 jaar verder. Er leeft nog steeds groeiende onvrede onder boeren en tuinders over de hoge marges van supermarkten ten koste van de producent. Steeds meer boeren vinden dat ze uitgeknepen worden. Supermarkten vinden dat zij onschuldig zijn en wijzen naar de distributeurs.

In 2009 is onderzoek gedaan door het LEI (Landbouw Economisch Instituut) en NMA (Nederlandse Mededingingsautoriteit) naar de oorzaak van de enorme marges. Na publicatie van het onderzoek ontstonden er steeds meer twijfels over de betrouwbaarheid. Het zou onvolledig zijn en de handelskanalen zijn niet transparant. Klik hier voor een overzicht van het onderzoek.

Verder onderzoek bleef uit en de discussie verstomde, tot er 28 oktober dit jaar een kamerbrief kwam van minister Kamp (EZ) en staatssecretaris Dijksma (EZ)  over een eerlijke boterham en het versterken van de voedselketen. Uit de brief wordt duidelijk dat de overproductie onder boeren leidt tot prijsbederf. Lage prijzen zijn een algemeen gevolg van een te groot aanbod. Daarnaast zijn de producten vaak niet onderscheidend genoeg. Boeren en  tuinders moeten zoeken naar een Unique Selling Point om vragers te binden aan hun aanbod.

 

Export

Twee derde van de Nederlandse agro-productie wordt naar het buitenland geëxporteerd. De boeren zijn slechts gedeeltelijk afhankelijk van de Nederlandse Supermarkten. Door de druk op de Nederlandse agrarische markt gaan boeren steeds meer produceren voor het bulksegment. Hierdoor ontstaan overschotten en zal de vraag afnemen. Dit heeft negatieve gevolgen voor de internationale exportpositie van Nederland en daarmee op de Nederlandse Economie.

 

De keerzijde 

Tussen de donkere wolken van de crisis breken langzaam weer lichtstralen door. In de Gelderse Vallei bundelen lokale boeren hun krachten samen. Duurzame productie zonder dat het ten koste gaat van anderen. Terug naar een lokale economie waarbij de boer of tuinder zijn unieke producten direct verkoopt aan de plaatselijke natuurwinkel.

 

Opmerkelijk

Hof van Twello is deel van de groeiende vraag naar duurzame en gezonde producten. Dwars door de storm bleef de omzet de afgelopen jaren stijgen met percentages tussen de 5 en 40%. De groei komt van binnenuit en gaat opmerkelijk genoeg niet ten koste van anderen. Steeds meer bedrijven delen in de groeiende vraag, maar wel op een bewuste kleinschalige manier met oog voor het landschap en de leefbaarheid.

Onderzoek van de Universiteit Wageningen bevestigt de toename in de vraag naar biologische producten. Vooral in Duitsland en Verenigd Koninkrijk zou de vraag nog verder toenemen. Dit zijn belangrijke potentiële exportmarkten voor Nederlandse producten. Volgens het onderzoek zijn veel ondernemers voorzichtig ten aanzien van een mogelijke overstap naar bio-productie. Ook blijft het spannend hoe de recessie de groei van de vraag naar relatief dure biologische producten zal beïnvloeden.