sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Kan vogelgriep ooit worden verslagen?

Het begon met vogels die zomaar dood uit de lucht vielen maar inmiddels zijn er ook dode vogels op pluimveebedrijven. De volgende uitbraak van de vogelgriep is in volle gang. Tot nu toe lijken de gevolgen echterredelijk beperkt te blijven. In tegenstelling tot de uitbraak in 2003. Hoe dat kan? Epidemioloog Armin Elbers weet het antwoord.

Halverwege november bleek dat dode wilde watervogels, in onder andere Zeewolde, een variant van de vogelgriep (H5N8) bij zich droegen. In de rest van Europa waren toen al gevallen van vogelgriep ontdekt. Het leek slechts een kwestie van tijd voordat het virus Nederland zou bereiken. Nu is het zover en worden er op bedrijven verschillende soorten pluimvee geruimd. Vooral eenden lijken het tijdens deze uitbraak te moeten ontgelden, gezien de besmettingen in bijvoorbeeld Biddinghuizen.

Varianten

Een uitbraak van de vogelgriep is niet uitzonderlijk. Vooral in de afgelopen jaren (2011, 2014 en 2015) werd de pluimveesector regelmatig getroffen door het virus. Waarom dit zo vaak gebeurt, laat zich raden. Er zijn veel varianten van dit virus mogelijk. Twee eiwitten (een haemagglutinine (H) en een neuraminidase (N)) vormen de basis voor het virus. Er zijn op dit moment 16 H en 9 N-types bekend bij vogels. Bij elke 'H' passen dus 9 verschillende 'N's. Dat betekent dat er op dit moment 144 mogelijke varianten van het virus zijn, met verschillen in verschijnselen en mortaliteit. (Bron: Universiteit van Wageningen)

"De communicatie is al enorm verbeterd"

Zuid-Rusland

Voor de toekomst betekent dit dat het virus op allerlei manieren kan muteren. Maar ook komen er betere methoden om verspreiding in beeld te brengen. “In september 2016 heeft de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties al een notitie uitgebracht van bemonstering bij wilde watervogels in Zuid-Rusland afgelopen zomer,” zegt epidemioloog Armin Elbers van de Wageningen Universiteit. “In die notitie werd toen al gewaarschuwd voor wat er nu in West-Europa gebeurd. Dat is een enorme verbetering met het verleden.”

Monitoring

Elbers haalt ter vergelijking de situatie in 2014 aan toen een variant van het nu heersende H5N8-virus heerste. “Toen werd tijdens de problemen in West-Europa pas duidelijk dat er al aanwijzingen waren voor de komst van het virus uit Rusland door monitoring. Maar die info kwam te laat naar buiten. Monitoring in Siberië en in de regio rond het Ubsu-Nur-meer is van vitaal belang om op tijd op de hoogte te zijn voor datgene wat kan komen. Wij kunnen dan namelijk preventieve maatregelen op tijd nemen: alertheid vragen, een ophokplicht instellen en hogere hygiënemaatregelen door pluimveehouders vragen.”

Vaccin

Betere communicatie is een van de mogelijke wapens in de strijd tegen het vogelgriepvirus. Een ander, en veel voor de hand liggender, strijdmiddel is het ontwikkelen van een vaccin. Of dat veel effect heeft is een tweede. Het is volgens de Universiteit van Wageningen mogelijk een vaccin wat goed werkt te ontwikkelen maar tijdens een epidemie zou zoiets niet werken. Ook noodvaccinatie is geen optie omdat het virus zich enorm snel kan verspreiden tussen bedrijven. Daarnaast is er voor geïnjecteerde dieren vaak meer dan een week nodig om weerstand op te bouwen.

"Volledige uitroeiing is onmogelijk"

En volledige uitroeiing van het virus? “Dat is niet mogelijk,” zegt Elbers. “Ook dit heeft te maken met het gegeven dat er voortdurend nieuwe virussen worden gevormd.”

Er moet dus hoop worden gehouden op een grote medische doorbraak. En tot die tijd vasthouden aan preventieve maatregelen. Oftewel: handjes wassen.

Bronnen:

- Annet Blanken, woordvoerdster Universiteit van Wageningen

- Armin Elbers, epidemioloog Universiteit van Wageningen