sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Het beste zoeken voor jou als student

Of je het nu wilt of niet: het sociaal leenstelsel is een feit geworden. Van tevoren was er veel ophef. Veel studenten gaan er immers op achteruit, maar nu het zover is, is de rust zo goed als teruggekeerd. Gelukkig maar, zeggen veel politieke partijen die vóór het leenstelsel zijn. Onrust maakt de student alleen maar bang, terwijl dat nergens voor nodig is. Het sociaal leenstelsel is nu ingevoerd en daarmee is het klaar zou je denken. Maar niets is minder waar. Met de verkiezingen in zicht strijden verschillende partijen voor het terugdraaien van het leenstelsel of voor een aanpassing van het beleid.

In dit artikel komen vijf verschillende jongerenorganisaties aan het woord. Alle vijf hebben ze hun eigen standpunt over het leenstelsel. Maar wat zijn nu precies die standpunten en waarom denken ze zo? En kunnen volgens hen de verkiezingen in maart een verandering te weeg brengen in het leenstelsel? Uiteindelijk kijken we naar de vraag die misschien wel het meest belangrijk is in deze kwestie: hoe zien zij de toekomst van Studerend Nederland?

Voordat we antwoord kunnen krijgen op deze vragen is het goed om de vertegenwoordigers van de politieke jongerenorganisaties even voor te stellen. Alle vijf hebben ze iets met onderwijs en studeren ze naast hun functie. Wat is hun persoonlijke visie, afgezien van hun politieke situatie?

 

Win-win situatie

Wat willen de politieke organisaties uitdragen op het gebied van onderwijs? Voor welke waarden staan zij en wat vinden de organisaties van het sociaal leenstelsel? Volgens Koen Bokhorst van JOVD, de jongerenorganisatie van de VVD, is het sociaal leenstelsel een win-win situatie. “De overheid zorgt voor kwalitatief goed onderwijs en de student investeert in zichzelf en in zijn/haar eigen toekomst.” Met andere woorden: het is belangrijk dat je verantwoordelijkheid neemt voor je toekomst. “De JOVD is van mening dat elk individu verantwoordelijkheid kan nemen. Sommige hebben daar meer hulp bij nodig dan anderen. Maar het sociaal leenstelsel is een lening dat na het behalen van een diploma naar draagkracht terugbetaald moet worden. Een heel sociaal leenstelsel dus.”

Joost Westland van de Jonge Socialisten (JS), jongerenorganisatie van de PvdA, is het daar mee eens. Volgens hem is er goed nagedacht over de vraag hoe we ervoor kunnen zorgen dat onderwijs voor iedereen toegankelijk is. “Wat veel mensen niet weten is dat de leenvoorwaarden heel soepel zijn. Je bijdrage telt niet mee bij het aanvragen van een hypotheek.

“Een studieschuld heeft wel degelijk effect op het aanvragen van een hypotheek.” Dat is juist het punt waar Dico Baars van PerspectieF, jongerenpartij van de ChristenUnie, zijn zorgen over heeft. “Het is belangrijk dat jongeren met een financieel gezonde situatie goede mogelijkheden hebben op de huizenmarkt hebben. Hogere schulden zorgen ervoor dat de leencapaciteit van starters steeds meer onder druk komt te staan.”

Toegankelijkheid onderwijs

Vorig jaar concludeerde onderzoeksbureau ResearchNed in het Monitor Beleidsmaatregelen 2015 dat het aantal studenten dat zich inschreef in dat jaar voor het hbo gedaald is met 6,8 procent ten opzichte van het jaar 2014. Een gevolg waar veel politieke jongerenorganisaties bang voor waren. Willem-Jan Verdoes van SGP-jongeren vond het dan ook niet verstandig om het sociaal leenstelsel in te voeren. “We vinden dat studenten gestimuleerd moeten worden om te gaan studeren. Wat we nu zien is dat minder jongeren studeren door het leenstelsel. Dit is niet wat we willen. We leven in een kenniseconomie, waarbij kennis zeer relevant is. Vanuit de overheid moet dit worden gestimuleerd. Gun studenten gewoon kansen in plaats van problemen.”

De toegankelijkheid blijft een belangrijk onderdeel en eigenlijk is elke politieke partij het daar wel mee eens. Koen van Limbergen van de Jonge Democraten (JD), de jongerenorganisatie van de D66, vertelt dat gelijkwaardigheid een kernwaarde is waar de JD zich mee wilt identificeren. Dit kan volgens hem goed in combinatie met het sociaal leenstelsel. “Ik kan niet ontkennen dat er rapporten zijn gekomen die zeggen dat de kansenongelijkheid binnen het onderwijs is gegroeid. Vooral kinderen van laagopgeleide ouders zijn hiervan de dupe. Als Jonge Democraten vinden wij de toegankelijkheid van het onderwijs heel belangrijk, en daarom zullen we blijven aandringen. Maar we kunnen niet zeggen dat de gevolgen die in de rapporten staan allemaal te wijten zijn aan het leenstelsel. Op dit moment treedt het boegeffect op.” Koen Bokhorst (JOVD) ziet dat studenten hard moeten werken om rond te komen. “Naast hun fulltime opleiding moeten ze vaak werken. Het vraagt wat van een student.” Tegelijkertijd moeten jongeren zich beseffen dat passief studeren niet meer van deze tijd is. “Actief participeren in de maatschappij en soms iets harder werken kan geen kwaad.”

Toekomst Studerend Nederland

Hoe zien de politieke jongerenorganisaties de toekomst van Studerend Nederland? En kunnen de verkiezingen een verandering teweegbrengen in het sociaal leenstelsel? Volgens Dico Baars van de PerspectieF heeft zijn organisatie vanaf het begin van de plannen rondom het leenstelsel actief geprotesteerd. Zij zullen dit ook blijven doen: “Actief worden in de beweging tegen het leenstelsel versterkt alleen maar dit geluid.” Met het oog op de verkiezingen heeft Dico Baars een belangrijke oproep aan studenten: “Denk goed na over welke partij het beste de onderwijsbelangen verdedigd.” Ook Willem-Jan Verdoes (SGPJ) is van mening dat een verandering moet komen in het sociaal leenstelsel. “De discussie zal bij de Tweede Kamerverkiezingen absoluut gevoerd worden en we zullen zien wat dat ons zal brengen. Als we dan kijken naar hoe de verhoudingen liggen in de Tweede Kamer zien we of het goed is om het nogmaals onder de aandacht te brengen. Want we moeten studenten niet opzadelen met problemen.” Koen Bokhorst (JOVD) roept juist op om te stoppen met het bang maken van nieuwe studenten. Nergens voor nodig zegt hij. “Verschillende (politieke) organisaties, (studenten)vakbonden en belangenverenigingen schetsen een verkeerd beeld van de huidige studiemogelijkheden en gevolgen van het nieuwe leenstelsel. Het is bangmakerij en studenten gaan daarin mee.”

Een belangrijk punt wat we niet moeten vergeten is dat het onderwijs verbeterd zal worden nu studenten geen gratis geld meer krijgen. Koen van Limbergen (JD) erkent dat we dit nu nog niet meteen kunnen zien. Maar op langere termijn zal dit volgens hem wel zichtbaar zijn. “Het is interessant dat er middelen vrijkomen door het sociaal leenstelsel. Deze middelen moeten verdeeld worden en daar zijn allerlei meningen over. Een medezeggenschapraad zoals de studentenraad mag gaan mee beslissen op centraal en decentraal niveau over de besteding van die middelen. Dit zal veel gaan betekenen voor de toekomst van studerend Nederland.” Ook Joost Westland (JS) weet zeker dat als ze het geld gaan inzetten – want we hebben het over 5 miljard per jaar en dat is echt veel – kan het onderwijs kwalitatief echt verbeteren. “Het is goed vooruitzicht op de toekomst voor Studerend Nederland.”

 Veel verschillende meningen maar eigenlijk hebben ze allen één doel: het beste zoeken voor jou als student. Dit doen ze ieder op de manier die in hun ogen het beste is. Welke partij zou jouw voorkeur hebben? Laat het ons weten!

Dit is deel 2 van de serie onderwijs en politiek. In het eerste deel stond de geschiedenis van het leenstelsel centraal. Heb je die gemist en wil je die graag lezen? Klik hier. Binnenkort deel 3 met onder andere een interview met Julius Terpstra van het CDA.

Ben jij benieuwd hoe deze serie tot stand is gekomen? Wij hebben een filmpje gemaakt over ons redactieproces. Bekijk alvast de preview! In deel 3 het hele fimpje!