sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

"Daardoor lijkt het alsof ze opeens verdwijnen"

"Als je het begrip radicalisering wilt begrijpen moet je naar het proces daarvoor kijken," vertelt Ron van Wonderen, sociaal psycholoog en senior onderzoeker op het gebied van radicalisering en sociale spanning. "Wij doen zelf geen interventies, maar doen wel onderzoek naar wat het beste werkt om jongeren uit hun radicalisme te trekken."

"Als je het begrip radicalisering wilt begrijpen moet je naar het proces daarvoor kijken," vertelt Ron van Wonderen, sociaal psycholoog en senior onderzoeker op het gebied van radicalisering en sociale spanning. "Wij doen zelf geen interventies, maar doen wel onderzoek naar wat het beste werkt om jongeren uit hun radicalisme te trekken."

Radicalisering is afgelopen jaar veel in het nieuws geweest. Maar wat is radicalisering eigenlijk en hoe komt het dat jongeren besluiten om naar Syrië vertrekken?

Ron van Wonderen werkt bij Kennisplatform Intergratie & Samenleving. Het Kennisplatform doet onderzoek, biedt tips en levert hulpmiddelen op het gebeid van intergratie, migratie en diversiteit.

Radicalisering

 "Radicalisering is een heel breed begrip, een containerbegrip," antwoordt Ron van Wonderen terwijl hij achter zijn bureau zit in een kantoor in hartje Utrecht. "Het is een proces dat verschillende punten heeft en doorlopen wordt. Er zijn verschillende punten waarop je wel of niet verdergaat in het proces."

"Wil je echt tot de kern van radicalisering komen dan moet je kijken naar het ontstaansproces"

"Wil je echt tot de kern van radicalisering komen, dan moet je kijken naar het individuele ontstaansproces. Voor iedere jongere die radicaliseert, geldt een persoonlijk verhaal." Ondertussen loopt een van zijn collega’s het kantoor binnen om iets uit de kast te pakken. Ron gaat onverstoorbaar door met zijn verhaal. "Vaak zijn het jongeren die zich niet thuis voelen in de hedendaagse maatschappij. Ze voelen zich nergens thuis, totdat ze een groepering ontdekken waar ze zichzelf kunnen bewijzen. Je kunt radicalisering op verschillende niveaus zien. Als je extreem rechts bent of extreem links, is dat ook een vorm van radicalisme."

Het meest vatbaar

"Jongeren die vatbaar zijn voor beïnvloeding door jihadisten zijn vaak minder weerbaar." Ron denkt even na. "Het zijn vaak jongeren met meerdere problematieken of een antisociale stoornis. Doordat ze een antisociale stoornis hebben, kunnen ze sneller overgaan naar geweldmisbruik. Zoals vechten in Syrië voor jihadisten."

"Vaak voelen deze jongeren zich ook gediscrimineerd"

Maar niet alleen makkelijk beïnvloeden gaat gepaard met ‘niet weerbaar genoeg zijn’. "Vaak voelen deze jongeren zich ook gediscrimineerd. Het is een optelsom van factoren. Als er een incident gebeurt in hun leven, dan bestaat de kans op verdere radicalisering."

Moslim jongeren worden tegenwoordig vaak gezien als een doelgroep die bovengemiddeld vatbaar is om te radicaliseren. Dat komt volgens Ron van Wonderen door het volgende: "Het komt mede door de reacties uit de maatschappij, als er weer een aanslag  gepleegd wordt, zijn zij diegene die er op aangesproken worden. Ze voelen zich niet meer thuis in de maatschappij. Verreweg de meeste van die jongeren radicaliseren niet, maar een klein gedeelte wel. Een nog kleinere groep reist uit. Voor sommige van deze jongeren geldt bovendien dat ze zich aangetrokken voelen door het avontuur, ze willen een held worden. Dat spreekt ze erg aan."

Radicalisering vs. extremisme

Het zijn twee begrippen die vaak door elkaar worden gehaald of met elkaar worden vergeleken. "Radicalisering is niet perse een probleem. Iemand die radicaal wordt in zijn geloof is daarmee nog niet gewelddadig. Veel orthodoxe gelovigen wijzen geweld juist af. Extremisme daarentegen is het gebruik van antidemocratische middelen en het geloof willen verspreiden. Zoals het stichten van een kalifaat, wat er dus nu gebeurt. In Syrië willen jihadisten een islamitisch kalifaat stichten, waar geleefd wordt volgens de islamitische waarden."

"Je kan de huidige radicalisering in twee groepen verdelen,” begint Ron. “Een groep weet goed wat de Islam inhoudt, die zijn echt op zoek naar een zuivere islam. Het stichten van één kalifaat spreekt ze heel erg aan."

" Het stichten van één kalifaat spreekt ze heel erg aan"

"Maar je hebt ook nog een tweede groep hierin. De jongeren die niet goed weten wat het is. Ze willen een grote held zijn. Naamsbekendheid krijgen, ook als dat betekent dat je daardoor om het leven komt. Je wordt daardoor gezien als een grote held."

In 3 weken radicaliseren

Er zijn verhalen dat radicalisering erg snel kan gaan. Binnen drie weken is iemand geradicaliseerd en naar Syrië vertrokken. "Die verhalen kloppen niet. Deze verhalen ontstaan doordat mensen die in de eindfase van een radicaliseringsproces zitten, vaak onder de radar verdwijnen. Het proces van radicalisering en naar Syrië vertrekken duurt echter veel langer."

"Op internet kunnen jongeren veel vinden over IS en daarvan overtuigd raken. Vaak gaan die jongeren tijdens het radicaliseringsproces gewoon naar school. Daardoor vallen ze ook niet op. Dat willen ze ook niet. Anders kunnen ze niet eens op het vliegtuig naar Syrië stappen. Ze worden dan meteen onderschept door de douane."

"Het liefst vallen ze niet op. Daardoor lijkt het dat ze zomaar opeens verdwijnen. Maar denk niet alleen daaraan. Je moet in die drie weken tijd een paspoort zien te regelen, een visum en alles wat erbij komt als je gaat reizen, dat lukt je nooit in drie weken."

Lokaal niveau

Ron van Wonderen heeft onder andere onderzoek gedaan naar interventies om radicalisering bij jongeren te stoppen. "Het is heel moeilijk om te zeggen wat nou het beste werkt tegen radicalisering. Je hebt het over individuele personen, die op zoek zijn naar erkenning binnen een extreme geloofsgemeenschap."

"Je gaat een interventie uitzoeken wat het beste bij hun past"

"Het gaat er hier echt om dat je in die individuele personen gaat verdiepen en dan gaat maatwerken. Je gaat door middel van een interventie uitzoeken wat het beste bij diegene past. Het is lastig om precies te zeggen wat helpt, want bij die interventies moet je het denken van die jongeren zien te veranderen."

Maar niet alleen interventies kunnen radicalisering verhelpen. Ouders kunnen een rol spelen. "Ouders moeten hierin weerbaarder worden tegen hun kinderen."

In een eerdere interviewreeks kan je lezen hoe wijkagenten een rol spelen in woonwijken. Zij kennen hun inwoners en kunnen een hoop betekenen als het gaat om radicalisering.

"Om radicalisering tegen te gaan moet je niet alleen kijken naar wijkagenten. Zorginstellingen, maatschappelijk werkers, moskeeën en scholen kunnen ook een grote bijdrage leveren. Iedereen kan opletten en meewerken om radicalisering op te merken."

Moeten jongeren die radicaliseren geholpen worden? Wat vind jij? Laat jouw mening achter in de reacties.