sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Verhalen houden het herdenken levend

Als redactieOorlog en herdenken zijn we al een paar maanden bezig met dit thema. We vragen mensen wat ze vinden van herdenken en of ze dat eigenlijk nog belangrijk vinden. Maar wat is onze visie eigenlijk op het herdenken? Redacteur Jarno van de Bordeelt in een column haar persoonlijke ervaringen met het herdenken.

Om aandacht te houden voor herdenken moet herdenken levend zijn. Wat voor mij het herdenken levend maakt, zijn verhalen.

Ik weet nog goed hoe ik uren kon luisteren naar de verhalen van mijn opa. Dan zat ik naast hem en als de rest van de familie druk kletste over de verdwaalde kat van de buren, de iets te nieuwsgierige postbode of andere zaken die men blijkbaar graag met familie moet bespreken, wendde hij zich tot mij.

‘Ken je het verhaal van de onderduikers in de hooiberg al?’ vroeg hij dan. Of ‘Heb ik je ooit al eens verteld over de bevrijding?’.

Altijd antwoorde ik nee, ongeacht of ik het verhaal al kende of niet. Niet uit beleefdheid, maar omdat ik zijn verhalen wilde horen al was het voor de twintigste keer. Ik zag ook dat hij op die momenten weer terugging naar het verleden. Meestal waren het fijne, grappige verhalen maar soms zag ik even de impact van de oorlog terug op zijn gezicht. Zijn stem werd zachter, bijna fluisterend. Ogen werden samengeknepen, terwijl hij onbewust zijn lichaam aanspande alsof hij weer terug was gegaan in de tijd. Soms was de spanning weer helemaal op zijn gezicht te zien, waardoor ik de impact van het verleden kon aflezen.

''Soms was de spanning weer helemaal op zijn gezicht te zien, waardoor ik de impact van het verleden kon aflezen.'' 

Die emoties waarmee mijn opa vertelde, hebben mij het belang van herdenken laten zien. Voor mij is herdenken de kracht van verhalen over tijden waarin veiligheid helemaal geen zekerheid is. Tijden van onzekerheid. Tijden waarin je niet weet of er nog een morgen komt.

Ik ben dankbaar dat ik de verhalen van mijn opa heb mogen horen, maar besef dat verhalen ook vervagen. Ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog worden ouder en verdwijnen langzaam maar zeker. Met hen ook vele verhalen die helaas nooit meer doorverteld zullen worden.

Ik zal nooit de verhalen van mijn opa kunnen doorvertellen op de manier zoals hij dat deed. Voor mij is het bijna niet voor te stellen hoe die tijd geweest is, maar ik kon van mijn opa aflezen wat de impact is geweest. Gelukkig leven we in een tijd waarin het makkelijk is om herinneringen op te slaan, maar ik vraag me af volgende generaties hetzelfde besef van de impact zullen hebben. Uiteindelijk zullen ook de verhalen van de Tweede Wereldoorlog grotendeels verdwenen zijn, maar voor ons is het zaak om deze nog zo lang mogelijk levend te houden.

Straks op 4 mei ben ik weer twee minuten stil en denk ik aan de verhalen van mijn opa. Ik denk terug aan de momenten van de fluisterende stem, samengeknepen ogen en het gespannen lichaam en besef dan waarom wij moeten blijven herdenken.