sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

'Verdringingseffecten worden gedramatiseerd'

Begin deze eeuw sloeg de teneur over Oost-Europese werknemers om. Vanaf toen waren ze geen harde werkers meer, maar ordinaire banen-inpikkers. Tegenstanders vinden dat deze ontwikkeling een slecht effect heeft op de Nederlandse economie. Wilma Roos, in het dagelijkse leven actief bij FNV Mondiaal, deed onlangs onderzoek naar Oost-Europeaanse arbeidsmigranten en de rol van de vakbeweging namens het Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging de Burcht. In dit onderzoek besteedde zij ook aandacht aan de positieve kanten van migratie.

Begin deze eeuw sloeg de teneur over Oost-Europese werknemers om. Vanaf toen waren ze geen harde werkers meer, maar ordinaire banen-inpikkers. Tegenstanders vinden dat deze ontwikkeling een slecht effect heeft op de Nederlandse economie. Wilma Roos, in het dagelijkse leven actief bij FNV Mondiaal, deed onlangs onderzoek naar Oost-Europeaanse arbeidsmigranten en de rol van de vakbeweging namens het Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging de Burcht. In dit onderzoek besteedde zij ook aandacht aan de positieve kanten van migratie.

Wat zijn de voordelen van arbeidsmigratie?

"Die positieve kanten zijn dat er weldegelijk economische baten zijn voor de schatkist in Nederland. Daar heeft het SEO (Economisch onderzoek, gelieerd aan de UvA, red.) onderzoek naar gedaan. SEO heeft heel goed op een rijtje gezet wat de economische bijdragen van arbeidsmigranten zijn."

Wat dragen ze precies bij?

"Belasting en ook sociale premies. Zeker de tijdelijke arbeidsmigranten. Zij betalen wel die sociale premies, maar als ze werkloos raken gaan ze vaak terug naar het land van herkomst. Dan krijgen ze geen uitkering van die sociale premie. Ze krijgen geen AOW of pensioen, als ze voor hun 65ste teruggaan naar Oost-Europa. Bovendien doen tijdelijke arbeidsmigranten weinig beroep op de collectieve sector, omdat ze een relatief lage werkloosheidsgraad kennen. Voor langdurige arbeidsmigranten geldt dit minder, die doen vaker een beroep op de collectieve voorzieningen.’’

Het is natuurlijk wel slecht voor de lageropgeleiden in Nederland.

"De verdringingseffecten zijn er wel, hoewel ze niet zo dramatisch zijn als vaak wordt gezegd in de pers. De verdringingseffecten treden vooral op aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Dus bij de lageropgeleiden en lager geschoolde werknemers. Daarnaast kun je ook nog zeggen dat er verdringing optreedt bij de vroegere arbeidsmigranten.’’

U zegt dat de pers vooral aandacht besteedt aan de negatieve effecten, hoe bedoelt u dat precies?

‘’Bijvoorbeeld aan het begin van 2014, met die zogenaamde toestroom van Roemenen en Bulgaren. Dit zou een enorme bedreiging zijn voor de werkgelegenheid, terwijl uit onderzoek blijkt dat dit reuze meevalt. Het blijkt juist dat de migratie afvlakt, en niet meer in grote mate toeneemt. Eén van de redenen hiervoor is dat de economische situatie in Polen zich gunstig ontwikkelt , waardoor werknemers nu ook in Polen werk kunnen vinden. Verder is gebleken dat veel mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt, die zijn verdrongen door arbeidsmigranten, een andere baan vinden op een andere plek. Alhoewel hier nog wel meer onderzoek naar gedaan moet worden.’’

Het blijkt juist dat de migratie afvlakt, en niet meer in grote mate toeneemt

Uit cijfers van het CBS blijkt wel dat er 6000 Polen bij zijn gekomen in het eerste halfjaar van 2014.

"Toch denk ik niet dat de arbeidsmigratie sterk gaat toenemen met de trend die je nu ziet. Als je kijkt naar het aantal migranten van Nederland ten opzichte van Spanje of Italië, dan zitten wij helemaal niet zo hoog qua Oost-Europeaanse werknemers. Ik denk niet dat we de komende tien jaar overspoeld zullen worden met arbeidsmigranten uit Oost-Europa. Misschien moeten we over een paar jaar wel zeggen dat we een tekort hebben aan arbeidsmigranten. Ik zie het allemaal niet zo dramatisch."

Veel mensen denken, dat als je de banen van de arbeidsmigranten aan de werkloze Nederlanders geeft, dit veel voordeliger is.

"Daar zitten natuurlijk wel wat haken en ogen aan. Het wordt geprobeerd om mensen met een bijstandsuitkering te stimuleren een baan te zoeken. Een beroemd voorbeeld zijn die bussen die langs het Westland gaan om te kijken of die mensen in de kassen kunnen werken. Het blijkt echter dat lageropgeleiden en mensen in de bijstand minder snel bereid zijn te verhuizen voor werk. Arbeidsmigranten zijn daarbij veel flexibeler, omdat ze vaak zonder gezin migreren. Daardoor staan arbeidsmigranten eerder paraat als er overgewerkt moet worden. Vandaar ook dat werkgevers vaak de voorkeur geven aan een arbeidsmigrant."

Wat valt er nog te verbeteren binnen de arbeidsmigratie?

"Het is heel belangrijk dat de migranten die hier komen werken op dezelfde voorwaarden werken als de Nederlandse werknemers. Dat is natuurlijk iets waar de vakbeweging zich hard voor maakt. Zolang migranten op lagere loonkosten hier kunnen werken, heb je oneerlijke concurrentie met de Nederlandse werknemers. Dat is slecht voor hen. Er moet dus een gelijk speelveld komen tussen arbeidsmigranten en Nederlandse werknemers, dat je dus gelijke arbeidsvoorwaarden hebt."