sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Zonder weemoed terugkijken op vroeger

Het huis van de 73-jarige Arend van Deutekom staat vol met antieke spullen, waar hij vol passieover vertelt. "Die piano is nog van mijn grootouders geweest. Mijn vrouw wilde het graag hebben toen ze overleden waren, daarom staat het nu hier. En die meubelkast die je daar zietheb ik in 1964 gekocht als verlovingscadeau voor mijn vrouw." Stuk voor stuk persoonlijke monumenten, die hem herinneren aan vervlogen tijden.

Het huis van de 73-jarige Arend van Deutekom staat vol met antieke spullen, waar hij vol passie over vertelt. "Die piano is nog van mijn grootouders geweest. Mijn vrouw wilde het graag hebben toen ze overleden waren, daarom staat het nu hier. En die meubelkast die je daar ziet heb ik in 1964 gekocht als verlovingscadeau voor mijn vrouw." Stuk voor stuk persoonlijke monumenten, die hem herinneren aan vervlogen tijden.

 

Een bijzonder voorbeeld hiervan is te ontdekken in de achtertuin van meneer van Deutekom zelf. Een oud gebouwtje, overwoekerd met struiken, is het overblijfsel van de oude gevangenis van Ede. Momenteel dient het als tuinhuis, met een sfeervolle open haard en zelfs elektriciteit. 

 

Een stuk van de oude gevangenis van Ede, nu een tuinhuisje

 

 

 

'Is de oude gevangenis dan geen monument?', zullen veel mensen zich afvragen. Meneer van Deutekom legt het uit. "Eigenlijk wilde de gemeente er een monument van maken, maar het gebouw staat gewoon in mijn achtertuin. Als het een openbaar monument zou worden, zou het voor iedereen toegankelijk zijn. Ik was er dus op tegen. Stel je voor: zou ik lekker buiten van de zon genieten in mijn zwembroek, staat er ineens een groep mensen voor de deur die een rondleiding krijgen!"

Meneer van Deutekom zet de oude vleessnijmachine aan het werk


Ook het huis zelf is bijna een monument te noemen. Niet alleen de meubels, ook de keuken zit al vanaf 1971 in het huis. "Al bijna 45 jaar!" aldus de trotse meneer van Deutekom. "De spullen van toen waren veel degelijker, dat zie je ook wel aan het zware, donkere hout dat altijd werd gebruikt. En bovendien waren we vroeger zuiniger op onze spullen dan mensen nu zijn. Er heerst nu een heel andere mentaliteit, een echte weggooi-maatschappij. Mensen halen hun spullen goedkoop bij IKEA, om vervolgens na een paar jaar weer iets anders in huis te halen."

 

 De 44-jaar oude keuken

  

Kostbare herinneringen

De Edenaar is erg bekend in de buurt, dat wordt al snel duidelijk. "Mensen kennen mij goed en weten veel van me. Dat vind ik erg prettig. 'Hé, meneer van Deutekom,' hoorde ik vanochtend in de drogist, 'hoe gaat het met u?'" De bekendheid die van Deutekom onder de Edenaren heeft, komt vooral door zijn slagerij, die nu gesloten is. Nadat zijn vrouw overleed, ging hij nog een paar jaar door met de winkel. 

"McDonald's wilde graag mijn plekje hebben"

Op een gegeven moment vond hij het wel genoeg geweest. "Ik kwam na een lange werkdag thuis en plofte naast mijn hondje op de bank bij de open haard, en dat was het dan." Tot hij een heel acceptabel aanbod kreeg van fastfoodketen McDonald's, die graag de mooie plek in het centrum van hem wilde hebben. "Het was nu of nooit, dacht ik. Ik zei 'ja' en heb er geen moment spijt van gehad."

De vroegere tijden worden gekoesterd, maar meneer van Deutekom ziet nergens met weemoed op terug. "Tijden veranderen en je kunt de klok niet terugdraaien," is zijn nuchtere opmerking. Toch vindt hij het nog fijn om terug te kijken op vroeger en oude verhalen naar boven te halen. Zo vertelt hij over een oude luchtfoto van de KLM, uit 1938. De foto laat het oude marktplein van Ede zien, bijna onherkenbaar als je er nu voor zou staan. Het plein was begroeid met bomen en er lagen nog oude klinkers op de wegen. Er stond een muziektent en een hotel met een bordes, waar veel mensen hun trouwdag vierden. Ook was er de oude eierhal, waar de boeren hun eieren kwamen verhandelen. "Toen kwam de tijd van het grote geld," verzucht van Deutekom, "en moest het allemaal weg. Al die mooie, oude panden. Die krijg je nooit meer terug."

Nog steeds leven we volgens Arend van Deutekom in een tijd waarin de hoofdgedachte is: 'Wat levert het op?', en 'Wat verdienen we eraan?'. "Wat gelukkig niet meer zo is, is dat gebouwen zonder meer plat worden gegooid," zegt hij. "We gaan zuiniger om met oude gebouwen en geven ze monumentenstatussen." 

Vroeger sterft uit

Voor de oudere Edenaar is er genoeg reden om de vroegere tijden te gedenken; hij was er immers zelf bij toen alles gebeurde. Hoe zit dat met de jongere generatie? Hebben die eigenlijk nog wel een reden om gebeurtenissen te herdenken waar ze zelf niet eens bij waren? "Nee, volgens mij denkt deze generatie niet meer aan de geschiedenis terug," zegt van Deutekom bedenkelijk. "Wat hebben zij daar nog mee?"

"Sinds we alles hebben, zijn we ook veel kwijtgeraakt"

De man blikt terug op tijd van de nieuwe generatie. "In twintig jaar tijd is meer veranderd dan al die honderd jaar daarvoor!" beweert hij. "Ik heb die omwenteling meegemaakt, ik was al verrast met de komst van het fax-apparaat. Nu groeien kinderen op met smartphones en iPads, ze kunnen goed uit de voeten met die apparaten, en zitten vaak wel twee of drie uur per dag op het internet! De wereld is haastiger geworden, jachtiger." Volgens van Deutekom kun je het de kinderen niet kwalijk nemen. "Ze moeten wel! Maar sinds we alles hebben, zijn we ook veel kwijtgeraakt."

Hoe herdenk jij vervlogen tijden? Maak je nog gebruik van monumenten, of kijk je op een andere manier terug op vroeger? Heb je zelf misschien ook een monumentaal huis of andere (persoonlijke) monumenten? Reageer hieronder of op Facebook!