sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Veenendaal: het Glazen Huis uitgelicht

VEENENDAAL - ''We steunen het doel, maar willen het niet,'', aldus Leunis van Klinken, fractievoorzitter van de Veenendaalse SGP over het Glazen Huis. Inmiddels is bekend dat Veenendaal dit niet zal organiseren, maar de discussie rondom de organisatie staat wel symbool voor de Veense tweestrijd. Een christelijk bolwerk is het dorp al niet meer, maar het geloof werkt een hip imago wel tegen.

VEENENDAAL - ''We steunen het doel, maar willen het niet,'', aldus Leunis van Klinken, fractievoorzitter van de Veenendaalse SGP over het Glazen Huis. Inmiddels is bekend dat Veenendaal dit niet zal organiseren, maar de discussie rondom de organisatie staat wel symbool voor de Veense tweestrijd. Een christelijk bolwerk is het dorp al niet meer, maar het geloof werkt een hip imago wel tegen.

Maar, opdat wij niet vergeten, dat christelijke bolwerk was ’t Veen ooit wel. Sterker nog, tot de gemeenteraadsverkiezingen in 1990 domineerden de conservatieve christenen de politiek met een ruime meerderheid aan gemeenteraadszetels. De progressieve partijen gingen echter de strijd aan en het steekspel tussen progressief en conservatief was begonnen. Met uitzondering van de jaren 1998 en 2002 waren het de progressieven die de confessionelen van de troon stootten.

Vandaag de dag hebben de conservatieven zestien zetels en de progressieven zeventien. Het gegeven dat alle conservatieve partijen van christelijke aard zijn (CDA, ChristenUnie en de SGP) geeft aan dat de bevolking bijna evenredig verdeeld is als het aankomt op de toekomst van Veenendaal. Dit heeft bij de discussie rond het Glazen Huis veel voeten in de aarde gehad. Hoe moet een naar een identiteit zoekend dorp nu gepresenteerd worden?

Serious Request

Het Glazen Huis is het hoofdonderdeel van de actie 3FM Serious Request. Drie dj’s van de radiozender laten zich zes dagen lang in het Glazen Huis opsluiten om geld op te halen voor een goed doel. Tijdens deze periode eten ze niet en draaien ze verzoeknummers van luisteraars in ruil voor een donatie. Naast deze actie worden er ook nog speciale voorwerpen of diensten geveild en spelen bekende Nederlanders op de één of andere manier een rol, bijvoorbeeld door op bezoek te komen.

Met een kerk als achtergronddecor geeft de locatie de tegenstelling weer
Een kerk kijkt, ironisch genoeg, uit over de Markt in Veenendaal (foto: Joni van Essen)

Voor een warme zaterdagmiddag is het druk op de Markt in Veenendaal. Inderdaad, dé Markt, de aangewezen plek waar in 2016 het feest los moet barsten als het aan de gemeente ligt. Hieraan ligt brasserie De Plantage waar deze middag bedrijfsleider Niels Mulder de baas is. Een jongeman, geboren en getogen Veenendaler en zowel op privé- als op werkgebied groot voorstander van het Glazen Huis.

Bedrijfsleider Niels Mulder ziet het Glazen Huis graag naar Veenendaal komen
Niels Mulder is groot voorstander van het Glazen Huis (foto: Joni van Essen)

"Voor de horeca, zeker hier aan de Markt, zijn het natuurlijk topdagen", zo vertelt Niels. "Mensen willen vanzelfsprekend wat drinken en eten. Qua locatie zitten we hier dan ook enorm goed, dat is geen geheim. Bovendien mogen we vierentwintig uur per dag open zijn en het Glazen Huis gaat ook vierentwintig uur per dag door. We kunnen mensen constant plek bieden en ze kennis laten maken met de horeca van Veenendaal zodat ook dit wat bekender wordt.’’

"Het wordt eens tijd dat Veenendaal op de kaart gezet wordt," gaat Niels verder. "Het Glazen Huis is daar uitermate geschikt voor. Het is voor een goed doel, iedereen in Nederland kan het volgen en tienduizenden mensen zullen naar Veenendaal komen. Dat gebeurt anders niet, daarvoor heeft Veenendaal nog teveel het christelijke imago. Laat ze zien wat het dorp te bieden heeft, pak uit, investeer erin als gemeente. Het mag wat kosten, maar dan heb je ook je reputatie."

Richard Sterkenburg is het volledig eens met zijn buurman
Richard Sterkenburg ziet in het Glazen Huis de kans om als ondernemer nóg harder te werken dan hij nu al doet (foto: Joni van Essen)

Bij het buurbedrijf, Grand Café De Markt, helpt eigenaar Richard Sterkenburg in de bediening. Snelwandelend beweegt hij zich tussen de gasten op het volle terras door om bestellingen op te nemen en neer te zetten. Na vijf minuten laat hij even vluchtig weten door de drukte over een halfuur pas tijd te hebben.

Hiermee was geen woord teveel gezegd. "Zo’n evenement is dé kans om als ondernemer een volle bak gas te geven," vindt Sterkenburg. "Nog veel meer dan dat we nu al doen. Financieel gezien is het een uitgelezen mogelijkheid om wat extra te verdienen, maar het geeft Veenendaal ook wat meer ‘smoel’. Dat eerste is een tijdelijk voordeel, maar dat laatste kan op lange termijn veel opleveren.’’

SGP-fractievoorzitter Leunis van Klinken
Voor SGP-fractievoorzitter Leunis van Klinken hoeft het Glazen Huis niet (foto: Joni van Essen)

De opvattingen van de horecamannen werden voorgelegd aan de persoon die het SGP-standpunt het beste kan verwoorden: fractievoorzitter Leunis van Klinken. Wat zijn nu precies de beweegredenen van de partij om, ondanks de overkoepelende boodschap van iets overhebben voor je medemens, er toch voor te kiezen een duidelijke ‘nee’ te verkopen aan het project?

Een van de belangrijkste zaken in deze situatie is de overtuiging dat Veenendaal volgens de SGP'er niet op de kaart hoeft te worden gezet. Van Klinken: "Vanouds heeft Veenendaal toch min of meer een conservatief karakter. Dit wil ik graag behouden, juist omdat het de plaats zo kenmerkt. Iets overhebben voor de medemens is goed, maar waarom moet dat zo? Dan kunnen we, zeker ook in de traditionele lijn, net zo goed collectebussen neerzetten, zoals in Urk gedaan wordt."

'Dan kunnen we net zo goed collectebussen neerzetten zoals in Urk gedaan wordt'

"Er is bovendien een God,'' gaat Van Klinken verder, "en daar luister ik naar. Daar heeft zelfs ieder medemens naar te luisteren. Dat is mijn uitgangspunt, maar wanneer anderen het uitgangspunt niet delen, kom je hoogstens tot het uitwisselen van standpunten. Je wordt het nooit met elkaar eens. De Bijbel is het boek van God en alles wat daar niet mee overeenkomt, mag wat mij betreft niet georganiseerd worden in Veenendaal. Daar is geen discussie over mogelijk, dat vind ik nu eenmaal."

Tot slot wordt er nog gedacht aan de omgeving: "Naast het taalgebruik en de liedjes die gedraaid worden waar ik geen voorstander van ben, zal ook de sfeer behoorlijk opgewonden zijn. Dat is wat mij betreft over de schreef gaan, wanneer je kijkt naar de Bijbelse normen en waarden. De horeca zal het inderdaad niet erg vinden, maar de omwonenden hebben hier wel zes dagen last van."

Nellie van de Velde, een SGP-stemmer met een kritische blik
SGP-stemmer Nellie van de Velde kijkt kritisch naar het Glazen Huis (foto: Joni van Essen)

"Daar is geen discussie over mogelijk, dat vind ik nu eenmaal", zegt Van Klinken. Hij spreekt voor de partij, voor de achterban. Hoe staat deze achterban tegenover het feit dat de SGP aangeeft niet te willen discussiëren over het Glazen Huis, maar alleen vasthoudt aan haar eigen opvattingen? Nellie van de Velde, één van de vele Veenendaalse SGP-stemmers, geeft antwoord.

"Van oorsprong is Veenendaal een karakteristiek, maar vooral rustig dorp. Dat is nu langzamerhand aan het veranderen, iets wat voor mij niet hoeft. We hebben zat plaatsen in Nederland, vooral grotere steden, waar verjonging beter bij het karakter van de stad past dan hier. Veenendaal moet zich onderscheiden door authentiek te blijven, dat lijkt mij het beste."

"Bovendien", gaat ze verder," wie past zich aan wie aan? Hoe bekender Veenendaal wordt, hoe meer mensen hier komen wonen. Vaak zijn dit jonge mensen en zij komen weer met hun eigen ideeën voor vernieuwing, maar moeten de mensen die hier al wat langer wonen zich daaraan aanpassen omdat het de nieuwe norm is? Voor mij geldt: wie het eerst komt, wie het eerst maalt."

Onderhandelingstafel

Betekent dit dat Nellie tegen de komst van het Glazen Huis is? "Nee hoor, maar wel in de huidige vorm. Daar komt het aanpassen weer om de hoek kijken. We hebben hier in Veenendaal weleens evenementen waarbij de muziek nog tot laat in de avond speelt, maar dat is dan nog in proportie. Het Glazen Huis draait zes dagen lang, vierentwintig uur per dag. En de omwonenden? Die moeten zich zes dagen lang aanpassen aan de progressiedrang van de gemeente."

De oplossing ligt volgens Nellie bij de onderhandelingstafel: "Ga eens met elkaar om de tafel zitten en maak afspraken. Zorg dat de muziek wat tijden betreft binnen proporties blijft en pas de muziekkeuze aan, zodat het wat beter bij Veenendaal past. Mensen zijn niet voor niks hier komen wonen. Dat kan met de geloofssfeer te maken hebben, maar ook met de algemene rust die hier bijvoorbeeld op zondag heerst. Respecteer dit of laat deze evenementen anders aan de grote steden over."

Waar de ondernemers de progressieven belichamen, doen de SGP’ers dit voor de conservatieven. Het verschil in zetels tussen deze groepen in de Veenendaalse politiek had niet kleiner kunnen zijn, terwijl de koersuitzetting voor de toekomst niet verder had kunnen verschillen. Wanneer er naar de situatie rond het Glazen Huis gekeken wordt, valt te concluderen dat alleen de SGP fel tegenstander is. Zij staat, meer dan haar mede-conservatieven, voor de authenticiteit van een gelovig Veenendaal.

Veenendaal is geen christelijk bolwerk meer, dat laat de politiek zien. Wel heeft het christendom nog een aanzienlijke invloed in de gemeenteraad, maar een ruime meerderheid heeft het vanaf 1990 nooit meer gekregen. De half-om-halfsituatie geeft goed weer dat het dorp middenin een veranderfase zit waarin er van twee kanten getrokken wordt om de route voor de toekomst te bepalen.

Deze situatie heeft als gevolg dat Veenendaal ook niet als hip dorp omschreven kan worden. Het dorp in een stads jasje probeert het wel te worden, maar de veranderingen stuiten op verschillende vlakken nog op teveel tegenstand. Het beste om te zeggen is dat Veenendaal 'zoekende' is, zoekende naar een nieuwe identiteit. Wanneer deze identiteit echter als ‘aangenomen’ beschouwd kan worden, moet in de toekomst blijken.


Dit verhaal is onderdeel van het dossier Veenendaal-Centrum. Kijk en klik op de kaart voor meer verhalen over dit gebied.