sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Van hout naar steen, met pijn in het hart

Opgegroeid zijn in houten barakken, maar toch heimwee hebben. Veel Molukse mensen kunnen zich hiermee identificeren. Amos Lekatompessy (66) behoort tot de tweede generatie Molukse Nederlanders. Een bescheiden generatie die binnen de gemeenschap in Lunteren in het teken stond van aanpassing. Dat aanpassen ging niet altijd even makkelijk, vertelt Amos. 

Opgegroeid zijn in houten barakken, maar toch heimwee hebben. Veel Molukse mensen kunnen zich hiermee identificeren. Amos Lekatompessy (66) behoort tot de tweede generatie Molukse Nederlanders. Een bescheiden generatie die binnen de gemeenschap in Lunteren in het teken stond van aanpassing. Dat aanpassen ging niet altijd even makkelijk, vertelt Amos. 

“Ik kwam als 2-jarig jongetje in de Biezen, dat is een barak in Barneveld. Allemaal Molukse gemeenschappen van verschillende regio’s zijn daar terecht gekomen. Ik heb er ook even op school gezeten. Tot de derde klas, want dan moest je naar buiten.” Amos kijkt met een zuur gezicht als hij de laatste twee woorden van zijn zin uitspreekt. “We wisten niet wat ons te wachten stond.”

Bekijk deel 1 en deel 2 van de documentaire 'Belofte maakt Schuld', voor meer informatie over de tijd van de barakken. 

Naar buiten

“Het kamp was een beschermde omgeving voor me. Er was altijd lekker eten, gezelligheid en iedereen was samen. De deur was altijd open, je kon zo binnenlopen bij iedereen. We waren één. Op school werden we gevormd en voorbereid om naar buiten te gaan.” Opvallend is dat ondanks de houten huizen en slechte omstandigheden, de Molukse mensen het naar hun zin hadden met elkaar. Maar die tijd duurde niet lang meer, want hout stond op het punt vervangen te worden door steen. 

"Je wist dat je vrienden
weg gingen"

“Toen kwam het grote moment dat we naar buiten moesten. We gingen verhuizen. Iedereen ging ergens anders naartoe, verschillende wijken, verschillende plaatsen. Je wist dat je vrienden weg gingen en dat je ze weinig zou gaan zien. Dat was erg jammer en we wisten niet hoe we met de situatie om moesten gaan. Al jaren bij elkaar en ineens splitsen we op. We deden heel veel samen: op kerkelijk gebied, school, sport, we woonden allemaal samen.

“In het eerste jaar, dat weet ik nog heel goed, kregen we buskaartjes. Bussen kwamen naar het kamp en brachten ons naar school. Ik ging in Barneveld naar school en vond het heel spannend, want ik had geen idee wat er ging gebeuren. Hollandse jongens, Hollandse school. Het was heel anders. De groep waarmee ik was had heimwee en in de grote pauze wilde we graag naar huis.

 

"Je moest maar zien hoe je 's avonds weer thuis kwam"

“Er was een probleem, want we konden niet zomaar terug naar het kamp. We kregen elke dag een retour kaartje voor de bus. Als je dan terug naar huis ging, moest je maar zien hoe je ’s middags weer naar school kwam en ’s avonds terug naar huis ging.” Toch was de loopafstand niet ver genoeg om de groep ervan te weerhouden terug te gaan. “We misten het zo erg thuis, dat we gewoon terug naar huis gingen met de bus en ’s middags weer naar school liepen.”

Amos verteld over zijn bruiloft, en de sterke saamhorigheid van de Molukse gemeenschap.

Grote ommekeer

Gelukkig bleef het niet voor altijd zo. Hoe langer de Molukkers op school zaten, hoe meer ze gewend raakten en hoe sneller ze zich konden aanpassen. “Ik maakte Hollandse vrienden en vriendinnen, dus dat maakte het wat makkelijker. Het vijfde jaar is het jaar van de ommekeer. “Ik kreeg brood mee, dus ik had geen smoes meer om naar huis te komen tussen de middag,” lacht Amos.

"Als ik wat uitspookte, 
was de straf terecht"

Dat Amos zich meer thuis ging voelen op de ‘Hollandse school’, zorgde ook voor het enige kattenkwaad. “Als ik wat uitspookte op school en ik op mijn kop kreeg van de meester, dan hoefde ik niet naar mijn ouders toe te gaan om het tegen hun te vertellen. Mijn vader was militair dus ik was streng opgevoed. Naar school ging je om te leren en als ik wat uitspookte dan was de straf terecht. Ik moest het accepteren en ik kon het niet delen met mijn ouders.“

“Ik heb zelf drie kinderen, maar de strenge vinger van mijn vader heb ik niet doorgegeven. Je hebt kinderen die meegaand zijn en doen wat je van ze vraagt, maar je hebt ook kinderen die vragen stellen. Kinderen vragen nu vaak ‘waarom’ of zeggen dat ze ergens geen zin in hebben. Je merkt dat de kinderen opstandiger worden en sneller hun eigen pad kiezen. 

“Ik heb een technische opleiding gedaan. Mijn kinderen hebben tótaal geen technische opleiding. Eentje zit op de kunstacademie, de tweede zit in de reclamewereld en mijn oudste is programmeur. Ze hebben helemaal niks met technische dingen te maken. Jammer vind ik het niet, want je moet eruit halen wat erin zit. Er is zo een ongelooflijk aanbod in studie, daar moeten ze gebruik van maken!

Molukse bescheidenheid

 

“Als ik de televisie of radio aanzet, dan zie ik zo weinig Molukse jongens en meisjes. Dat vind ik zo verdomd jammer! Ik zeg vaak tegen de jongens: ‘Jullie moeten jezelf presenteren!’ Gelukkig doen ze dat ook. Ze hebben een ‘als jij dat kan, kan ik het ook’ mentaliteit, en dat is iets dat veranderd is in de Molukse gemeenschap. Mijn generatie, de tweede generatie was heel bescheiden. We waren heel goed in sport en muziek, en zelfs daarin waren we bescheiden!

Amos, van links de vierde. 

“Vroeger speelde ik in een Moluks voetbalteam. Als we ergens gingen voetballen, zeiden mijn teamgenoten ‘De tegenstander is hartstikke goed.’ Dan zei ik: ‘Ik heb schijt aan jullie! Wij zijn hier ook om te voetballen. Je moet jezelf bij voorbaat niet wegcijferen, want dan kun je beter naar huis gaan.’ We moesten ons wat harder opstellen. Deze mentaliteit heb ik doorgegeven aan mijn kinderen. 

 

“De generaties na ons durven meer op de voorgrond te staan. Er was laatst een programma op de televisie over financiële zaken. Ik zat het te kijken en ineens kwam er een Molukse jongeman die ging vertellen hoe dat economische gebeuren in elkaar zat. Dan wordt er bij mij iets warm van binnen. Dat maakt mij trots, en daarom moeten meer Molukse mensen laten zien waar ze in zijn.

 

 

 

Over de auteur

Anass Houmane