sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Monumenten in de Gelderse Vallei

EDE – Overal in de Gelderse Vallei zijn monumenten te vinden die doen denken aan vroeger. Natuur, industrie, maar ook vernietigende wereldoorlogen hebben onuitwisbare indrukken achtergelaten in de lokale geschiedenis. De monumenten die hiervoor opgezet zijn hebben voornamelijk als doel een bijdrage te leveren aan het herinneren, maar in hoeverre vervullen zij hun monumentenfunctie nog?

EDE – Overal in de Gelderse Vallei zijn monumenten te vinden die doen denken aan vroeger. Natuur, industrie, maar ook vernietigende wereldoorlogen hebben onuitwisbare indrukken achtergelaten in de lokale geschiedenis. De monumenten die hiervoor opgezet zijn hebben voornamelijk als doel een bijdrage te leveren aan het herinneren, maar in hoeverre vervullen zij hun monumentenfunctie nog?

 

Het is een deprimerend aangezicht: een afzethek hier en daar, verkleurde muren, planten die het zicht op de geschiedenis ontnemen. De Muur van Mussert op de Goudsberg te Lunteren is aan het vervallen. De toekomstverwachting is dat, wanneer er niks gebeurt, een deel van de Muur de komende jaren instort. De gemeente Ede, waar Lunteren onder valt, trekt haar handen terug. Het bouwwerk zal geen gemeentelijk monument worden.

 

In plaats daarvan wordt het toekennen van een monumentenstatus doorgeschoven naar de Rijksdienst. Die neemt de Muur mee in een onderzoek naar een nieuw Monumentenbeleid. De verwachting is echter dat dit onderzoek binnen anderhalf jaar wordt afgerond, maar in de tussentijd is er niemand die de verantwoordelijk draagt voor deze historische constructie.

 

Staan of slopen

 

Er is eveneens een discussie gaande die niet gaat over de verantwoordelijkheid voor de Muur, maar over het feit of er wel een Muur moet blijven waar iemand verantwoordelijk voor kan zijn. De Muur wordt gezien als een bolwerk van de collaboratie, de overblijfselen van een zwarte bladzijde uit de vaderlandse geschiedenis. De één wil er niet meer aan herinnerd worden, de ander ziet het als hét voorbeeld van hoe het nooit meer moet.

 

Een zwarte bladzijde uit de vaderlandse geschiedenis

 

Een ander veelgehoord argument is dat de monumenten van vandaag de dag te oubollig zijn. De jongeren zijn de toekomst, maar zij lijken niet erg warm te lopen voor de stukken ijzer en steen die de titel ‘monument’ krijgen. Het moet allemaal dynamischer, maar hoe wordt ‘vroeger’ voor de jongeren van nu interessant gemaakt?

 

Steeds meer zien we interactie verschijnen. Apps stippelen wandelroutes uit en geven uitleg bij specifieke locaties of er worden games ontwikkeld die jongeren spelenderwijs na laten denken over de geschiedenis. Ook wordt ‘levende geschiedenis’ steeds populairder. Mensen kleden en gedragen zich zoals dat gedaan werd in een bepaalde periode uit het verleden en maken zo de geschiedenis ‘tastbaar’.

 

De voormalige ENKA-fabriek

 

De meer dan honderd jaar oude ENKA-fabriek wordt gerenoveerd. De voormalige kunstvezelfabriek is een monument en wordt dagelijks gebruikt voor yogalessen, kerkdiensten of als trouwfotolocatie. De oude fabriek is een icoon in Ede waar na de renovatie het bedrijf ‘de Fietser’ zich zal vestigen. Zijn deze herbeschikkingen van belang voor het voortbestaan van het pand, of gaat er een belangrijk deel van de Edese geschiedenis mee verloren?

 

Ofwel: hoe wordt er vandaag de dag met monumenten omgesprongen? Vervullen zij nog steeds het doel waarvoor ze opgericht zijn, of vindt er een ingrijpende verandering plaats in monumentenland?

Om dit dossier tot een succes te maken heeft de redactie jouw hulp nodig! Graag willen we je mening over het volgende weten: moet de Muur van Mussert wel of niet behouden blijven? Laat een reactie achter of stuur een e-mail naar redactie@nieuwsvallei.nl.

 

 

Dit artikel is het begin van het dossier ‘monumenten in de Vallei’, waarin we tien weken lang antwoord proberen te vinden op de vraag ‘wat is het verhaal achter monumenten in de Gelderse Vallei?’ Lees hier alle verhalen in het dossier en help mee!