sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Emma wil leven: De interne strijd van anorexia

ARNHEM - De grote zaal in het Arnhemse Posttheater vult zich met mensen. Jong en oud zijn naar de voorstelling gekomen. In de zaal klinkt het geluid van kletsende mensen. De lichten doven en het wordt muisstil. Het gevecht tussen Emma en het beest anorexia begint.

BAM! Een soundeffect opent het theaterstuk. Samen met het licht wat plots hard en fel aangaat, komt actrice Lisse Knaapen het podium oplopen. Een geschrokken reactie komt vanuit het publiek. De aandacht was gelijk getrokken. De lichten doven weer en een oranje gloed verlicht het podium. Zacht begint Lisse met haar openingszin. Ze zit in de hoek van het podium en maakt een vlog. “Bonjour, laten we deze documentary beginnen met Emma op z’n best.”

Het script van het theaterstuk ‘Emma wil leven’ is gebaseerd op de gelijknamige documentaire van Jessica Villerius en op gesprekken met betrokkenen en deskundigen. Actrice Lisse Knaapen kruipt in de huid van Emma, een sportieve en grappige vrouw. Emma weegt slechts 40 kilo en is volgens haar ouders en artsen ernstig ziek. Ze probeert te luisteren naar hun adviezen, maar de stem van anorexia klinkt sterker door.

"Er is sprake van een interne strijd en dat is voor iedereen herkenbaar"

Annemiek Lely is dramaturg en tourmanager bij Solo Stories. Zij vertelt waarom er naast een documentaire en een boek ook nog eens een theaterstuk moest komen. “Toen de regisseur de documentaire zag, zag hij twee Emma’s. Emma één was Emma zelf en Emma twee was de stem van anorexia. Er is sprake van een interne strijd en dat is voor iedereen herkenbaar.” Het is herkenbaar, omdat iedereen wel een duiveltje en een engeltje op z'n schouder heeft zitten die met elkaar discuseren. Ze vertelt dat je deze interne strijd juist goed op het podium kunt laten zien door de actrice twee verschillende rollen te laten spelen.

Regisseur Benno Hoogveld hoopt met het theaterstuk meer inzicht te geven aan buitenstaanders. “Mensen met anorexia zijn vaak in de war en eenzaam. Het heeft geen zin om kritiek op hen te geven.” Hij hoopt door middel van het theaterstuk het interne begrijpelijk te maken. Hij vertelt dat het een zwaar onderwerp is, maar dat het de kunst is om het tijdens het regisseer proces niet zwaar te maken. 

"Ik heb het al 8 of 9 keer gezien, maar er zijn nog steeds scenes waarbij ik moet huilen"

In de zaal klinkt af en toe een kuch en het gekraak en gepiep van de stoelen, maar wanneer de muziek plots dreigende klanken aanneemt wordt het stil. Niemand durft een geluid te maken en er hangt een angstige sfeer. Emma is naar het midden van het podium gelopen en ze pakt de snoeren van de microfoons op. Ze buigt ze tot een lus en hangt ze om haar nek. Een inwendige strijd vindt plaats. Ontdaan en in paniek klinkt er een schreeuw: ‘’ik wil dit niet!” De stem van anorexia klinkt met een echo en zegt dwingend:” sta op!” Hopeloos ligt Emma op de grond en gebroken huilt ze: “alsjeblieft.”

Emma wil leven

Josha Zwaan, de schrijfster van het boek ‘Emma wil leven’ vond het erg indrukwekkend. “Ik heb het al 8 of 9 keer gezien en nog steeds zijn er scènes waarbij ik moet huilen.’ Ze vertelt dat ze het boek 'Emma wil leven' heeft geschreven, maar dat dat vooral ging over Emma’s omgeving en de mensen om haar heen. Het ging niet specifiek over Emma zelf, omdat ze er niet meer was. “Ik denk dat de voorstelling erg dichtbij de werkelijkheid komt. Bij hoe Emma was.” Ze vindt het vooral mooi, omdat je ziet wat er in haar hoofd afspeelt.

"Lisse heeft nu meer controle over het publiek"

Benno Hoogveld vertelt dat het nu anders is dan de eerste keer dat het stuk werd opgevoerd. “Lisse heeft nu veel meer controle over het publiek. Ze weet nu hoe ze grapjes beter kan overbrengen en het verdriet een plaats kan geven.” Na afloop staan wordt er flink gekletst, boeken gesigneerd en kraanvogels gevouwen. Het vouwen van kraanvogels is symbolisch. Het is een Japanse traditie die inhoudt dat je een wens mag doen wanneer je duizend vogels hebt gevouwen. Emma vouwde ook kraanvogels.

Aan het eind van de voorstelling verliest Emma het gevecht. Ze weegt haast niets meer en kan amper lopen. De stem van anorexia die Emma Petra heeft genoemd dwingt haar te lopen. Wankelend zet ze een paar stappen. Nog steeds de interne strijd voerend. Zacht zegt ze:” Maar ik moet nog eten…” Een staande ovatie volgt nadat de actrice de microfoon op de grond laat vallen en zegt: “Emma out.”

Foto's: Annemieke van der Togt