sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

Een Moluks tintje in Lunteren

Rondlopend in Lunteren, valt het op dat er aardig wat Molukkers te vinden zijn in het dorp. Dat buitenstaanders er moeilijk binnen komen, is kenmerkend voor Lunteren. Hoe is dat bij de Molukkers gegaan, toen zich in Lunteren vestigden? 

Rondlopend in Lunteren, valt het op dat er aardig wat Molukkers te vinden zijn in het dorp. Dat buitenstaanders er moeilijk binnen komen, is kenmerkend voor Lunteren. Hoe is dat bij de Molukkers gegaan, toen zich in Lunteren vestigden? 

Molukkers zijn een van de weinigen gemeenschappen in Nederland die een eigen wijk hebben. In Lunteren staat een Molukse kerk, een appartementencomplex voor oudere Molukse Lunteranen, en er is een stichting genaamd 'Ana-Upu'. Simon Pattinasarany, hoofd van die stichting, is geboren en opgegroeid op de Biezen, een barakkenkamp bij Barneveld. “Er was veel saamhorigheid, je kon overal naar binnen lopen,” vertelt Pattinasarany.

 

Wie is de Molukse gemeenschap?

Voordat Molukkers naar steden trokken, moesten ze in kampen blijven. In de Tweede Wereldoorlog werden Molukse soldaten onder bevel naar Nederland gehaald. Die soldaten en hun gezinnen moesten in Nederland blijven, met de belofte dat ze snel weer terug zouden keren naar hun vaderland. Die belofte werd niet nagekomen, dus de Molukse mensen moesten een nieuw bestaan oprichten in Nederland.

Bekijk hier deel 1 en deel 2 van de documentaire ‘Belofte maakt schuld’, voor meer informatie over de Molukse geschiedenis in Nederland. 

"Dat kan alleen als je een
hechte gemeenschap hebt"

“Toen ik acht jaar was, verdwenen de barakken. Mensen die in de kampen leefden, trokken allemaal naar verschillende steden en dorpen. Zo ontstond er ook een gemeenschap in Lunteren.” vertelt Pattinasarany.

Lunteren en Ede verdelen nu ongeveer tweehonderd Molukse gezinnen onder elkaar. Het gebeurt vaker dat Molukse gezinnen uit Lunteren naar Ede verhuizen, maar ze blijven deel uit maken van de gemeenschap in het eerstgenoemde dorp. “Dat kan alleen als je een hechte gemeenschap hebt. Iedereen voelt zich welkom en thuis bij ons, dus de mensen blijven komen. We voelen ons verbonden. Dat zie je bij bruiloften bijvoorbeeld. Iedereen van de familie komt en ze willen allemaal helpen. Er wordt waanzinnig veel gekookt van te voren zodat niemand met een lege maag naar huis gaat. Dat is iets kenmerkend Moluks,” vervolgt hij.  

Bekijk hieronder hoe Molukkers vertellen over hun ervaringen in de gemeenschap:

Verandering in de wijk

“Er zijn vier generaties Molukkers in Lunteren. Kenmerkend aan de eerste twee generaties is dat ze erg Moluks zijn opgevoed. De eerste generatie komt uit Indonesië, waar ze zijn opgegroeid in een hele andere cultuur. Die opvoeding gaven ze mee aan hun kinderen. De derde en vierde generaties zijn veel meer met een Nederlandse mentaliteit opgevoed. Ze zijn hier geboren en Nederlands in hun eerste taal.

"Zij laten zien wat ze kunnen"

“De eerste twee generaties zijn wat meer gesloten en bescheiden. Ze kwamen in een ander land, een andere cultuur. Ze trokken zich dus terug en bleven bij elkaar. Ik ben zelf van de tweede generatie, en dat we bescheiden waren zag je aan alles. We wilde niet op de voorgrond treden, want er was altijd wel een Nederlandse jongen die het beter kon dan wij. Die mentaliteit verdween bij onze kinderen. Zij zijn wat mondiger en komen veel meer naar buiten. Zij laten zien wat ze kunnen en dat maakt ons trots.”

“Ook met onze organisatie Ana-Upu merken we dat we meer open staan naar de buitenwereld. Er is bijvoorbeeld pas geleden nog een concert geweest waar Molukse en Nederlandse artiesten samen op het podium stonden en muziek opnamen. Maar in de samenwerking merk je nog steeds wel dat er een verschil is, zoals het feit dat er nog wel echt een aparte Molukse kerk is. Er zijn dus nog steeds duidelijke verschillen tussen een Nederlandse- en een Molukse Lunteraan.

 

Integratieplan: succes

Simon vindt dat de Molukkers goed geïntegreerd zijn in de samenleving. Je ziet genoeg hoog opgeleide Molukkers rondlopen in Nederland, maar dat was niet altijd zo. “Toen ik in Lunteren kwam keek de rest van het dorp raar op. Een andere huidskleur, dat was raar. Toch ging het al snel heel goed en ik voelde mij niet anders dan Nederlandse Lunteranen,” zegt Simon vredig.

"Waarom doen jullie
mensen dat?"

Dat de Lunteranen en Molukkers zo goed samen gingen, veranderde op een moment. Dat keerpunt was er toen er een trein gekaapt werd door Molukkers. Een spanningsveld trok de Nederlandse en Molukse Lunteranen weer wat verder uit elkaar. “Ik kreeg vragen naar mijn hoofd geslingerd door klasgenootjes, zelfs leraren stelde vragen. ‘Waarom doen jullie mensen dat?’ ‘Zou jij dat ook doen?’ Alle Molukse mensen werden over een kam geschoren.”

Met de tijd nam de spanning af. De Molukkers en Nederlanders leven weer samen. Molukkers worden nog steeds als anders gezien, maar volgens Pattinasarany is dat niet per se negatief. “Om het samen te vatten zou ik willen zeggen dat Molukkers in Lunteren wel goed in de samenleving geïntegreerd zijn, maar nog wel sterk hun eigen identiteit hebben behouden. Het kan natuurlijk altijd beter, maar de situatie ziet er al jaren goed uit.”

 

Van de andere kant

Jacqueline Nieuwamerongen (34) woont haar hele leven in Lunteren. Ze woont nét buiten de Molukse wijk. Toch krijgt ze mee wat er zo al binnen de wijk gebeurt. “Ze komen heel vaak samen in de Molukse kerk met feesten en bruiloften. De Molukkers zijn heel hecht met elkaar, het is net één grote familie! Daarnaast staan ze natuurlijk bekend om het heerlijke eten.” 

"De Molukkers zijn heel hecht met elkaar, het is net één grote familie!"

Nieuwamerongen is opgegroeid met een half Moluks, half Nederlandse vriendin. “Deze vriendschap was niet heel anders dan met bijvoorbeeld Nederlandse vrienden, maar je ziet toch veel normen en waarden die ze van huis meekrijgt. Respect is bijvoorbeeld heel belangrijk. Haar ouders spreekt ze met 'u' aan en oudere mensen noemt ze oom of tante, terwijl ze misschien geen familie zijn.” vertelt Nieuwamerongen 

“De meeste mensen in Lunteren kijken positief naar de Molukse gemeenschap. Net als alle andere Lunteranen zijn zij ook Lunteraan. Of de wijk echt bij Lunteren hoort weet ik niet, want het is toch een andere wereld waar je instapt. Één ding weet ik wel en dat is dat ik altijd welkom bij ze ben.” 

 

 

Over de auteur

Anass Houmane