sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

De NSB-Tempel of Doom

Lunteren - “Ik heb zelfs mijn twijfels over de mate waarin de massa hier zou zijn geïndoctrineerd met het nationaal-socialistische gedachtegoed," aldus auteur René van Heijningen. "Als je kijkt naar de bronnen, hebben de overdreven toestanden, zoals we die van Neurenberg kennen, zich hier in ieder geval niet voorgedaan. Te oordelen van de bronnen lijkt de reactie van de massa over het algemeen lauw te zijn geweest.”

Lunteren - “Ik heb zelfs mijn twijfels over de mate waarin de massa hier zou zijn geïndoctrineerd met het nationaal-socialistische gedachtegoed," aldus auteur René van Heijningen. "Als je kijkt naar de bronnen, hebben de overdreven toestanden, zoals we die van Neurenberg kennen, zich hier in ieder geval niet voorgedaan. Te oordelen van de bronnen lijkt de reactie van de massa over het algemeen lauw te zijn geweest.” 

De condens staat op de ruiten in het kleine restaurant waar zometeen de befaamde auteur komt spreken over zijn boek ‘de Muur van Mussert’. De Muur is al langere tijd het gesprek van de dag in Lunteren. Het is een kwartier voordat de boekbespreking begint en het hele restaurant is vol. Bezoekers van middelbare leeftijd en ouder zitten met smart te wachten op de, in Lunteren welbekende, historicus Van Heijningen.

De loden koker

Het programma bestaat uit een rondleiding bij de Muur door de auteur, een presentatie door van Heijningen over zijn boek en daarna een overhandiging van het boek aan een veteraan. De boekbespreking door René van Heijningen begint met een terugblik op 1 mei 1939. “Die dag vond er hier een kleine ceremonie plaats. De bouw van de Muur was al aardig gevorderd. Mussert plaatste in het bijzijn van een paar bouwvakkers en medewerkers, een loden koker met daarnaast de sluitsteen,” aldus van Heijningen.

 "Als Indiana Jones op zoek naar the Holy Grail in de NSB-tempel of Doom” 


“Ik heb ernaar gezocht, die loden koker.” Een foto verschijnt op de beamer van van Heijningen die een trap met zich meedraagt om bij de Muur te komen. Gelach klinkt in het restaurant. Vervolgens vertelt hij over zijn avontuur om “met gevaar voor eigen leven” deze koker op te sporen. “Niet om de inhoud van de koker te weten”, want de oorkonde die in de koker zat stond gewoon in de krant, “maar voor de historische sensatie,” vertelt de schrijver.

Terwijl hij zijn bril afdoet vertelt hij verder “als je onderzoek doet naar een object, kun je er natuurlijk over lezen in archieven. Maar het vinden van een object, is geschiedenis in het echt.” Hij klikt de volgende dia aan om zijn verhaal over de zoektocht naar koker te vervolgen. “Ik herinner me nog dat een buurman meewarig toekeek en dacht ‘nou, niet echt een bouwvakker’ en daar had hij gelijk in, grapt van Heijningen.

 

"De Tempel of Doom

 “Rene, de mede-NIOD historicus die meewas, en ik voelden ons die dag de hoofdpersonen in een spannend jongensboek. Als Indiana Jones op zoek naar the Holy Grail in de NSB-tempel of Doom,” zegt van Heijningen figuurlijk. “De ‘Tempel of Doom’, als je erover nadenkt is het wel een treffende benaming, Het heiligdom van onheil.” zegt van Heijningen. De gelijkenis tussen de Muur en een kerk is treffend. Van een klok van de beweging tot de Muur als altaar waarin het nieuwe vaderland werd geëerd.

“In de Muur zouden dodentafels worden aangebracht met daarin de gevallen kameraden, zodat hun geest in de beweging bleef. Daarmee was de gelijkenis met een kerk compleet.” aldus van Heijningen. “De manifestaties hadden natuurlijk alles weg van een kerkdienst. Zelfs de collecte in de pauze werd niet vergeten. Er is, zoals altijd bij religie, ook een scheppingsverhaal. Het verhaal van de Muur komt uit de tijd van de Germanen. Zij maakten, zoals de nazi’s dat benoemden, Thingstättes,” vertelt van Heijningen.

“Hier zijn de kiemen van de collaboratie, die later zou volgen, gelegd. De boodschap die hier van het podium werd verkondigd, was er een die volstond van nationalisme en verlangen aan de macht te komen,” legt van Heijningen uit. “Ik denk dat het dit ultranationalisme was, die enorme honger naar macht, die uiteindelijk tot collaboratie leidde. Die in de jaren daarvoor, hier in Lunteren op de Goudsberg, letterlijk en figuurlijk een podium had gevonden,” eindigt van Heijningen zijn verhaal.

 

 

Was u zelf bij deze presentatie? Vindt u dat de Muur moet blijven staan? Laat het ons weten door te reageren op de site, Facebook of Twitter!