sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

De muur die mensen verdeelt

Tussen de bomen en kleine witte huisjes waar Poolse werknemers in de deuropening zitten, staat de Muur van Mussert. De muur die vóór de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de NSB, de Nationaal Socialistische Beweging, voor toespraken en samenkomsten met de leider Anton Mussert. Deze Nederlandse politieke partij, werkte tijdens de Tweede Wereldoorlog samen met de Duitsers.

Tegenwoordig is er niet veel meer over van de muur en hangt de geur van sigaretten in de lucht. Hij staat sinds het einde van de oorlog in een donker hoekje in het midden van camping de Goudsberg in Lunteren en wordt omringd door hekken, om instorting te voorkomen. De laatste jaren heeft de vraag wat er met dit bouwwerk moet gebeuren, voor veel onenigheid gezorgd. Kamp-vóór wil dat de muur blijft, kamp-tegen wil deze weg hebben.

De eigenaar van de camping wil hem slopen om ruimte te maken voor meer vakantiehuisjes. Er werd een wedstrijd uitgeschreven door Stichting Erfgoed Ede en Wageningen Universiteit Researchcentrum, waaraan studenten mee konden doen. De bedoeling hiervan was om ideeën te bedenken over wat er met de muur zou kunnen gebeuren. Deze wedstrijd is gewonnen door Rick Abelen, student architectuur aan de TU Eindhoven. Hij had het idee om een bedenkingscentrum te maken, “Je kunt het verhaal van vrede en vrijheid niet vertellen, als je de duistere kant verzwijgt. De muur is een tastbaar overblijfsel. Niet alleen een symbool, maar zeker ook een bruikbaar gebouw, geschikt om de geschiedenis te tonen aan vooral jongeren". 

Ook is het omstreden bouwwerk afgelopen maand opgenomen op de lijst van nationale monumenten en is de sloop officieel tegen gehouden. Dit betekent dat de ontwerpen van Rick werkelijkheid kunnen worden, of en wanneer dit gebeurt is nog niet zeker. Het heeft een tijd geduurd voor deze uiteindelijke beslissing genomen is. Ook blijft de vraag waarom de muur eigenlijk zoveel negatieve gevoelens oproept.

“De beweging is geen museum waard, het hele idee vind ik al te gek voor woorden”

Overal op social media zie je berichtjes van mensen met woorden als “slopen” en “weg ermee”. Zo ook van Dick Kegels en Stefan van Aggelen. Zij reageerden op een bericht op facebook, waarin zij aangaven tegen het behouden van de muur te zijn. Dick is van mening dat we zo snel mogelijk de geschiedenis van de NSB moeten vergeten, “De beweging is geen museum waard, het hele idee vind ik al te gek voor woorden”. Stefan ziet het behouden van de muur als een overwinning van de NSB, “concentratiekampen wilden de Nazi’s slopen om hun praktijken te verdoezelen, de muur niet”. Volgens hem “benadelen de NSB’ers na 70 jaar nog steeds de mensheid, in dit geval de campingeigenaar die de muur weg wil hebben en is het een éénzijdig stuk historie richting de NSB".  

Simon van de Pol van de Vereniging Oud Ede, denkt hier echter anders over. Hij vindt het belangrijk dat de muur wordt behouden, zodat de geschiedenis zich niet herhaalt. “Vanuit educatief oogpunt vinden we het belangrijk dat je kunt laten zien welke omvang die bijeenkomsten hadden. In het echt zien is een andere beleving dan vanaf een plaatje”. Het CIDI, Centrum Informatie en Documentatie Israël, deelt deze mening. Ondanks dat zij de muur weg willen hebben, hopen ze dat nu deze toch blijft, hij een educatief karakter zal krijgen.

Beide kampen zijn het hier over eens, student Rick Abelen ook. Hij vindt dat de waarschuwing die de muur geeft opweegt tegen alle tegenargumenten. Hij deed mee met de wedstrijd om het als een voorbeeld te laten dienen voor hoe er met andere controversiële  monumenten moet worden omgegaan, “Het museum wordt geen verering, maar een bewustwording”. Het CIDI is bang dat de muur na de opening van het museum een trekpleister zal worden voor neonazi’s. Dit is voor hun één van de belangrijkste redenen voor het slopen. Rick is hier niet bang voor. “De muur staat er al jaren en is nog nooit een plek geweest voor mensen met extreemrechtse sympathieën”.

“Het museum wordt geen verering, maar een bewustwording”

Dick vindt dat de muur nog steeds moet worden gesloopt. Stefan wil dat de campingbeheerder geen nadelen ondervind van het eventuele museum en het CIDI heeft zich er daarentegen bij neergelegd. “Essentieel is dat wanneer het een Rijksmonument is geworden er vervolgens een goed doordacht educatief centrum bij komt”. Volgens Rick wordt er al snel gefocust op een kamp voor en tegen. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde, dat die verschrikkelijke geschiedenis zich niet gaat herhalen.

Discussieer mee Vind jij dat de muur moet blijven?