sluiten Cookies

Stel uw persoonlijke cookie-instellingen in. Hou er rekening mee dat bepaalde onderdelen van NieuwsVallei.nl niet of niet optimaal zullen functioneren als u cookies blokkeert.
Lees ons cookie statement voor meer informatie.

Cookies toestaan Cookies niet toestaan

"Mondriaan heeft niet zomaar met vlakjes geschoven"

Aan de Amersfoortse grachten heeft Mondriaan zijn sporen voor altijd verpand. Amersfoort vulde de eerste acht levensjaren als de geboortestad van een van de grootste kunstenaars van het land.


Het is dit jaar honderd jaar geleden dat de Nederlandse kunststroming De Stijl werd opgericht. Piet Mondriaan heeft vele kunstenaars en architecten beïnvloed en inspireert nog steeds kunstenaars, maar ook burgers. Zo ook de bezoekers van het museum Het Mondriaanhuis.

Het Mondriaanhuis

In één van de kamers van het huis op de begane grond is veel te zien van het leven van Mondriaan. Bovenaan de witte wanden laat een grote tijdbalk zijn levensverloop zien. Daar staan namen van steden als Amsterdam, Parijs en kleine afbeeldingen van de kunst die de schilder maakte in die periode.

                          
                                 "De kunst van Mondriaan is maar een chaos"


Pieter (77) en Catrien (75) staan gebogen over een glazen tafel. Pieter vertelt dat hij een liefhebber is van de oude kunst, maar ook interesse heeft in de kunst die Mondriaan maakte. Ze zijn samen uit, omdat ze vandaag 52 jaar getrouwd zijn. Het echtpaar lacht verlegen en kijkt elkaar liefkozend aan. Mondriaan maakte vroeger ook realistische kunst, maar is op een gegeven moment een andere weg ingeslagen, vertelt Catrien: “De tijd is altijd in beweging. Het is in de kunst altijd zoeken naar nieuwe vormen en originaliteit. Toen er veel armoede was, werd de schoonheid aan de kant gezet.” Pieter vult zijn vrouw aan: “Inderdaad, er is een mes gevallen tussen de 19e en 20e eeuw. Het tijdperk van realistische, schone kunst was voorbij en kunstenaars als Mondriaan en Picasso kwamen met abstracte kunst aanzetten.” Het echtpaar verlangt weer naar de schone, realistische kunst van vroeger. Waarom? “Wanneer je schoonheid kunt ervaren, ervaar je rust. De abstracte kunst van Mondriaan is maar een chaos.”

Pieter & Catrien.

Iets verderop is de Parijse woning van Mondriaan nagebouwd in een kamer. Meer dan een klein bed, een keukentje, een tafel en kast staan er niet. Op de muur bij de keuken wordt de kunstenaar in ‘levende lijve’ geprojecteerd. Hij is aan het roeren in de zwarte pan en fluit een deuntje. Jan (80) loopt rond in de kamer met zijn vrouw Tini (74). “Je kunt je wereld openen met kunst”, zegt hij. Ze gaan vaak samen met de kleinkinderen naar musea omdat ze van mening zijn dat het hoort bij de opvoeding. “Of ze het altijd leuk vinden, weet ik niet. Maar ik merk wel dat ze het steeds leuker beginnen te vinden wanneer ze bijvoorbeeld vragen of opa met hen naar het Tropenmuseum wil.”

Mondriaan wordt geprojecteerd in zijn nagebouwde Franse woning.

“Mondriaan heeft niet zomaar met vlakjes geschoven: hij is altijd op zoek naar beweging en de essentie.”

Naast de trap die de bezoekers naar boven leidt, staan een man en een vrouw in een rolstoel in de lift. “De realistische tekening met straatjes in een zaal beneden sprak mij erg aan. Je ziet daarin dat Mondriaan en van Gogh vrienden zijn geweest vroeger, er zitten herkenbare dingen in de manier van schilderen die van Gogh ook gebruikt.”
Haar man, Jan, mengt zich in het gesprek: “Mondriaan heeft niet zomaar met vlakjes geschoven: hij is altijd op zoek naar beweging en de essentie.”

Sanne maakt haar eigen 'Mondriaan' op de zolder van het museum.

Breinkunst

Op de bovenverdieping van het museum klinken verschillende soorten muziek. Een wand van de zolder is bedekt met een grote legoplaat en mensen zijn bezig om hun eigen Mondriaan te creeëren. Sanne (31) doet dat ook. In één van de filmpjes, die te zien zijn op deze tentoonstelling, kun je een kijkje nemen in het hoofd van Mondriaan en hoe dat zich uit in zijn kunst. “Ik ben altijd nieuwsgierig naar wat er achter kunst zit. Het werk van Mondriaan komt hier in zijn ouderlijk huis tot zijn recht. De kunstenaar met zijn uitgesproken werken en de bezoekers maken deze tentoonstelling interessant. Kunst gaat er uiteindelijk om hoe het werkt in het brein.”